II SA/Gl 1077/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.B. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z dnia [...] r. [...] w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżąca K. B. nie odpowiedziała na wezwanie dotyczące udokumentowania informacji dotyczących jej sytuacji materialnej. W ocenie referendarza sądowego taka postawa oznacza, iż skarżąca uchyla się od podania informacji dotyczących jej stanu majątkowego. Z uwagi na takie stanowisko skarżącej nie można było obiektywnie stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, iż zasługuje ona na zwolnienie od kosztów sądowych. Postawa skarżącej nie pozwoliła na zweryfikowanie wysokości dochodów jej małżonka. Jednocześnie brak jest jakichkolwiek danych na temat wielkości i rodzaju nieruchomości w której mieszka wnioskodawczyni, jak również kosztów jej utrzymania. W tej sytuacji nie istniały podstawy do zwolnienia jej od kosztów sądowych. W ustawowym terminie K. B. wniosła sprzeciw od tego postanowienia wnosząc o jego uchylenie i przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca wskazywała, że nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie dotyczące nadesłania dokumentów wskazujących na jej sytuację materialną, z uwagi na zbyt krótki termin wyznaczony do ich nadesłania. Jednocześnie skarżąca wskazywała, że swoją sytuację dokładnie opisała w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Dodatkowo podała, że jej mąż jest współwłaścicielem budynku, w którym wspólnie zajmują powierzchnię około [...] m². Koszty związane z utrzymaniem tj. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz i usługi telekomunikacyjne wynoszą około 300 zł miesięcznie. Mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu dochód miesięczny w wysokości[...] zł, natomiast skarżąca od dnia [...] r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, ale nie uzyskała z tego tytułu żadnych dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Ta kwota, w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącej nie jest na tyle znacząca aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza jej możliwościami. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy i w złożonym sprzeciwie poinformowała, że zamieszkuje wraz z mężem, który uzyskuje miesięczny dochód w wysokości około [...] zł, co oznacza, że koszty związane z utrzymaniem ( ok. 300 zł miesięcznie) obciążają obojga małżonków, ponadto skarżąca rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej, która w niedalekiej przyszłości z pewnością pozwoli na uzyskiwanie z tego tytułu dochodów. Wreszcie należy podkreślić, iż skarżąca również do wniesionego sprzeciwu nie dołączyła dokumentów pozwalających na obiektywną ocenę jej sytuacji majątkowej. W tej sytuacji, opierając się na oświadczeniach skarżącej nie sposób przychylić się do złożonego wniosku i stwierdzić, że opłacenie kosztów sądowych jest dla niej zbyt dużym obciążeniem. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.