II SA/Gl 1061/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009r. sprawy ze skargi E. S-G. i M. G. na decyzję Wojewodę [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. We wniosku z dnia [...] A.M. domagała się wymeldowania "rodziny państwa G." z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B., który jak podała nabyła w stanie wolnym od osób i rzeczy. Do wniosku tego dołączyła postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] sygn. akt [...] o przysądzeniu własności tego lokalu jako odrębnej nieruchomości objętej księgą wieczystą. Po wszczęciu i przeprowadzeniu w tej sprawie postępowania Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 kpa orzekł o wymeldowaniu M.G., E.S., A.G. oraz małoletniego A.G. z pobytu stałego w B. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się na wynik przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, że osoby te w objętym postępowaniem lokalu nie mieszkają od około [...] lat. W mieszkaniu tym nie mają też swoich osobistych rzeczy. Znajdują się w nim meble i rzeczy należące do obecnej właścicielki mieszkania A.M. Tylko dwie szafki, w tym jedna pod zlewozmywakiem, nie stanowią jej własności. Pomimo wyprowadzenia się, objęci wnioskiem o wymeldowanie, z lokalu się nie wymeldowali. Nie wykazali też aby dysponowali prawem do lokalu. W szczególności nie wykazali aby toczyło się jakieś postępowanie sądowe zmierzające do odzyskania praw do mieszkania przez małżonków G. Przed nabyciem mieszkania w drodze licytacji komorniczej przez A.M. należało ono do innej osoby, która nabyła je od małżonków G. W odwołaniu od tej decyzji E.S. i M.G. zarzucili, że została ona wydana w oparciu o błędne ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o tendencyjne i niemiarodajne zeznania świadków. Podnieśli, iż do nabycia mieszkania przez A.M. doszło z naruszeniem przysługującego im prawa pierwokupu, ustanowionego aktem notarialnym z [...]. W konsekwencji mieszkanie zostało im zabrane bezprawnie. Tak też zostali pozbawieni znajdujących się w mieszkaniu mebli i innych należących do nich rzeczy. W mieszkaniu zostały wymienione zamki co uniemożliwiło im "użytkować gospodarstwo domowe". Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez ten organ i ich ocenę prawną. Podkreślił, że odwołujący się sami stwierdzili, iż w objętym postępowaniem lokalu nie mieszkają od [...] lat. Nie przedstawili też żadnych dowodów z których wynikałoby, że mają uprawnienie do zamieszkiwania w tym lokalu oraz iż opuszczenie mieszkania nie było dobrowolne. Podkreślił też Wojewoda, że zameldowanie spełnia wyłącznie funkcję ewidencyjną i związane jest z faktycznym zamieszkiwaniem pod danym adresem. W sprawie o wymeldowanie organy nie rozstrzygają zaś ewentualnych sporów i roszczeń związanych z własnością mieszkania i znajdujących się w nim, względnie pozostawionych w nim, mebli i innych rzeczy. W konsekwencji Wojewoda uznał wymeldowanie za zasadne skoro zostało jednoznacznie ustalone, że objęte wymeldowaniem osoby w lokalu nie mieszkają i pomimo jego opuszczenia nie spełniały wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obowiązku wymeldowania się. Odrębną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] rozpoznał odwołanie A.G. Również w tym wypadku utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] Nr [...] E.S. i M.G. wnieśli o jej uchylenie w całości. Uzasadniając to żądanie powtórzyli w ogólnym zarysie twierdzenia zawarte wcześniej w odwołaniu. Zaakcentowali, iż w związku z prowadzoną egzekucją komorniczą i nabyciem mieszkania przez A.M. doszło do naruszenia ich uprawnień wynikających z przysługującego im prawa pierwokupu mieszkania. Podkreślili też, że w mieszkaniu przestali mieszkać w związku z prowadzoną z tego lokalu egzekucją komorniczą. Nie zamieszkali w nim ponownie z uwagi na wymienienie zamków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz jego uzasadnienie. Podkreślił, że skoro skarżący w lokalu nie mieszkają to utrzymywanie ich zameldowania stanowiłoby "fikcję meldunkową". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa a tylko pod tym kątem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Jak wynika z treści art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Z przepisu tego wynika zatem, że dana osoba powinna być zameldowana w danym lokalu tylko wówczas gdy faktycznie w nim przebywa, przy czym zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z przepisami tymi koresponduje treść art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Z art. 15 ust. 1 wynika obowiązek osoby opuszczającej miejsce pobytu stałego wymeldowania się. Gdy obowiązku tego nie dopełni to decyzję w sprawie wymeldowania takiej osoby wydaje organ meldunkowy (art. 15 ust. 2). