II SA/Gl 1070/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2018 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Jawna w S. na akt Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej uchyla zaskarżony akt. Po rozpoznaniu wniosku "B" Spółka Jawna w S. (obecnie "A" Sp. Jawna w S.), Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w R., wydanym na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1438) aktem (zawiadomieniem) z dnia [...] r. nr [...], zawiadomił wnioskującą Spółkę o odmowie przyznania jej karty parkingowej. W uzasadnieniu, powołując się na analizę wniosku oraz na przeprowadzone czynności sprawdzające stwierdzono, że Spółka nie spełnia wymogów koniecznych do otrzymania karty parkingowej wynikających z treści art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, zwanej też dalej jako p.r.d. lub Prawo o ruchu drogowym). W § 2-4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie rodzaju placówek uprawnionych do uzyskania karty parkingowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 818, dalej również jako rozporządzenie z 18 czerwca 2014 r.) określony został zamknięty katalog placówek uprawnionych do uzyskania karty parkingowej. Wydanie karty parkingowej możliwe jest wyłącznie placówce uwzględnionej w tym katalogu. "B" Spółka Jawna jest podmiotem prowadzącym placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku pod nazwą Dom Opieki "C" w S., wyposażoną w samochód przystosowany do przewozu osób na wózkach inwalidzkich, m.in. do lekarzy i poradni specjalistycznych. Placówka ta prowadzona jest na podstawie zezwolenia Wojewody Śląskiego wydanego w oparciu o art. 22 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm., dalej też jako u.p.s.). Jednakże placówka tego rodzaju nie została uwzględniona w katalogu placówek wskazanych w wyżej wymienionym rozporządzeniu. W konsekwencji w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw do przyznania Spółce karty parkingowej. W skardze do sądu administracyjnego na powyższy akt (zawiadomienie) "A" Sp. Jawna w S. wniosła o jego uchylenie, bądź zmianę i przyznanie na jej rzecz karty parkingowej. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 8 ust. 3a pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym kartę parkingową wydaje się również placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Spółka w prowadzonym przez Wojewodę rejestrze jest zarejestrowana właśnie jako taki podmiot, a mianowicie podmiot prowadzący placówkę zapewniającą całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku. Wynika to też m.in. z decyzji Wojewody Śląskiego nr [...] z dnia [...] r. Również w dokumencie rejestrowym p.n. Koncepcja prowadzenia placówki, przesłanym do Wojewody, Spółka informowała o zamiarze zakupu samochodu przystosowanego do przewozu osób na wózkach inwalidzkich, celem przewożenia pensjonariuszy do lekarzy i poradni specjalistycznych oraz innych miejsc wymagających ich osobistego udziału. Dalej stwierdzono, że zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia z 18 czerwca 2014 r. do placówek zajmujących się opieką nad osobami niepełnosprawnymi mającymi znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, uprawnionych do uzyskania karty parkingowej, zalicza się domy pomocy społecznej. Rozporządzenie nie precyzuje natomiast jaką placówkę zaliczamy do domu pomocy społecznej. Ogólna definicja domu pomocy społecznej mówi, że domy pomocy społecznej to placówka świadcząca usługi bytowe, opiekuńcze, wspomagające i edukacyjne osobom wymagającym całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. W definicję tę wpisuje się dom opieki prowadzony przez Spółkę. W przepisach prawnych Pomocy Społecznej istnieją dwie formy zapewnienia całodobowej opieki osobom starszym tj. Domy Pomocy Społecznej i placówki zapewniające całodobową opiekę związane z działalnością gospodarczą. Zwyczajowo przyjęło się, że DPS-y to jednostki samorządowe, chociaż mogą być prowadzone również przez kościoły, fundacje, osoby fizyczne i inne instytucje prawne na zasadzie działalności NON PROFIT. Placówki zapewniające całodobową opiekę, funkcjonujące jako działalność gospodarcza zwyczajowo noszą nazwę Domów Opieki. Główną i podstawową różnicą między DPS-ami a placówkami prywatnymi jest sposób finansowania pobytów pensjonariuszy. Zakres świadczonej usługi domu opieki wymaga od Spółki przewożenia osób niepełnosprawnych poruszających się na wózkach inwalidzkich i w ich interesie byłoby posiadanie karty parkingowej, która ograniczałaby trudności z dojazdem np. do lekarza. Skarżąca poinformowała też o zmianie swojej nazwy. W odpowiedzi na skargę Przewodnicząca Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w R. wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym akcie. Dodatkowo co do wykładni obowiązujących przepisów powołała się na stanowisko wyrażone w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 września. W piśmie procesowym z dnia 8 grudnia 2017 r. skarżąca poinformowała, że obecnie większość pensjonariuszy przebywających w prowadzonej przez nią placówce porusza się na wózkach inwalidzkich lub przy pomocy chodzików. Dołączyła też uzyskaną w trybie dostępu do informacji publicznej informację o rodzaju placówek, którym karty parkingowe wydały Powiatowy i Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w O. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżony akt ostać się nie może, aczkolwiek zasadniczo z innych powodów niż podniesione w skardze, które Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi wziął pod rozwagę z urzędu zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych w przypadku niespełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne, informuje w formie pisemnej osobę niepełnosprawną lub placówkę o odmowie przyznania karty wraz z uzasadnieniem. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu w przypadku spełnienia warunków do otrzymania karty parkingowej przewodniczący zespołu w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku spełniającego wymogi formalne informuje osobę niepełnosprawną lub placówkę o terminie i miejscu odbioru karty. W świetle powyższych regulacji skierowane do organu żądanie wydania karty parkingowej jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W świetle treści ustawy o pomocy społecznej nie ma racji skarżąca Spółka, że prowadzony przez nią Dom opieki "C" w S. jest domem pomocy społecznej w rozumieniu Działu I Rozdziału 2 tej ustawy oraz w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia z 18 czerwca 2014 r. Na takie zaliczenie nie pozwalają przede wszystkim przesłanki i zasady umieszczania osób w placówce skarżącej oraz forma finansowania pobytu osób korzystających ze świadczeń w tym domu. W konsekwencji rację ma organ orzekający, że prowadzona przez skarżącą placówka nie mieści się w zamkniętym katalogu placówek uprawnionych do uzyskania karty parkingowej, zawartym w § 2 rozporządzenia z 18 czerwca 2014 r., gdyż nie można jej zaliczyć do domu pomocy społecznej. Ponieważ zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji R.P. oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, Sąd rozpatrując niniejszą skargę odmówił zastosowania § 2 rozporządzenia z 18 czerwca 2014 r. w jego wynikającym z tego aktu brzmieniu, jako niewypełniającego w należyty sposób delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w konsekwencji wydanego w tym zakresie z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji R.P. Zgodnie z art. 8 ust. 8 p.r.d. wskazany w tym przepisie organ "określi, w drodze rozporządzenia, rodzaj placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości poruszania się, uprawnionych do uzyskania karty parkingowej, mając na względzie zapewnienie wydawania karty właściwym placówkom". Treść tego upoważnienia nawiązuje zatem i powinna być koniecznie interpretowana z uwzględnieniem treści art. 8 ust. 3a pkt 3 p.r.d., zgodnie z którym to przepisem "kartę parkingową wydaje się placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się". W świetle powyższych przepisów p.r.d. wydający rozporządzenie minister był zobowiązany wskazać uprawnione do karty parkingowej placówki zajmujące się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości poruszania się. Nie został on przy tym upoważniony do działania w tym względzie według własnego uznania. Powinien mieć bowiem "na względzie zapewnienie wydawania karty właściwym placówkom". W związku z treścią art. 8 ust. 3d pkt 3 p.r.d. "właściwość" ta powinna być zatem odniesiona do placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Zdaniem Sądu nie może ulegać wątpliwości, że do placówek takich nie zaliczają się jedynie domy pomocy społecznej. Niewątpliwie funkcje tego typu mogą być realizowane również przez placówki prowadzące działalność gospodarczą polegającą na zapewnianiu całodobowej opieki osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o jakich mowa w Rozdziale 3 Działu I ustawy o pomocy społecznej, działających w oparciu o przepisy wymienionego Rozdziału 3.Określony w art. 68 u.p.s. zakres świadczonych przez takie placówki usług opiekuńczych i bytowych nie różni się przy tym od tego rodzaju usług świadczonych przez domy pomocy społecznej (art. 55 u.p.s.) Niezrozumiałe i niezgodne z treścią art. 8 ust. 3a pkt 3 oraz ust. 8 p.r.d. jest całkowite pominięcie tego rodzaju placówek w rozporządzeniu z dnia 18 czerwca 2014 r., niezależnie od tego czy zajmują się one opieką lub rehabilitacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Taką placówkę prowadzi skarżąca Spółka działająca w oparciu o wydaną na podstawie art. 67 u.p.s. decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...], zmienioną decyzją tego organu z dnia [...] r. nr [...] (kserokopia – k 18 akt sądowych). Jak wynika z dołączonego do skargi wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego do zakresu jej działalności zalicza się m.in. pomoc społeczna z zakwaterowaniem dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych. Z kolei w piśmie z dnia 8 grudnia 2017 r. (karta 31 akt sądowych) skarżąca podaje, że obecnie w prowadzonym przez nią domu większość przebywających tam pensjonariuszy porusza się na wózku inwalidzkim lub przy pomocy chodzika. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżony akt został podjęty bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do jej końcowego załatwienia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Mianowicie organ nie zbadał i nie rozważył należycie sprawy co do spełnienia przez skarżącą Spółkę wymagań określonych w art. 8 ust. 3a pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonego aktu na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy ustali organ czy prowadzona przez skarżącą placówka pod nazwą Dom Opieki "C" w S. zajmuje się opieką lub rehabilitacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się w rozumieniu art. 8 ust. 3a pkt 3 p.r.d. W przypadku pozytywnego ustalenia w tym przedmiocie przyzna skarżącej prawo do karty parkingowej na wskazany przez nią pojazd wykorzystywany i przystosowany do przewozu osób na wózkach inwalidzkich, uznając jednocześnie, że prowadzona przez nią placówka jest "właściwa" w rozumieniu art. 8 ust. 8 p.r.d. Zdaniem Sądu przyjęta w niniejszym wyroku interpretacja obowiązujących przepisów nie powinna prowadzić do nadużywania uprawnień do uzyskania kart parkingowych gdy zważy na treść art. 8 ust. 2 pkt 2 i ust. 5d p.r.d. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, karta taka może być bowiem wykorzystywana jedynie przez kierującego pojazdem należącym do upoważnionej placówki i to w sytuacji, gdy przewozi on osobę mającą znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, pozostającą pod opieką takiej placówki. ec