II SA/Gl 106/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-06-09
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Iwona Bogucka, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, uznając, że wnioskodawcy złożyli wniosek po terminie i nie wskazali właściwych podstaw wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie uchyliło decyzję Wójta Gminy C. odmawiającą uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Wnioskodawcy nie dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ dowiedzieli się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia już w 2002 roku, a nie w późniejszych latach, jak twierdzili. Ponadto, podniesione przez nich zarzuty nie stanowiły podstaw do wznowienia postępowania w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, postępowanie wznowieniowe powinno było zostać umorzone, a nie wznowione.Stan faktyczny
Skarżący M. i R. K. domagali się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy C. zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Argumentowali, że decyzja była wadliwa, ponieważ nie zapewniono służebności przechodu i przejazdu oraz niewłaściwie podzielono przejście. Wskazywali również na bezprawne działania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, który miał dokonać podziału bez zgody wszystkich członków. Po odmowie wznowienia postępowania przez Wójta i uchyleniu tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Kolegium ostatecznie odmówiło wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując decyzję Kolegium.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. oraz R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] r. Wójt Gminy C. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr 1 o powierzchni 0,7898 ha, zapisaną w księdze wieczystej KW Nr [...].
Pismem z dnia [...]r. M. i R. K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną argumentując, iż decyzja ta była wadliwa albowiem nie zapewniono w niej służebności przechodu i przejazdu, a nadto niewłaściwie podzielono przejście pomiędzy budynkami. Z kolei w następnych składanych w trakcie postępowania administracyjnego pismach wskazali dodatkowo, że powodem ich wniosku były w ich ocenie bezprawne działania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w C. albowiem Zarząd nie uzyskał na dokonanie podziału zgody wszystkich członków Wspólnoty.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy C. odmówił wznowienia postępowania. W wyniku rozpoznania wniesionego przez M. i R. K. odwołania decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. . Kolejną decyzją organ I instancji ponownie odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jednak i to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez Kolegium.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy C. wznowił postępowanie w sprawie decyzji z dnia [...]r., a decyzją z dnia [...] r. o tym samym numerze odmówił uchylenia zatwierdzającej projekt podziału decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu wskazał, iż uchwałą Nr 1 aktu notarialnego Repertorium A Nr [...] z dnia [...]r. zebranie Członków Wspólnoty Mieszkaniowej uchwaliło sposób i zasady zarządu nieruchomością wspólną. W § 7 pkt 2 ww. uchwały zapisano, że uchwały zapadają większością głosów-właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że w uchwale podjętej w tym trybie postanowiono, że w określonej sprawie na każdego właściciela przypada jeden głos. Uchwałą Nr 2 ww. aktu notarialnego zebranie Członków Wspólnoty Mieszkaniowej udzieliło Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej pełnomocnictwa do podejmowania i zawierania wszelkich czynności prawnych przekraczających zakres zwykłego zarządu, w formie prawem przewidzianej, związanych z podziałem geodezyjnym wyżej opisanej nieruchomości gruntowej wchodzącej w skład nieruchomości wspólnej. Uchwała została przyjęta większością głosów obecnych właścicieli lokali liczoną według wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej. M. i R. K. nie zaskarżyli przedmiotowej uchwały do sądu. Nie zaskarżone uchwały Nr 1 i 2 zostały wpisane do księgi wieczystej nieruchomości nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. . Organ I instancji zaakcentował nadto, że nie został zachowany termin złożenia podania o wznowienie zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. Wójt Gminy C. uznał bowiem, że Sąd Rejonowy w L. wpisując akt notarialny zawierający ww. uchwały zawiadomieniem poinformował wszystkich właścicieli, którzy mieli 2-tygodniowy termin do złożenia apelacji przeciwko wpisom. Żaden z właścicieli nie wniósł apelacji i wpis się uprawomocnił. Ponieważ nie można było sprawdzić akt zamkniętej księgi wieczystej [...], zostały sprawdzone akta księgi wieczystej [...], w której znajduje się zawiadomienie z dnia [...]r. o wpisie użytkowania wieczystego na rzecz Gminy C. z pieczątką potwierdzającą, że zawiadomienie otrzymują dotychczasowi właściciele, wnioskodawca i Starostwo Powiatowe. Do niniejszego zawiadomienia załączone są zwrotne poświadczenia odbioru dotychczasowych właścicieli. Z potwierdzenia odbioru dla M. i R. K. wynika, że w dniu [...]r. R. K. odebrał zawiadomienie sądu. Wnioskodawcy nie wnieśli apelacji przeciwko powyższym wpisom. Tego zatem dnia M. i R. K. dowiedzieli się o przesłance wskazanej we wniosku jako podstawa wznowienia i zgodnie z art. 148 § 1 mogli w terminie jednego miesiąca wnieść podanie