II SA/Gl 1061/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. – G. (G.) i M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżących oraz uczestniczki postępowania A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na drukach urzędowych formularzy wniosków o przyznanie prawa pomocy E. S. – G., M. G. i A. G. wystąpili o ustanowienie adwokata z urzędu, wnioski motywując brakiem środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez fachowego pełnomocnika. Z informacji zawartych w druku formularza wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, zamieszkując wspólnie z małoletnim A. G. Wedle złożonych oświadczeń w skład ich majątku wchodzi nieruchomość o pow. [...] ha, na której znajduje się niewykończony budynek mieszkalny. Nieruchomość ta jest objęta zajęciem komorniczym. Skarżący zadeklarowali, że nie posiadają żadnych oszczędności pieniężnych, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na skutek dodatkowego wezwania referendarza sądowego wnioskodawcy oświadczyli, że pozostają na utrzymaniu rodziny, która pokrywa wszelkie bieżące wydatki związane z ich utrzymaniem się. A. G. przestawiła kserokopię wniosku o zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej oraz kserokopię informacji o drugim terminie licytacji nieruchomości należącej do M. G. i E. S. – G. E. S. – G. nadesłała kserokopię wniosku o wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji w związku z likwidacją tej działalności. M. G. nadesłał z kolei odpis zeznania o wysokości uzyskiwanego przychodu (PIT – 28 oraz PIT – 28A), z którego wynika, że w 2008 r. nie osiągnął żadnego dochodu. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W rozpoznawanej sprawie brak jest dostatecznych danych do przyjęcia, że sytuacja materialna wnioskodawców jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim nie uzyskano informacji w jakim zakresie rodzina, u której mieszkają skarżący i uczestniczka postępowania udziela im wsparcia materialnego. Ogólnikowe stwierdzenie, że "bieżące należności pokrywa Rodzina łącznie z kosztami utrzymania koniecznego" nie pozwala w jakimkolwiek stopniu ustalić rozmiarów tego wsparcia. Brak jest informacji na temat wspomnianych należności, ich charakteru i źródła powstania. Nie wiadomo również, czy dochody rodziny wnioskodawców pozwalają na udzielenie dodatkowego wsparcia w celu skorzystania z usług fachowego pełnomocnika. Dalej wskazać przyjdzie, że niezrozumiały jest powód, dla którego E. S. – G. nie uzyskuje świadczeń dla osób bezrobotnych. Należałoby oczekiwać, że skarżąca, po zlikwidowaniu działalności gospodarczej podejmie próby poszukiwania pracy, zaś w razie niepowodzenia w tym zakresie zarejestruje się jako osoba bezrobotna. W ten bowiem sposób dobrowolnie rezygnuje z należnych jej świadczeń, oczekując zarazem, że to Skarb Państwa pokryje koszty zastępstwa procesowego świadczonego na jej rzecz. Niejasny jest również powód, dla którego A. G. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą. W piśmie procesowym z dnia [...] r. wspomina, że podejmie działalność po wydaniu przez Sąd rozstrzygnięcia. Nie wiadomo więc co stoi na przeszkodzie w jej prowadzeniu obecnie. Wskazane wyżej okoliczności nie pozwalają z całym przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawcy wyczerpali wszelkie możliwości zdobycia środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. W szczególności zaś nie wyjaśnili w sposób dostateczny swojej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W tej sytuacji nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że zaistniały przesłanki do przyznania im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia