II SA/Gl 1065/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. J. N. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o przeprowadzenie kontroli legalności budowy oranżerii, wybudowanej przez sąsiada K. M., na tarasie budynku w granicy działek. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin oględzin przedmiotowej oranżerii. W ich wyniku ustalono, że inwestor K. M. w dniu [...] r. dokonał zgłoszenia montażu urządzenia - ogrodu zimowego na istniejącym tarasie w budynku położnym w S. przy ulicy [...], a Starosta [...] zaświadczeniem z dnia [...] r. zawiadomił o przejęciu tego zgłoszenia. W trakcie oględzin J. N. zgłosił wniosek o usunięcie tego ogrodu zimowego z uwagi, iż budowa zaszklona w granicy jest sprzeczna z Prawem budowlanym. Dodał, iż chciały wybudować ścianę w granicy, by w przyszłości pokryć dachem taras swego budynku. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., przywołując w podstawie prawnej art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nałożył na K. M. obowiązek doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami oranżerii zlokalizowanej na tarasie budynku na działce ewidencyjnej nr 1 w S., poprzez wykonanie do dnia [...] r. ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI60 na całej powierzchni ściany zlokalizowanej wzdłuż granicy z działką nr ew. 2 w S. W uzasadnieniu podkreślono, iż na realizację tej inwestycji uzyskano zgodę administracyjną wyrażoną brakiem sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia z dnia [...]r. Dokonując zestawienia dokumentacji zgłoszenia z ustaleniami oględzin stwierdzono, że inwestycję zrealizowano w gabarytach mieszczących się z parametrach deklarowanych w zgłoszeniu. Dodatkowo na inwestycję wyrazili zgodę J. i M. N. (oświadczenie z dnia [...] r.). Ustalono też, na podstawie okazanej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., iż budynek mieszkalny na tarasie którego zlokalizowano oranżerię stanowi budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej z wyodrębnionymi dwoma lokalami mieszkalnymi. Dalej organ stwierdził, że oranżeria nie musi być usytuowana bezpośrednio na gruncie i możliwe jest jej sytuowanie również na tarasach budynków mieszkalnych. Jednocześnie dokonując oceny zrealizowanych robót przez pryzmat rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie w ocenie organu przeszklona ścina szczytowa oranżerii (graniczna) nie spełnia wymogów § 272 ust. 3 w związku z § 232 ust. 4 rozporządzenia. Wypełnione w ten sposób zostały przesłanki z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. W związku z przyjęciem powyższej kwalifikacji, uwzględniając, że roboty zostały zakończone, zastosowanie znajduje art. 51 ust. 7 ustawy. Wobec stwierdzonego naruszenia przepisów sporną inwestycją - zastosowano art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, w myśl którego organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył, reprezentowany przez pełnomocnika, K. M. Zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że zamontowana na tarasie budynku mieszkalnego oranżeria (ogród zimowy) została wykonana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określnych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym i przepisach a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 75 i n.) poprzez błędną interpretację materiału dowodowego zebranego w sprawie. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu odwołujący podkreślił, iż zrealizował montaż oranżerii zgodnie z projektem oraz zgłoszeniem dokonanym w trycie art. 30 Prawa budowlanego - tj. zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakładając wskazany w sentencji decyzji obowiązek nie przywołał żadnego przepisu prawa, z którego wynika konieczność (i obowiązek) wykonania przez inwestora ściany oddzielenia przeciwpożarowego w przypadku oranżerii usytuowanej na tarasie budynku. Powołane w sprawie przepisy § 232 ust. 4 oraz § 272 ust. 3 rozporządzenia nie znajdują uzasadnienia. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania wymienionych obowiązków i wyznaczył w to miejsce nowy termin wykonania obowiązków - tj. [...] r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż podstawę prawną przedmiotowej decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania. Celem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa - w szczególności Prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego prowadzącego postępowanie w tym trybie polega więc na rozstrzygnięciu, co należy uczynić aby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Organ wyjaśnił, iż przepis art. 51 przewiduje trzy wzajemnie wykluczające się sposoby prowadzenia postępowania naprawczego. Jednym z nich jest decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W decyzji tej organ nakłada na inwestora obowiązek wykonania, w określonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Po upływie określonego terminie, który musi być wyznaczony stosownie do okoliczności sprawy, organ sprawdza wykonanie obowiązku oraz wydaje jedną z decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest budowa oranżerii zimowej na tarasie budynku mieszkalnego położnego na działce nr 1 w S. przy ulicy [...]. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że odwołujący uzyskał zgodę organu administracji architektoniczno-budowlanej (Starosty [...]) wyrażoną brakiem sprzeciwu do złożonego w dniu [...] r. zgłoszenia dotyczącego tego zamierzenia. Podkreślenia wymaga, że w dacie budowy przedmiotowej oranżerii wymagała ona zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Powiatowy organ nadzoru budowlanego dokonując badania zgodności przedmiotowej oranżerii pod kątem jej zgodności z obowiązującymi warunkami technicznymi - w szczególności § 272 ust. 3 w związku z § 232 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. stwierdził ich naruszenie. Z ustaleń organ nadzoru wynika, iż przedmiotowy obiekt postawiony jest tuż przy granicy z działką sąsiednią. Ściana zachodnia przedmiotowego budynku (będąca w istocie taflą szkła zamocowaną na ramie z profili aluminiowych) powinna być ściana pełną, przeciwpożarową. Zastosowane materiały nie nadają się na ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, wymaganą dla ścian zlokalizowanych w granicy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że nawet dokonanie skutecznego zgłoszenia, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu nie wyklucza badania legalności powstania danego obiektu z warunkami określonymi w projekcie i przepisach Prawa budowlanego. Nadto organy nadzoru budowlanego są uprawnione do badania czy organ administracji architektoniczno-budowlanej słusznie nie wniósł sprzeciwu wobec danego zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego. Wobec powyższego zasadnym było orzeczenie jak w sentencji decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentowany przez pełnomocnika, K. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji naruszenie: - przepisu art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania, wywołanego wnioskiem strony, odmiennie niż o to wnioskowała strona. - przepisu art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie dowodu w postaci projektu technicznego oranżerii; - art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że oranżeria jest budynkiem, gdy tymczasem jest urządzeniem technicznym i nie wymaga się stosowania w stosunku do niego przepisów o budowie elementów oddzielenia przeciwpożarowego, - art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez bezzasadne prowadzenie postępowania, jako że przepisy wykluczają w tej sprawie jakąkolwiek kontrolę organu nadzoru budowlanego. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony K. M. na okoliczność czynności poprzedzających montaż oranżerii oraz z opinii biegłego z zakresie pożarnictwa na okoliczność konieczności wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja wydana została na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Podniesiono przede wszystkim, że ściana zachodnia oranżerii graniczy z tarasem sąsiedniego budynku, a nie sąsiednim budynkiem. Wyjaśniono, że montaż oranżerii nastąpił w [...] r., a Starosta [...] nie sformułował żadnych zastrzeżeń do zamierzenia. Podkreślił, że poprzednicy J. N. wyrazili pisemną zgodę na montaż oranżerii na tarasie budynku. Dopiero po dwunastu latach następca prawny zażądał usunięcia oranżerii, jako sprzecznej z Prawem budowlanym, chociaż nie sprecyzowano na czym owa sprzeczność polega. Wyjaśnił, że wniosek o dopuszczenie dowodów w tej sprawie jest zasadny i konieczny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Wniesiona skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) , Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt. 3), czy też naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie budowy na tarasie budynku mieszkalnego ogrodu zimowego - oranżerii. Nie podlega sporowi w sprawie, że inwestor K. M. jego budowę zgłosił Staroście [...] w dniu [...]r., który pismem z dnia [...] r. przyjął zgłoszenie i nie zgłosił do niego zastrzeżeń. Jednak dokonanie skutecznego zgłoszenia, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu nie wyklucza badania legalności powstania danego obiektu z warunkami określonymi w projekcie i przepisach Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego są bowiem uprawnione do badania czy organ administracji architektoniczno-budowlanej słusznie nie wniósł sprzeciwu wobec danego zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego. Stanowisko takie jest powszechnie przyjęte w orzecznictwie sadow administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 czerwca 2013 r. - sygn. akt II OSK 325/12 stwierdził, że "nie budzi wątpliwości ani doktryny ani orzecznictwa, iż zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę nie stanowi podstawy do uznania, iż obiekt budowlany nie może podlegać rozbiórce..", wobec stwierdzonych w wyniku wcześniejszego postępowania nieprawidłowości nie dających się usunąć. W niniejszej sprawie aktywność organu nadzoru budowlanego sprowokowana została pismem J. N., który zwrócił się do organu nadzoru o zbadanie prawidłowości i legalności oranżerii wybudowanej przez sąsiada. W zaistniałej sytuacji powiatowy organ nadzoru zobowiązany został do przeprowadzenia postępowania celem sprawdzenia zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami, a wyniku dokonanej kontroli stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Wbrew zarzutom skargi przepisy te znajdują w sprawie zastosowanie. Zgodnie z orzecznictwem wymienione powyżej rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ma zastosowanie nie tylko do budynków, ale również do budowli nadziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków (zob. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 20 września 20011 r. sygn. akt II OSK 1379/10 , Lex nr 1151857). W analizowanej sprawie nie mamy do czynienia obiektem wolnostojącym, ale zabudową istniejącego tarasu budynku mieszkalnego, sąsiadującego bezpośrednio z drugim podobnym budynkiem mieszkalnym. W rezultacie jedna ze ścian oranżerii- ściana zachodnia usytuowana jest w granicy zbliźniaczonych budynków mieszkalnych, a w zasadzie ściana ta będąca w istocie taflą szkła zamocowaną na ramie z profili aluminiowych graniczy bezpośrednio z tarasem sąsiedniego budynku. Taki stan rzeczywisty narusza obowiązujące przepisy. Wobec usytuowania tej ściany w granicy powinna być ona ścianą pełną, przeciwpożarową. Wymóg taki wynika z § 272 ust. 3 w związku z § 232 ust. 4 wymienionego rozporządzenia. Zasadnie zatem organ nadzoru budowlanego prowadząc niniejsze postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowane nałożył na inwestora obowiązek doprowadzenia oranżerii do stanu zgodnego z przepisami - poprzez wykonanie w wyznaczonym terminie ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI60, na całej powierzchni tej ściany zlokalizowanej wzdłuż granicy z działką sąsiednią (nr 2) w S. Pozwoli to na bezpieczne użytkowanie obu zbliźniaczonych budynków mieszkalnych, a także stworzy możliwość wprowadzenia zmian na tarasie budynku sąsiedniego. Podnoszone przez skarżącego argumenty nie mogły zmienić ustalonego stanu faktycznego. Zgłoszone w skardze dowody nie mogły być przez Sąd uwzględnione, jako że sąd administracyjny nie prowadzi samodzielnego postępowania dowodowego, dokonując jedynie kontroli legalności wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Nadto w ocenie składu orzekającego ustalony stan faktyczny nie budził zastrzeżeń, a w konsekwencji dla rozstrzygnięcia niezbędne było zastosowanie w sprawie określonych przepisów. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.