o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o własności lokali zarząd na podstawie pełnomocnictwa udzielonego zgodnie z art. 22 ust. 2, składa oświadczenia w celu wykonania uchwał w sprawach, o których mowa w art. 22 ust. 3 pkt 5, 5a, 6, ze skutkiem w stosunku do właścicieli wszystkich lokali. Urząd Gminy nie był organem uprawnionym do badania czy uchwały podjęte w formie aktu notarialnego i wpisane do księgi wieczystej zostały podjęte z naruszeniem prawa. Członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej udzielając pełnomocnictwa Zarządowi spełnili wymogi art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego Wójt Gminy C. decyzją Nr [...] z dnia [...]r., działając na wniosek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej w C, ul. [...] tj. organu uprawnionego uchwałą nr 2 do podejmowania i zawierania wszelkich czynności prawnych przekraczających zakres zwykłego zarządu, zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] , stanowiącej działkę nr 1 obszaru 0,7898 ha, na działki nr 2 do 3.
Od otrzymanej decyzji M. i R. K. wnieśli odwołanie podnosząc, iż podział nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności lub współużytkowania wieczystego musi następować zgodnie z procedurą określoną w art. 97 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 z późń. zm.). Oznacza to konieczność uzyskania zgody na podział nieruchomości wszystkich współwłaścicieli, wynikającą z obowiązkowego zastosowania tu art. 199 k.c. Tylko bowiem wniosek wszystkich współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych oznacza wyczerpanie tej procedury, a zastąpić je może jedynie orzeczenie sądu. Wystąpienie z wnioskiem o podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, a każda czynność przekraczająca zwykły zarząd wymaga uprzedniej zgody współwłaścicieli czy też współużytkowników. W wypadku braku takiej zgody, czynność jest nieważna. Tryb podejmowania uchwał przez właścicieli lokali reguluje z kolei art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Uchwały właścicieli lokali mogą być podejmowane albo na zebraniach, albo w drodze indywidualnego zbierania głosów przez zarząd. Uchwała może też być wynikiem głosów oddanych częściowo na zebraniu, częściowo w drodze indywidualnego ich zbierania. W głosowaniu muszą jednak brać udział wszyscy właściciele. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawców, akt notarialny pełnomocnictwa powstał wskutek przestępstwa albowiem Zarząd Wspólnoty działał na szkodę małżonków Kuszka bez żadnego umocowania. W związku z powyższym decyzja z dnia [...]r. Nr [...]została wydana z rażącą obrazą przepisów art. 97 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jak i wbrew przepisom ustawy o własności lokali. Tłumaczenie zatem Wójta, że Urząd Gminy działał w oparciu o dokumenty przedłożone przez zarząd i potwierdzone notarialnie i nie był uprawniony do badania ich legalności jest zdaniem wnioskodawców błędne.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w punkcie pierwszym uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...] r. odmawiającą uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...]r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 z karty mapy nr 4 o pow. 0,7898 ha położonej w C. W punkcie drugim decyzji Kolegium uchyliło w całości postanowienie Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...]r. o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...]r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z karty mapy nr 4 o pow. 0,7898 ha położonej w C. W punkcie trzecim Kolegium odmówiło zaś wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 z karty mapy nr 4 o pow. 0,7898 ha położonej w C. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło art. 148 i 149 k.p.a. stwierdzając, że M. i R. K. wniosek o wznowienie postępowania złożyli z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. do jego wniesienia, tj. po upływie jednego miesiąca, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wniosek ten został bowiem złożony w dniu [...]r. i jako podstawę wznowienia postępowania wskazano brak ustanowionej służebności przejazdu i przechodu dla nowopowstałych działek od nr 4 do nr 1 oraz podniesiono, że na skutek podziału odległość budynku od granicy działki nr 5, na której jest zlokalizowany, wynosi 30 cm. Wymienione okoliczności znane były wnioskodawcom już od 2002 r., gdyż aktem notarialnym nr Rep. A nr [...] z dnia [...] r. dokonano zniesienia odrębnych własności lokali oraz zniesienia i częściowego zniesienia współużytkowania wieczystego działek gruntu i współwłasności lokali. W § 7 pkt 7 tej umowy określono, że prawo udziałów we współużytkowaniu wieczystym działki gruntu oznaczonej numerem 948/101 o pow. 0,0549 ha oraz we współwłasności budynku stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności przyznaje się na rzecz R. i M. K. w wysokości [...] cz. Ponadto w § 12 pkt 2 umowy określono, że użytkownicy wieczyści i współużytkownicy wieczyści zabudowanych nieruchomości zobowiązani będą do niezagradzania drogi dojazdowej o szerokości około 3 m biegnącej równolegle do granicy zachodniej i wschodniej byłej nieruchomości wspólnej oznaczonej przed podziałem numerem 1, a nadto zobowiązani będą do nieczynienia żadnych przeszkód w swobodnym korzystaniu z wyżej określonej drogi przez wszystkich użytkowników i współużytkowników wieczystych wyżej określonych nieruchomości oraz członków ich rodzin.
