II SA/Gl 106/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia w sprawie samodzielności lokalu mieszkalnego oddala skargę. Wnioskiem z dnia 9 października 2018 r. M. J. wystąpił do Prezydenta Miasta B. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność dwóch lokali mieszkalnych w budynku zlokalizowanym w B. przy ul. [...]. Prezydent Miast B., działając na podstawie art.219 k.p.a. oraz art.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz.716) wydał w dniu [...] r. postanowienie, którym odmówił wydania żądanego zaświadczeni. Jego ustalił na podstawie posiadanych dokumentów tj. decyzji nr [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zadania "rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkaniowe" oraz decyzji [...] z dnia [...] r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, obiekt pełnił funkcję budynku jednorodzinnego z dwoma lokami mieszkalnymi. Z przedłożonego projektu podziału budynku na dwa lokale wynika, że projekt podziału dotyczy części budynku jednorodzinnego znajdującego się na działce [...]. Natomiast, według kartoteki budynku, w części przedmiotowego budynku wydzielono już 4 lokale mieszkalne. Wobec tego, zgodnie z nowelizacją ustawy o własności lokali, wyodrębnienie kolejnych dwóch lokali jest niezgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla działki będącej przedmiotem postępowania ustala przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą - symbol jednostki [...]. Pismem z dnia 9 listopada 2018 r. wnioskodawca wniósł zażalenie od tego postanowienia, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 9,10 § 1 i 11 k.p.a., a w szczególności zasady czynnego udziału strony, a także naruszenia art.2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez dokonanie wadliwej wykładni tego przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej: Kolegium) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy kwestionowane postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, iż wnioskodawca ubiegał się o wydanie zaświadczenia na podstawie art.217 § 2 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy o własności lokali. Zgodne z art. 2 ust. 1 tej ustawy, samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, mogą stanowić odrębne nieruchomości. Pojęcie samodzielności lokalu mieszkalnego zdefiniowane zostało w art.2 ust.2 tej ustawy. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokojeniu ich potrzeb mieszkaniowych. Według decyzji nr [...] Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zadania "rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkaniowe" oraz decyzji [...] z dnia [...] r. [...] zatwierdzającej projekt budowlany zmienny, projektowany budynek pełnił funkcję budynku jednorodzinnego z dwoma lokami mieszkalnymi. Z przedłożonego projektu podziału budynku na dwa lokale wynika, że projekt podziału dotyczy jedynie części budynku jednorodzinnego znajdującego się na działce nr [...]. Natomiast w części przedmiotowego budynku wydzielono już 4 lokale mieszkalne. wobec czego zgodnie z nowelizacją ustawy o własności lokali wyodrębnienie kolejnych dwóch lokali jest niezgodne z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla działki będącej przedmiotem postępowania ustala przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą - symbol jednostki [...]. Zgodnie z art.3 pkt 2a ustawy - Prawo budowlane ilekroć w ustawi jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Dlatego też uznać należy, że wydanie zaświadczenia prowadziłoby do powstania budynku wielorodzinnego, co sprzeczne byłoby także z obowiązującym w terenie planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym funkcję mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą.  W skardze z 9 stycznia 2019 r. M. J. (skarżący) podnosi zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez braku wszechstronnego zbadania materiału dowodowego zebranego w sprawie i nierozpoznanie istoty sprawy. Ponadto wskazuje na naruszenie art 9,10 § 1, 11 k.p.a. w wyniku naruszenia przez organ I Instancji zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady uczestnictwa strony w postępowaniu. W uzasadnieniu skargi kwestionuje ustalenia organów jakoby należąca do niego nieruchomość oznaczona nr [...] mieściła sześć samodzielnych lokali. Występował wcześniej o zaświadczenie o samodzielności czterech lokali, a po odmowie, jego ponowny wniosek dotyczy tylko dwu lokali mieszkalnych. Przedmiotem jego żądania było tylko stwierdzenie, że lokale są samodzielne. Organ I instancji wykroczył poza ten zakres dokonując ustaleń w kwestii zgodności inwestycji z planem miejscowym. Przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu brak jest podstaw do stosowania kryteriów wynikających z prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy ( por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., I OSK 1653/11, LEX nr 1120613). Doszukując się źródeł błędnych ustaleń organu stwierdza, że być może uszło jego uwadze to, iż dawna nieruchomość oznaczona numerem wspólnym - [...], jest obecnie podzielona na odrębne budynki jednorodzinne oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...], przy czym budynki oznaczone [...] nie należą do niego. W tych nieruchomościach znajduje się pięć wyodrębnionych lokali : [...] i [...] po dwa oraz [...] – jeden. