II SA/Gl 1069/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-16
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, wdowa w podeszłym wieku, utrzymująca wnuka i wspierająca bezrobotnego syna z chorą żoną, która posiada jedynie budynek mieszkalny i niewielkie dochody, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym dotyczącym pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Skarżąca, wdowa w podeszłym wieku, utrzymująca wnuka i wspierająca bezrobotnego syna z chorą żoną, która posiada jedynie budynek mieszkalny i niewielkie dochody, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych. Jej sytuacja materialna, uwzględniająca dochody, majątek, koszty utrzymania (w tym leków) oraz konieczność wspierania rodziny, wskazuje na brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżąca B. P. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę, uiszczając wpis w niższej niż przewidziana przepisami kwocie. Po wezwaniu do uzupełnienia wpisu, skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną jako wdowa w podeszłym wieku, utrzymująca wnuka i wspierająca bezrobotnego syna z chorą żoną. Skarżąca posiada jedynie budynek mieszkalny i nie ma oszczędności.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
B. P. wnosząc skargę uiściła wpis w wysokości 100 zł. Ponieważ obowiązujące przepisy przewidują, że w sprawach z zakresu budownictwa i architektury wpis od skargi wynosi 500 zł (por. § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżącą wezwano do uzupełnienia wpisu i uiszczenia kwoty 400 zł.
Strona zwróciła się o zwolnienie z wpisu od skargi, a następnie, na druku urzędowego formularza o zwolnienie od kosztów sądowych.
B.P. wyjaśniła, że jest wdową w podeszłym wieku (71 lat), na której utrzymaniu jest wnuk – lat 20. Skarżąca uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości 1728 zł brutto (1580 netto), natomiast jej wnuk, z tytułu stażu, świadczenie w wysokości 890 zł brutto. Wnioskodawczyni wspomaga oprócz tego rodzinę syna, który jest bezrobotny, ma na utrzymaniu dwójkę pozostałych dzieci oraz ciężko chora żonę. Wnioskodawczyni podkreśliła, że znaczące trudności sprawia jej bieżące regulowanie należności za media i ogrzewanie domu, co zmusiło ją do zaciągnięcia pożyczki. Jedynym składnikiem jej majątku jest budynek mieszkalny o pow. 100 m2. B. P. nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena sytuacji materialnej strony, dokonywana ze względu na złożony wniosek, opiera się, z jednej strony na ustaleniu dochodów oraz stanu posiadanego majątku, z drugiej natomiast obejmuje koszty, do poniesienia których strona jest i może być zobowiązana. Z tego punktu widzenia wniosek uznano za zasadny.
Wiek i stan zdrowia skarżącej (choroby serca, i kręgosłupa) uzasadniają tezę o wyższych aniżeli przeciętne kosztach utrzymania – chodzi przede wszystkim o zakup niezbędnych lekarstw, który to wydatek wnioskodawczyni określiła na poziomie około 200 zł miesięcznie. Strona, mając na utrzymaniu wnuka (który uzyskuje co prawda dochód, nie mniej jednak jest on stosunkowo niewielki) ponosi również inne wydatki na utrzymanie się. Otrzymywane świadczenie (renta) pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb i udzielenie wsparcia najbliższym – zwłaszcza, ze syn jest bezrobotny, a jego małżonka chora. Analizując oświadczenie strony nie znaleziono podstaw do zakwestionowania jego prawdziwości. W konsekwencji uznać trzeba, że skarżąca może mieć znaczące problemy ze zgromadzeniem środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Oczekiwanie, że samodzielnie pokryje ona tego rodzaju wydatki może zaś doprowadzić do wystąpienia uszczerbku w utrzymaniu się jej rodziny, gdyż zmuszona będzie dokonać wyboru pomiędzy niezbędnymi wydatkami a kosztami sądowymi.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło