II SA/Gl 1063/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wymeldowanie oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. E. W. wystąpiła do Prezydenta Miasta G. z wnioskiem o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w G. przy ul. [...] swojego małżonka H. W. W trakcie toczącego się postępowania administracyjnego H. W., przebywający w [...], wyraził zgodę na wymeldowanie go z wymienionego wyżej lokalu, a następnie dokonał wymeldowania. W konsekwencji, decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezydent Miasta G. umorzył postępowanie w sprawie o wymeldowanie, wskazując w jej uzasadnieniu, iż wobec złożenia oświadczenia o wymeldowaniu dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji H. W. zakwestionował trafność wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia podkreślając, iż w jego ocenie godzi ono w przepisy art. 21 pkt 3 oraz art. 30 Konstytucji RP, gdyż w istocie został zmuszony do wymeldowania, a tym samym władze miasta skazały go na bezdomność. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwala stwierdzić, że H. W. dokonał wymeldowania z pobytu stałego w sposób dobrowolny, co oznacza, że prowadzone postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek jego żony stało się bezprzedmiotowe. Organ podkreślił przy tym, że wydane rozstrzygniecie nie narusza przepisów Konstytucji RP, gdyż meldunek jest jedynie rejestracją pewnego stanu faktycznego i w żaden sposób nie ogranicza prawa własności lub innego prawa majątkowego. W tym kontekście twierdzenia odwołującego się o "skazaniu na bezdomność" nie mogły być uznane za trafne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. W. zaznaczył, że do podjęcia decyzji o wymeldowaniu się z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w G. został podstępem nakłoniony przez żonę i córkę, a wobec tego wnosi o "wycofanie wcześniej złożonego wniosku". Skarżący podkreślił, iż w wyniku wydania decyzji Prezydenta Miasta G., utrzymanej następnie w mocy przez Wojewodę, zostanie skazany na bezdomność z powodu pozbawienia meldunku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie argumentując, że sformułowane w skardze zarzuty sprowadzają się w zasadzie do wyrażenia sprzeciwu wobec podjętej decyzji ostatecznej. Organ podkreślił, iż wymeldowanie nastąpiło w oparciu o dobrowolne oświadczenie woli skarżącego, a wobec tego toczące się postępowanie administracyjne stało się tym samym bezprzedmiotowe. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu po przyznaniu skarżącemu prawa pomocy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż poddane kontroli Sądu rozstrzygniecie nie narusza prawa. Celem każdego postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy zostało ono wszczęte na wniosek strony, czy też z urzędu jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, a więc skonkretyzowanie ciążących na danym podmiocie praw lub obowiązków bądź też stwierdzenie istnienia lub nieistnienia określonego stanu faktycznego. Postępowanie administracyjne służy bowiem do kształtowania treści materialnego stosunku prawnego. W pewnych sytuacjach mogą jednak wystąpić okoliczności, które uniemożliwią wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego daną sprawę co do istoty, co ma miejsce szczególnie wtedy, gdy zabraknie któregokolwiek z elementów składających się na materialny stosunek prawny. W takich przypadkach ustawodawca przewidział możliwość umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 Kpa). W rozpoznawanej sprawie postępowanie w sprawie wymeldowania H. W.z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w G. zostało wszczęte na wniosek jego małżonki – E. W. W jego trakcie skarżący dwukrotnie ( w pismach z dnia [...] i [...] r.) wyraził wolę wymeldowania się z wymienionego wyżej lokalu, a następnie, w wymaganej formie (na przesłanym mu urzędowym druku) złożył zgłoszenie wymeldowania z miejsca pobytu stałego (wiarygodność złożonego oświadczenia potwierdził funkcjonariusz zakładu karnego). Tego rodzaju oświadczenie wywarło bezpośredni skutek w postaci wymeldowania. Wobec powyższego słusznie przyjęły organy administracyjne, że dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego zainicjowanego przez E. W. było bezprzedmiotowe, skoro zamierzony przez nią rezultat został osiągnięty poprzez złożenie oświadczenia woli przez jej małżonka. Skoro bowiem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) umożliwia właściwemu organowi wydanie decyzji o wymeldowaniu, to tym samym wówczas, gdy osoba dokonuje wymeldowania oznacza to, że wydanie decyzji w tym zakresie jest zbędne. Prawidłowo więc uznał organ, iż dalsze postępowanie z wniosku E. W. jako bezprzedmiotowe musiało skutkować jego umorzeniem. Argumenty podnoszone przez skarżącego koncentrują się na próbie wykazania, iż złożone przezeń oświadczenie o wymeldowaniu się zostało uzyskane podstępem, zaś wydane przez organy administracji rozstrzygnięcia godzą w jego prawa podmiotowe i skazują go na bezdomność. Zgodnie z tym co już zauważono H. W. kilkakrotnie wyrażał wolę wymeldowania się, co oznacza, że podjął decyzję w sposób świadomy i dobrowolny. Jak trafnie podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rejestracja określonego stanu faktycznego (w omawianym przypadku stwierdzenie nieprzebywania w miejscu stałego pobytu) w żaden sposób nie wpływa na stosunki prawne dotyczące przedmiotu praw majątkowych (lokalu) i nie narusza żadnego z przepisów Konstytucji RP. Celem funkcjonowania ewidencji ludności jest bowiem rejestracja danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych), w związku z czym nie można przyjąć, że wymeldowanie skarżącego ze stałego pobytu w lokalu, do którego przysługuje mu określony tytuł prawny "skazuje go na bezdomność". W zależności od miejsca pobytu, po opuszczeniu zakładu karnego skarżący będzie miał możliwość dokonania zameldowania, a zatem stwierdzenia jedynie faktu, że przebywa w lokalu pod określonym adresem. Wskazane wyżej okoliczności sprawiły, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) nie stwierdził, aby naruszała ona prawo, a wobec tego, na podstawie art.151 przywołanej ustawy należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach nieodpłatnej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nie orzeczono, gdyż pełnomocnik skarżącego - radca prawny do chwili zamknięcia rozprawy nie zgłosił stosownego wniosku i oświadczenia, czy koszty te zostały pokryte w całości lub w części (art. 210 § 1 ustawy).