Pismem z dnia [...]r. M. i R. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium domagając się jej uchylenia, a także uchylenia zatwierdzającej projekt podziału decyzji Wójta Gminy C. z [...] r. W uzasadnieniu wskazali, że obecnie w Prokuraturze Rejonowej w L. toczy się dochodzenie przeciwko notariuszowi sporządzającemu akt notarialny, na podstawie którego dokonano wszelkich przekształceń prawnych, a w Sądzie Rejonowym w L. toczy się postępowanie pod sygn. akt [...]- którego celem jest unieważnienie wszystkich czynności notarialnych, które zostały wykonane bez wiedzy skarżących. Listy obecności z dnia [...] r. świadczą bowiem o tym, że nie brali udziału w głosowaniu nad udzieleniem zarządowi pełnomocnictwa. Zaakcentowali, że praktycznie wszystkie przedkładane dokumenty pochodzą z akt postępowań prokuratorskich sądowych, ponieważ Zarząd Wspólnoty pomimo obowiązku nałożonego przez ustawę nie wręcza kopii uchwał podejmowanych na zebraniach - w związku z powyższym nikt nie mógł zaskarżyć uchwały do Sądu. Ponowili też argumenty dotyczące konieczności uzyskania przez Zarząd Wspólnoty zgody wszystkich właścicieli na dokonanie podziału nieruchomości, przytaczając stosowne orzecznictwo sądowe. Podkreślili, że jako pokrzywdzeni oczekiwali od Samorządowego Kolegium Odwoławczego rzetelnego i dokładnego zbadania sprawy. Jednak oparto się jedynie na bezprawnie sporządzonym akcie notarialnym, wskutek którego zostali pozbawieni odrębnej własności lokalu oraz dokonano fizycznego zmniejszenia udziałów w nieruchomości wspólnej. Oświadczyli nadto, że wniosek dotyczący wznowienia przedmiotowego postępowania nie został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. gdyż do dnia [...]r. nie widzieli zmienionego aktu notarialnego Rep. A nr [...] r oraz dokumentów z Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym w L. dot. zamknięcia księgi wieczystej oraz ograniczenia praw własności. Ponadto o podstawach i możliwości wniesienia wniosku o wznowieniu postępowania zakończonej ostateczną decyzją Wójta dowiedzieli się od mecenas L. K. z O., do której udali się z kopią aktu notarialnego sporządzoną od sąsiada, który takowy posiada. Wizytę u wskazanej mecenas złożyli na początku listopada [...] r. To ona była pierwszą osobą, która dokonała dokładnej analizy aktu notarialnego Rep. A nr [...]r oraz wytknęła wszystkie nieprawidłowości w powyższym akcie notarialnym. Równocześnie uświadomiła skarżących o ich prawach i pomogła przygotować wniosek złożony w dniu [...]r.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dodatkowym piśmie procesowym z dnia [...]r. skarżący, polemizując z odpowiedzią na skargę wskazali, że nie zaskarżyli decyzji o przejęciu przez Urząd Gminy w C. gruntu od Wspólnoty albowiem w roku 2002 nie posiadali tak bogatej jak obecnie, w wyniku szeregu postępowań prokuratorskich i sądowych, świadomości prawnej. Udali się wprawdzie wówczas do kancelarii po poradę jednak mecenas, do której wówczas się zwrócili świadomie wprowadziła ich w błąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, aczkolwiek z innych przyczyn niż w skardze wskazane.