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w postanowieniu. W piśmie z dnia 25 lutego 2019 r. skarżący zwraca uwagę Sądowi na dokument znajdujący się w aktach sprawy (Informacje z rejestru), z którego wynika, iż należący do niego budynek o nr [...]jest obiektem samodzielnym i nie można go łączyć z innymi (nr. [...] i[...]). Został wyodrębniony w jednej nieruchomości oznaczonej wspólnym numerem [...]. Z tego względu jest możliwe wyodrębnienie dwu samodzielnych lokali mieszkalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 217 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie stanowi więc urzędowe potwierdzenie, w formie pisemnej, okoliczności faktycznych lub prawnych. Jest ono aktem wiedzy, a nie aktem woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego - nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu. Stosownie do treści art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2019, poz. 1937, dalej: ustawa), ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu mieszkalnego następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Na podstawie art. 2 ust. 2 tejże ustawy, samodzielnym lokalem mieszkalnym jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy, spełnienie tychże wymagań stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest więc dokumentem urzędowym potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymogi samodzielności lokalu. Jest ono niezbędne dla dokonania czynności wydzielenia lokalu, jako samodzielnej nieruchomości lokalowej z nieruchomości głównej. Wydzielenie zaś lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności. Pod pojęciem budynku mieszkalnego jednorodzinnego przepisy ustawy Prawo budowlane nakazują rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielna całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nie przekraczającej 30% całkowitej powierzchni budynku (art. 3 pkt 2a). Warunek dotyczący możliwości wydzielenia nie więcej niż dwóch lokali w budynku jednorodzinnym koresponduje z treścią art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali. Jak już bowiem podniesiono, z regulacji tej wynika, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Skarżący twierdzi że w budynku, w odniesieniu do którego wnioskuje o wydanie zaświadczenia, oznaczonym numerem [...], nie ma wydzielonych samodzielnych lokali mieszkalnych. Natomiast twierdzenie organów, zgodnie z którym zostały już wydzielone 4 takie lokale, uznaje za nieuzasadnione, bowiem rzeczywiście takie samodzielne lokale znajdują się w budynkach o nr [...] i [...] (po dwa w każdym). Trzeba w tym miejscu zauważyć, iż Prezydent Miasta B. załatwiając wniosek skarżącego z dnia 9 października 2018 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność dwóch lokali mieszkalnych w budynku zlokalizowanym w B. przy ul. [...] zobowiązany był rozważyć dwie podstawowe kwestie: po pierwsze – czy wydanie zaświadczenia o samodzielności dwu lokali w przedmiotowym budynku, umożliwiające ustanowienie odrębnej własności tych lokali, byłoby zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz z pozwoleniem na budowę (art. 2 ust. 1 pkt. 1a ustawy); po drugie – jaki charakter ma budynek, w którym mają się znaleźć te lokale, zważywszy na to, że odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne (art. 2 ust. 1 pkt. 1c ustawy). Zważywszy na formę załatwienia sprawy, jaką jest zaświadczenie, ustalenia w tym zakresie organ mógł poczynić jedynie na podstawie dokumentów, którymi dysponował (które pozostawały w jego zasobach). Zgodnie z art. 218 § 1 k.p.a., w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 , a więc kiedy wnioskodawca ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zatem postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ będzie miało charakter ograniczony w szczególności z tego względu, że danych koniecznych do wystawienia zaświadczenia powinien poszukiwać jedynie posiadanych przez siebie w zbiorach informacji. Na podstawie informacji, wynikających z posiadanych przez organ I instancji dokumentów, w tym decyzji nr [...] Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla zadania "rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zmianą sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na cele mieszkaniowe", decyzji [...] z dnia [...] r. Nr [...] oraz zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i kartoteki budynku ustalono, iż na działce nr [...] powinien znajdować się budynek mieszkalny jednorodzinny z dwoma lokami mieszkalnymi, natomiast faktycznie w części przedmiotowego budynku wydzielone już zostały 4 lokale mieszkalne. W tej sytuacji organ nie mógł wydać zaświadczenia stwierdzającego spełnienie wymagań określonych ustawą o własności lokali, dotyczących samodzielności lokali mieszkalnych w budynku zlokalizowanym w B. przy ul. [...]. Mimo wyodrębnienia budynków oznaczonych nr [...], [...], [...] i [...] dalej jest to formalnie jeden budynek mieszkalny jednorodzinny z dwoma lokali mieszkalnymi, w którym faktycznie jest tych lokali więcej (4 albo 5). Wobec tego nie jest możliwe wydzielenie dwu kolejnych. W kontekście tych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze, zważywszy zwłaszcza na charakter zaświadczenia, które może jedynie zawierać informacje o istniejącym stanie faktycznym bądź prawnym. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd skargę oddalił.