II SA/Gl 1058/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-15
Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Bonifacy Bronkowski, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA z uwagi na toczące się postępowanie cywilne o uregulowanie własności nieruchomości, jest zgodne z prawem, jeśli rozstrzygnięcie sprawy cywilnej nie jest zagadnieniem wstępnym dla postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA jest bezzasadne, jeśli postępowanie cywilne, które ma być podstawą zawieszenia, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie ustalenie tytułu prawnego gminy do nieruchomości było kluczowe dla postępowania administracyjnego, a postępowanie cywilne dotyczące własności nieruchomości nie wpływało na możliwość wykazania tego tytułu przez gminę, co naruszało wcześniejsze wskazania sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zawiesiło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, wskazując na toczące się postępowanie cywilne o uregulowanie własności nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, twierdząc, że rozstrzygnięcie sprawy cywilnej nie jest zależne od rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Skarżący podniósł również zarzuty dotyczące braku oceny dowodów i lakoniczności uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi T. B., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew, uchyla zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie wniosku T. B. (dalej jako strona lub skarżący) o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. udzielającej zezwolenia na usunięcie 24 drzew rosnących na działce 1 w C. przy ul. [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w C. [...] Wydział Cywilny w sprawie z wniosku T. B. o nadanie tytułu własności, w trybie art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, do nieruchomości między innymi działki 1 na rzecz J. B., sygn. akt [...].
W motywach tego rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. udzielającej zezwolenia na usunięcie 24 drzew rosnących na działce 1 w C. przy ul. [...]. W dalszej kolejności przybliżono treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/GI 661/18 i przywołano zamieszczone w nim wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Następnie w uzasadnieniu tym przedstawiono działania podjęte po przekazaniu akt z Sądu w stosunku do stron tego postępowania. W części finalnej uzasadnienia przybliżono motywy, którymi kierował się organ prowadzący postępowanie zawieszając postępowanie administracyjne. W tej części uzasadnienia wskazano, że z uwagi na to, że przed Sądem Rejonowym w C. [...] Wydział Cywilny toczy się postępowanie w sprawie z wniosku T. B. o nadanie tytułu własności, w trybie art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, do nieruchomości między innymi działki 1 na rzecz J. B., sygn. akt
[...], tym samym wyczerpana jest przesłanka przewidziana art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniająca podjęcie postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania.
Z tym postanowieniem nie zgodził się skarżący, który reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego J. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze tej zarzucono naruszenie postanowień art. 97 § 1 pkt 4 wyżej wymienionego Kodeksu polegające na zawieszeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w sprawie będącej przedmiotem postępowania nie jest zależne od rozstrzygnięcia wniosku strony złożonego do sądu powszechnego.
W ocenie skarżącego, każde z orzeczeń jakie zapadnie w ramach tego postępowania będzie skutkowało uznaniem skarżącego za właściciela lub współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości. Nadto zarzucono naruszenie postanowień art. 7, art. 77 i art. 80 wyżej wymienionego Kodeksu polegające na braku dokonania oceny dowodu z opinii geodezyjnej z 6 maja 2019 r.
Nadto zarzucono naruszenie postanowień art. 124 § 2 przywoływanego Kodeksu polegające na lakoniczności sporządzonego uzasadnienia kwestionowanego postanowienia. Dodatkowo wskazano na naruszenie postanowień przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych sprowadzające się do tego, że na mocy przywołanej regulacji prawo własności nieruchomości może zostać przyznane innej osobie czy podmiotowi niż ten, który występuje ze stosownym wnioskiem. W motywach skargi rozwinięto postawione zarzuty i przedstawiono argumentację przemawiającą za uwzględnieniem wniesionej skargi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zaprezentowano w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) wykazała, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją, sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wykazała, że narusza ono obowiązujące unormowania prawne w stopniu uzasadniającym uwzględnienie wniesionej skargi.
Na wstępie przyjdzie odwołać się do treści art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ po myśli tej regulacji ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W sprawie dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. udzielającej zezwolenia na usunięcie 24 drzew rosnących na działce 1 w C. przy ul. [...], wypowiedział się tutejszy Sąd w wyroku z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18 i wskazał w nim w sposób jednoznaczny i czytelny, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy Gminie C. przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, na której znajdowały się drzewa objęte wskazaną powyżej decyzją. Z wyroku tego nie wynika, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma ustalić właściciela tej nieruchomości lecz czy wskazanej gminie taki status przysługuje. Wskazane ustalenie jak zaznaczono jest czytelne i wynika wprost ze wskazanego wyroku, tym samym zadaniem organu prowadzącego postępowanie z wniosku skarżącego było ustalenie, czy gminie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] działka 1.
Jak wynika z uzasadnienia kwestionowanego postanowienia organ administracji zwrócił się do właściwego organu o wykazanie tytułu prawnego do spornej nieruchomości, a organ ten wskazał na prowadzone przed Sądem Rejonowym w C. postępowanie z wniosku skarżącego o nadanie tytułu własności między innymi działki 1, w trybie art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Zdaniem organu wskazana okoliczność wyczerpała przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego, które musi być uregulowane przez inny organ lub sąd, czyli przesłankę przewidzianą treścią art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zasadnie w skardze do tutejszego Sądu pełnomocnik skarżącego podnosi, że kwestia rozstrzygnięcia w ramach postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym nie ma znaczenia dla możliwości prowadzenia postępowania dotyczącego zezwolenia na usunięcie 24 drzew. Wymienione postępowanie przed sądem powszechnym odnosi się wyłącznie do praw i roszczeń skarżącego względem przedmiotowej nieruchomości, natomiast postępowanie to w żaden sposób nie wpływa na wykazanie przez gminę tytułu prawnego do spornej nieruchomości. Wynika to z tego, że jeżeli gmina dysponowała takim tytułem prawnym, czego dowodem były wyłączenie się od prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego i wskazanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie innego organu, to tym samym w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy O. z [...] r. udzielającej zezwolenia na usunięcie 24 drzew rosnących na działce 1 w C. przy ul. [...], wskazana powyżej gmina obowiązana była do przedstawienia takiego tytułu. Brak wykazania tytułu prawnego do spornej nieruchomości, stosownie do wskazań zamieszczonych w przywołanym powyżej wyroku tutejszego Sądu, skutkować powinno podjęciem określonych działań i wydania stosownych rozstrzygnięć.
Postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym z wniosku skarżącego, o nadanie tytułu własności między innymi działki 1, w trybie art. 1 ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, nie znajduje umocowania w realiach rozpoznawanej sprawy, a w szczególności we wskazaniach i ocenie prawnej wyrażonej w wyroku tutejszego Sądu z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18. Skoro w sprawie tej postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, to tym samym wydanie postanowienia o zawieszeniu prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy O. z [...] r., udzielającej zezwolenia na usunięcie 24 drzew rosnących na działce 1 w C. przy ul. [...], było bezzasadne.
Oznacza to zarazem, że wydający to postanowienie organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 wyżej wymienionego Kodeksu, a okoliczność ta wyczerpuje przesłankę uwzględnienia wniesionej skargi. Zatem pierwszy zarzut skarżącego okazał się być zasadny i wskazujący podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, albowiem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ocenie prawidłowości kwestionowanego postanowienia w polu widzenia należy mieć pozostałe zarzuty sformułowane w skardze, otóż zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 7 art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w realiach rozpoznawanej sprawy nie są zasadne, ponieważ organ administracji publicznej podjął rozstrzygnięcie formalne a nie merytoryczne, rozstrzygające o istocie sprawy. Zarzut lakoniczności uzasadnienia kwestionowanego postanowienia także nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wbrew poglądowi wyrażonemu w skardze organ szeroko przedstawił swój punkt widzenia i zamieścił w uzasadnieniu argumentację przemawiającą za podjętym rozstrzygnięciem. Odrębną sprawą natomiast jest to, że ta argumentacja nie była trafna, albowiem organ odwołał się do przesłanek, które w tej sprawie nie mają istotniejszego znaczenia.
W następstwie uchylenia przedmiotowego postanowienia sprawa wraca do organu administracji publicznej, który przeprowadzi postępowanie stosownie do wskazań zamieszczonych w wyroku tutejszego Sądu z 28 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/GI 661/18.
O kosztach postępowania orzeknie w odrębnym postanowieniu referendarz sądowy. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło