II SA/Gl 1058/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2009r. sprawy ze skargi D.P. i O.P na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. D. P. wystąpiła z żądaniem wymeldowania z budynku położonego w P. przy ul. [...] B. P. W piśmie tym podała, że B. P. w dniu [...] r. opuściła ten budynek i zabrała ze sobą większość rzeczy osobistych należących do niej i małoletniej córki. We wszczętym na skutek tego żądania postępowaniu administracyjnym B. P. złożyła oświadczenie z dnia [...] r., w którym podała, że jest żoną syna wnioskodawczyni i w budynku przy ul. [...] zamieszkała po ślubie, który miał miejsce [...] r. Budynek stanowi własność rodziców jej męża M. P. Na skutek nieporozumień małżeńskich, a w szczególności awantury z mężem w dniu [...] r. opuściła w godzinach rannych [...] r. wraz z córką W. budynek teściów i zamieszkała u swojej siostry. Z budynku przy ul. [...] nie wyprowadziła się dobrowolnie, pozostawiła w nim znaczną część rzeczy swoich i córki, które w dniu [...] r. teściowie D. i O. P. spakowali w worki i wywieźli do miejsca zamieszkania jej babci. Organ I instancji przeprowadził także oględziny budynku przy ul. [...], na które to oględziny (w dniu [...] r.) B. P. nie została dopuszczona przez O. P., który nie wpuścił jej na posesję. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Burmistrz P. w dniu [...] r. wydał decyzję na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z zm., dalej powoływana jako ustawa), którą orzekł o wymeldowaniu B. P. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym położonym w P., przy ul. [...]. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ uznał, iż B. P. wyprowadziła się spod stałego adresu dobrowolnie, a więc zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania. Organ podkreślił, że właściciele budynku D. i O. P. oraz ich syn M. P. (mąż B. P.) odmawiają jej prawa do ponownego zamieszkania w lokalu. W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. P. zarzucając wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa wniosła o jej uchylenie. Podała, że opuściła budynek pod przymusem, a w związku z tym nie ma ono charakteru opuszczenia dobrowolnego i trwałego. Podjęła działania, i to we właściwym czasie, mające zapewnić jej powrót do lokalu. Wystąpiła bowiem do Sądu Rejonowego w P. (w dniu [...] r.) z pozwem o ochronę naruszonego posiadania. Zakwestionowała także wyniki oględzin budynku przeprowadzone przez organ I instancji bowiem – w jej ocenie – z protokołu tej czynności nie wynika czy organ meldunkowy ustalił, czy i jakie rzeczy znajdują się w budynku. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy uchylił decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. i orzekł o odmowie wymeldowania B. P. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w P. Organ podniósł, że warunkiem wymeldowania z pobytu stałego jest dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez daną osobę bez wymeldowania się. W sprawie jest bezsporne, że B. P. w dniu [...] r. opuściła budynek przy ul. [...] w P. Opuszczenie lokalu nie można jednak potraktować jako dobrowolnego i trwałego skoro przeczy temu odwołująca się, a przede wszystkim dlatego, że odwołująca się w dniu [...] r. złożyła pozew w Sądzie Rejonowym w P. o ochronę naruszonego posiadania. Nie jest bowiem dobrowolnym opuszczeniem lokalu sytuacja, w której osoba zmuszona do opuszczenia lokalu (w swojej ocenie) korzysta we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych, mających na celu umożliwienie jej powrotu do lokalu. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że przedwcześnie organ I instancji przyjął, że B. P. dobrowolnie i trwale opuściła sporny budynek. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach D. P. i O. P. zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy oraz przepisu 9 i 77 § 1 kpa. Twierdzili, że B. P. opuściła trwale i dobrowolnie miejsce stałego pobytu. Tą okoliczność zdaniem skarżących potwierdza tocząca się sprawa rozwodowa z powództwa B. P. oraz sprawa o ustalenie kontaktów M. P. (syna skarżących a męża B. P.) z małoletnią córką W. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Skarżący pismem procesowym z dnia [...] r. poinformowali Sąd, że Sąd Rejonowy w P., obecnie prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] oddalił powództwo B. P. o przywrócenie posiadania części budynku przy ul. [...] w P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym, a w trakcie tej kontroli co do zasady uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem koniecznym, a zarazem wystarczającym do wydania orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest wcześniejsze ustalenie, że bez wymeldowania się opuściła ona miejsce pobytu stałego. Opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu oraz dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Dobrowolne opuszczenie ma miejsce wówczas, gdy wynika z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób. Obowiązkiem organów meldunkowych jest wyjaśnienie (art. 7 i 77 § 1 kpa) przyczyn i okoliczności opuszczenia przez zainteresowanego lokalu, a zwłaszcza czy miało ono charakter trwały i wynikało z autonomicznej woli tej osoby. Niewątpliwie dokonując w tym zakresie ustaleń, a następnie oceny co do charakteru opuszczenia lokalu organ powinien uwzględnić długość okresu zmiany miejsca pobytu oraz podejmowanie działań w celu powrotu do lokalu. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w oparciu o zgromadzone przez organ I instancji dowody oraz informacje odnośnie wystąpienia przez B. P. o przywróceniu naruszonego posiadania lokalu doszedł do wniosku, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Zdaniem Sądu ocenie tej – w okolicznościach sprawy – nie można zarzucić, iż została podjęta z naruszeniem przepisu art. 80 kpa, a więc przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. W związku z tym Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanej przez organy oceny dowodów, która zaskutkowała stwierdzeniem, że opuszczenie lokalu przez B. P. nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego, a w związku z tym nie została spełniona przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy, niezbędna do orzeczenia o wymeldowaniu. Na ocenę zaskarżenia decyzji nie mógł mieć wpływu wyrok z dnia [...] r. sygn. [...], oddalając powództwo B. P. o ochronę naruszonego posiadania, bowiem został wydany po jej podjęciu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) skarga została oddalona. SJ/