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie może ulegać wątpliwości, że w objętym postępowaniem lokalu skarżący i ich małoletni syn nie mieszkają. Ustalenia tego również skarżący nie kwestionują i nie kwestionowali w postępowaniu administracyjnym. Zostało ono poczynione m.in. w oparciu o ich wyjaśnienia złożone do protokołów z dnia [...] (przez M.G.) i z dnia [...] (przez E.S. – k. 38 akt adm.). M.G. oświadczył przy tym wówczas, że stan taki trwa już od [...] lat. Fakt niezamieszkiwania potwierdzają przy tym również jednoznacznie wyniki przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oględzin. W konsekwencji nie może ulegać wątpliwości ustalenie, że skarżący lokal ten opuścili bez dopełnienia wynikającego z art. 15 ust. 1 ustawy obowiązku wymeldowania się. Inna ocena istniejącego stanu byłaby możliwa tylko w sytuacji gdyby skarżący wykazali, że do opuszczenia lokalu zostali bezprawnie zmuszeni. Wówczas bowiem należałoby przyjąć, że opuszczenie przez nich mieszkania nie było dobrowolne. W świetle jednolitego w tym względzie orzecznictwa takie bowiem opuszczenie nie rodzi obowiązku wymeldowania się gdy jednocześnie zostałoby wykazane, że osoby zmuszone bezprawnie do opuszczenia lokalu skorzystały z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (zobacz m.in. wyrok NSA z 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). Takiego dowodu co do bezprawnego zmuszenia ich do opuszczenia mieszkania skarżący niewątpliwie nie przeprowadzili. W ogóle w tym przedmiocie nie naprowadzili żadnych dowodów. Nawet same ich twierdzenia są w tym względzie bardzo ogólne i nieprecyzyjne. Wynikałoby z nich, że mieszkanie opuścili w związku ze skierowaną do niego egzekucją komorniczą. Gdyby tak było istotnie to niewątpliwie nie byłoby podstaw do twierdzenia, że do opuszczenia lokalu zostali zmuszeni i to bezprawnie, pomijając już kwestię, iż nie wykazali (a nawet nie powołali się na jakieś konkretne w tym względzie okoliczności) aby podjęli jakiekolwiek prawne działania mające na celu wyeliminowanie tej ich zdaniem "bezprawności". O bezprawnym zmuszeniu skarżących do opuszczenia lokalu nie może też świadczyć w żadnym wypadku okoliczność, że w mieszkaniu zostały wymienione zamki. Nabywczyni mieszkania miała bowiem do tego pełne prawo w sytuacji, gdy już ponad rok wcześniej skarżący mieszkanie to opuścili. Nie wykazali też, a nawet nie podnieśli, aby dla wyeliminowania również tej przeszkody w ponownym zamieszkaniu podjęli jakiekolwiek działania prawne. W konsekwencji zasadnie ustaliły organy obu instancji, że skarżący opuścili mieszkanie przy ulicy [...] w B. nie dopełniając obowiązku wymeldowania się. W takiej zaś sytuacji obowiązek wymeldowania skarżących, o czym orzeczono zaskarżoną decyzją, wynikał z treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Jak już stwierdzono, a co wynika z treści art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Wynika zatem z tego przepisu, że zameldowanie nie jest związane z posiadaniem prawa do lokalu. Z tego też względu bez znaczenia dla rozpoznawania sprawy o wymeldowanie skarżących była podnoszona przez nich kwestia prawa pierwokupu nieruchomości stanowiącej objęty wymeldowaniem lokal mieszkalny. Ewentualne naruszenie tego prawa nie mogło być też przedmiotem postępowania w sprawie o wymeldowanie. Również ewentualne postępowanie w tym przedmiocie przed sądem powszechnym nie miałoby wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Na konkretne postępowanie przed takim sądem skarżący zresztą nawet się nie powołali. Podobnie znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie nie mogła mieć okoliczność czy w związku z nabyciem spornego mieszkania i objęciem go w posiadanie przez A.M. (względnie w związku z prowadzoną z mieszkania egzekucją komorniczą) doszło do zniszczenia względnie zaboru ruchomości skarżących. Z tych wszystkich względów należało przyjąć, że zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu a skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących i uczestniczki postępowania z dnia [...] o odroczeniu terminu rozprawy w dniu 18 grudnia 2009 r. uznając, że nie zachodziła ku temu żadna ważna przyczyna. W szczególności przyczyny takiej nie mógł stanowić ewentualny wniosek skarżącego o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Złożenie takiego wniosku nie tamuje bowiem zaopatrzenia skargi, zwłaszcza w sytuacji gdy wcześniejszy wniosek skarżących w tym przedmiocie został rozpoznany prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 5 sierpnia 2009 r. Przyjęcie w tej kwestii innego zapatrywania nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a nadto pozwalałoby skutecznie torpedować możliwości wydania w sprawie końcowego, merytorycznego rozstrzygnięcia. SW