II SA/Gl 1059/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi "A" z siedzibą w K. na czynność Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu wpis sądowy w kwocie 200 (dwieście) złotych. Wnioskiem z daty wpływu 4 kwietnia 2016 r. skarżące "A" dokonało zgłoszenia zmian danych w ewidencji gruntów i budynków dla działek nr 1, 3, 2, 4, 5, 6, k.m. [...] obręb [...] – poprzez ujawnienie władania na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r., poz. 2100). Do wniosku dołączono kopię decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] r., zatwierdzającej plan urządzenia lasu sporządzony dla Nadleśnictwa K. na lata 2010 – 2019 oraz plan urządzenia lasu w zakresie wymienionych nieruchomości (mapa i opis). Prezydent Miasta K. uwzględnił powyższy wniosek, dokonując w dniu [...] r. wpisu do ewidencji – jednostka rejestrowa nr [...] – poprzez wpis władania na podstawie przedłożonych dokumentów. Jednakże zaskarżoną czynnością z dnia [...] r. organ administracji działając na podstawie rozp. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.) powiadomił skarżącego o dokonanej z urzędu zmianie poprzez wyeliminowanie błędnych danych, wprowadzonych powyższą zmianą w drodze wykreślenia jego władania przedmiotową działką z mocy art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy PGiK oraz zapisu w dziale II księgi wieczystej. Powołując się na doręczone w dniu 1 sierpnia 2016 r. zawiadomienie o powyższej zmianie, skarżący pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa, polegającego na bezzasadnym wykreśleniu władania. Zdaniem strony, brak bowiem podstaw prawnych do aktualizowania w drodze czynności materialno-technicznej danych ujawnionych w ewidencji z powołaniem się na wykrycie błędnych informacji w rozumieniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy. O ile zaś organ dokonujący zaskarżonej czynności, w istocie ponownie poddał merytorycznej ocenie pierwotny wniosek o ujawnienie władania, to zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy, odmowa aktualizacji powinna przybrać formę decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na wezwanie organ administracji pismem z dnia [...] r. doręczonym w dniu 25 sierpnia 2016 r. poinformował skarżącego, że w świetle stanowiska [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wyrażonego w piśmie z dnia [...] r., które przesłano stronie do wiadomości, dołączone do wniosku o ujawnienie władania dokumenty nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany. Stąd też z urzędu podjęto czynności w celu wyeliminowania błędnie dokonanych wpisów, co umożliwiło ponowne rozpoznanie wniosku. W skardze do sądu administracyjnego, wniesionej za pośrednictwem organu w dniu 22 września 2016 r. "A", domagało się uchylenia czynności organu i przywrócenia stanu sprzed wykreślenia władania przedmiotową działką, zarzucając: 1) błędne zastosowanie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) ustawy – z powodu wykreślenia zmiany na skutek nieuzasadnionej zmiany kierunku interpretacji przepisów prawa materialnego, podczas gdy mogło to nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej z art. 24 ust. 2c, 2) naruszenie art. 24 ust. 2b pkt 2 ustawy – poprzez niewydanie decyzji w toku postępowania administracyjnego, 3) błędną interpretację art. 20 ust. 2 pkt 1a) ustawy w związku z § 12 ust. 1 rozp. – poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że do wniosku o ujawnienie zarządu w ewidencji wymagane było przedłożenie protokołu zdawczo-odbiorczego o przekazaniu w faktyczne władanie nieruchomości, 4) naruszenie art. 8, 11, 104 § 1 i art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed organami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), sądowa kontrola administracji obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności, inne niż decyzje administracyjne i postanowienia (w określonych przypadkach), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w kpa oraz Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie te przepisy. Przepis art. 3 § 3 tej ustawy, przewiduje takie orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Wprowadzona przez organ ewidencyjny z urzędu zmiana do ewidencji gruntów i budynków w formie zaskarżonej czynności materialno-technicznej, nie ma zaś charakteru aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy, ani też ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629) – w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 lipca 2014 r. na mocy nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 5 czerwca 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 897), nie przewiduje orzekania przez sądy administracyjne w sprawach skarg na wpisy do ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 1 ustawy. Fakt, że zaskarżona czynność została podjęta przez organ administracji w sprawie z zakresu administracji publicznej, nie oznacza, że dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – w tym wypadku ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Chodzi bowiem jedynie o takie akty lub czynności, które bezpośrednio tworzą uprawnienia lub obowiązki. Takiego charakteru nie ma zaś wpis do ewidencji gruntów i budynków (vide: postanowienie WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 846/13, ONSA i WSA 2015/6/102). Powyższy pogląd należy zaś uznać za aktualny na tle obecnie obowiązującego stanu prawnego. Nowelizacja ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zmieniła bowiem istoty wpisu do ewidencji w drodze czynności materialno-technicznej, ani nie wprowadziła jej sądowej kontroli, zaś art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w obecnym stanie zawęża katalog czynności, podlegających skardze do sądu. Zdaniem sądu administracyjnego, należy też wskazać na podobny mechanizm w zakresie ujawnienia danych w ewidencji ludności. O ile następuje to w drodze czynności materialno-technicznej, brak podstaw do ich zaskarżenia do sądu administracyjnego. Kwestionowanie takich wpisów następuje zaś w postępowaniu administracyjnym, zakończonym decyzją, od której przysługuje odwołanie, a następnie skarga do sądu. Dla oceny dopuszczalności skargi w niniejszej sprawie nie ma też prawnego znaczenia fakt, czy organ ewidencyjny władny był dokonać spornego wpisu w drodze czynności materialno-technicznej. Nie pozbawia to bowiem skarżącego ochrony prawnej. Organ administracji zapowiedział bowiem ponowne rozpoznanie wniosku skarżącego o wprowadzenie zmiany danych w ewidencji. Zatem o ile zapadnie wówczas decyzja odmowna, skarżący może skorzystać z przysługujących mu środków zaskarżenia. Skarżący może też kwestionować bezczynność organu w nierozpoznaniu jego wniosku, bądź złożyć kolejny wniosek o wprowadzenie zmiany – poprzez wykreślenie kwestionowanego wpisu. Odmowa uwzględnienia wniosku winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Po wyczerpaniu środków odwoławczych przysługiwać będzie zaś sądowa kontrola, obejmująca także kontrolę zgodności z prawem przesłanek, przyjętych przez organ ewidencyjny za podstawę czynności materialno-technicznej, którą ukształtowano stan ewidencji, kwestionowaną przez skarżącego (art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dopóki jednak nie zapadnie w sprawie ostateczna decyzja administracyjna, sądowa kontrola czynności w postaci wpisu do ewidencji jest niedopuszczalna na tym etapie postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cyt. ustawy. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono po myśli art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.