Przystępując do szczegółowych rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy – por. szerzej np. W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, s. 242; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą.
Wskazać też w tym miejscu należy, iż w myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia.
Wniesienie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie wszczyna postępowania wznowieniowego, o którego podjęciu bądź odmowie rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Podanie uruchamia natomiast postępowanie wstępne, którego celem jest ustalenie przez organ czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania. Właściwy organ zobligowany jest zatem do zbadania np. czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma prawo i obowiązek badać tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) – por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179. Ocena przyczyn wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia o wznowieniu jest bowiem niedopuszczalna, a przesłanką odmowy wznowienia nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn, może natomiast być nią żądanie wznowienia postępowania z przyczyny innej niż wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt IV SA 487/91 (ONSA 1991, Nr 2, poz. 50, przywołany też np. przez B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2009, s. 544).
Wskazać nadto w tym miejscu trzeba, że to do strony należy udowodnienie, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia – por. np. wyrok NSA we Wrocławiu z dnia 19 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Wr 1038/97, LEX nr 43046. Do strony należy też wskazanie podstawy, jej zdaniem przemawiającej za wznowieniem postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Jeśli natomiast wskutek błędnych ustaleń organu, wznowi on postępowanie w sprawie, pomimo iż w rzeczywistości winien był wznowienia takiego odmówić z uwagi np. na nie zachowanie terminu do wniesienia podania, bądź nie przywołanie przez wnoszącego podanie żadnych wyliczonych w art. 145 i 145a k.p.a. podstaw, organ winien prowadzone postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 105 k.p.a. umorzyć albowiem jego prowadzenie jest od początku bezprzedmiotowe.
Kwestię sporną pomiędzy skarżącymi a orzekającym w sprawie organem stanowi zachowanie bądź nie zachowanie przewidzianego prawem terminu, w której strony uprawnione są do złożenia podania o wznowienie postępowania. Ustalenie, że wnioskodawcy nie dochowali wskazanego wyżej terminu obliguje bowiem organ administracji publicznej, podobnie jak w przypadku nie wskazania przez którejś z stronę podstaw wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. i 145a § 1 k.p.a. do wydania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, a w przypadku jego błędnego wznowienia – do umorzenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniesione w [...] r. podanie o wznowienie postępowania nastąpiło z uchybieniem terminu albowiem strony o okolicznościach sprawy wiedziały już od [...] r. kiedy to aktem notarialnym zniesiono odrębne własności lokali. Zdaniem natomiast skarżących przewidzianego w k.p.a. terminu dochowali albowiem złożyli wniosek w ciągu miesiąca od poinformowania ich przez mecenas, do której się udali w roku [...] , że istnieje możliwość wznawiania postępowania. W roku [...] nie posiadali zaś wystarczającej świadomości prawnej.
Teza podniesiona w skardze zdaniem Sądu niemożliwa jest jednak do akceptacji. Postępowanie dotyczy bowiem decyzji zatwierdzającej projekt podziału, a o jej istnieniu i skutkach w zakresie zmian gruntowych, a także sporządzonych aktach notarialnych skarżący dowiedzieli się już w 2002 r. Sąd Rejonowy w L. wpisując akt notarialny zawierający ww. uchwały zawiadomieniem poinformował bowiem wszystkich właścicieli, którzy mieli 2-tygodniowy termin do złożenia apelacji przeciwko wpisom. Żaden z właścicieli nie wniósł apelacji i wpis się uprawomocnił. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ I instancji sprawdzono akta księgi wieczystej [...], w której znajduje się zawiadomienie z dnia [...]r. o wpisie użytkowania wieczystego na rzecz Gminy C. z pieczątką potwierdzającą, że zawiadomienie otrzymują dotychczasowi właściciele, wnioskodawca i Starostwo Powiatowe. Do niniejszego zawiadomienia załączone są zwrotne poświadczenia odbioru dotychczasowych właścicieli. Z potwierdzenia odbioru dla M. i R. K. wynika, że w dniu 4 października 2002 r. R. K. odebrał zawiadomienie Sądu. Wnioskodawcy nie wnieśli apelacji przeciwko powyższym wpisom. Wówczas zatem M. i R. K dowiedzieli się o przesłance wskazanej we wniosku jako podstawa wznowienia i zgodnie z art. 148 § 1 mogli w terminie jednego miesiąca wnieść podanie o wznowienie postępowania. Nie uczynili tego, nie zaskarżyli też rozstrzygnięcia organu I instancji albowiem jak podkreślili w skardze oraz uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...]r. nie posiadali w roku [...] odpowiedniej wiedzy prawnej, a nadto zostali wprowadzeni w błąd poradami udzielonymi w kancelarii, do której się udali. Z kolei na rozprawie przed tut. Sądem w dniu [...]r. zarówno skarżący, jak też pełnomocnik skarżącej oświadczyli, że o istnieniu aktu notarialnego dowiedzieli się w roku 2003 albowiem nie został im doręczony natomiast o stanowiących jego następstwo zmianach gruntowych dowiedzieli się w roku 2005 podczas jednego z cyt. "toczących się postępowań prokuratorskich lub sądowych". Pomimo różnic w podawanych datach (2002, 2003, 2005) niewątpliwym jest zatem, że o okolicznościach wydania przez organ decyzji stanowiącej przedmiot wznowienia skarżący dowiedzieli się już wiele lat temu a tym samym ich podanie złożone zostało z uchybieniem przewidziane w art. 148 § 2 k.p.a. terminu. Brak stosownej wiedzy prawnej stron, wobec jednoznacznej treści przywołanej normy, nie może bowiem oceny tej zmienić.
W konsekwencji postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...]r. nie powinno było zostać wznowione, a będąc błędnie wznowionym winno było zostać umorzone. Nie powinno ono było zostać wznowione również z innej przyczyny, nie dostrzeżonej przez Kolegium. We wniosku z dnia [...]r., M. i R. K. wnieśli bowiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji zatwierdzającej projekt podziału z [...] r. wskazując, iż była ona wadliwa albowiem nie zapewniono w niej służebności przechodu i przejazdu, a nadto niewłaściwie podzielono przejście pomiędzy budynkami. Z kolei w następnych składanych w trakcie postępowania administracyjnego pismach wskazali dodatkowo, że powodem ich wniosku były w ich ocenie bezprawne działania Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w C. albowiem chcąc dokonać podziału Zarząd winien był uzyskać zgodę wszystkich członków Wspólnoty czego nie uczynił. Podniesienie przez strony wskazanych wyżej zarzutów, niezależnie od ich zasadności bądź braku zasadności, uzasadnia jednoznaczną ocenę, iż pomimo powołania się w piśmie z dnia [...]r. na art. 145 § 1 k.p.a. w rzeczywistości strony nie wskazały żadnej okoliczności mogącej, choćby potencjalnie, hipotetycznie, stanowić podstawę wznowienia. Podniesione przez strony okoliczności nie mieszczą się bowiem w zawartym w art. 145 i 145a wyliczeniu podstaw uprawniających do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną.
W konsekwencji, jak to wskazano powyżej, postępowanie wznowieniowe nie powinno być podjęte, a skoro podjęte zostało winno było ulec umorzeniu. Narusza zatem prawo zaskarżona decyzja Kolegium, która zamiast uchylić decyzję Wójta Gminy C. z dnia [...]r. i umorzyć prowadzone przez organ I instancji postępowanie uchyliła wprawdzie decyzję tę ale postępowania pierwszoinstancyjnego nie umorzyła, uchylając nadto nie zaskarżone przez stronę postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...]r. i odmawiając wznowienia postępowania.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium weźmie pod uwagę ocenę zawartą w niniejszym wyroku i wyda prawidłową, zgodną z przywołanymi wyżej normami, decyzję.
Podkreślenia wymaga nadto, że kontroli Sądu podlegały w niniejszej sprawie jedynie rozstrzygnięcia dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł zatem badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji zatwierdzającej projekt podziału.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia skarżącym, że o ile w wyniku postępowań sądowych, o których prowadzeniu poinformowali w skardze, wyeliminowane zostaną z obrotu prawnego akty, na podstawie których wydana została decyzja zatwierdzająca projekt podziału to możliwym jest, iż wówczas otworzy się dla skarżących kolejny termin do złożenia podania w przedmiocie ewentualnego wznowienia postępowania w sprawie decyzji z [...]r.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że decyzja w zaskarżonej części nie podlega wykonaniu. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 200,00 zł orzeczono na wniosek skarżących na podstawie art. 200 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło