II SA/Gl 1078/24
WyrokWSA w Gliwicach2025-02-06
Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Beata Kalaga-Gajewska, Edyta Kędzierska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jeśli dochód rodzica przekracza 60% minimalnego wynagrodzenia netto przypadającego na członka rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, ponieważ dochód skarżącego przekraczał próg określony w przepisach prawa miejscowego (60% minimalnego wynagrodzenia netto na członka rodziny). Skarżący nie wykazał wystąpienia szczególnie uzasadnionych okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od ustalenia opłaty. Decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową, ale jej wydanie musi być poprzedzone analizą spełnienia przesłanek ustawowych i uchwał rady powiatu.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt jego czterech synów w pieczy zastępczej. Organ I instancji odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że dochód skarżącego jest wystarczający do ponoszenia opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując ustalenia dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z żoną oraz wysokość dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 czerwca 2024 r. nr SKO.PS/41.5/357/2024/8104 w przedmiocie odmowy odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej oddala skargę.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział [...] z dnia [...] r. sygn. akt [...] pozbawiono M. B. i R. B. władzy rodzicielskiej nad małoletnimi synami: G. B. (ur. [...] r.), D. B. (ur. [...] r.) R.1. B.1. (ur. [...] r.) i J. B. (ur. [...] r.), których trójkę umieszczono w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a najmłodszego w rodzinie zastępczej.
Zawiadomieniem z dnia 2 sierpnia 2023 r., Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G. poinformowało R. B. (dalej: "skarżącego") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w trybie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a.") i art. 193 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 117 z późn. zm., dalej w skrócie: "ustawa"), w sprawie wniosku skarżącego o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt synów w pieczy zastępczej (k. 25 akt administracyjnych).
Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G., działający z upoważnienia Starosty [...] (dalej: "organ I instancji"), decyzją z dnia 26 marca 2024 r., nr [...], odmówił skarżącemu odstąpienia w całości od ustalenia opłaty za pobyt w pieczy zastępczej synów - G., D., R.1. i J. B. (B.), w okresie od dnia 01.08.2023 r. do dnia 31.07.2024 r. W uzasadnieniu decyzji podał między innymi, iż synowie zostali umieszczeni w pieczy zastępczej, a wobec ich matki - M. B. toczyło się równorzędne postępowanie administracyjne, zakończone wydaniem decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia 29.09.2023 r., mocą której stwierdzono odstąpienie w całości od ustalenia opłaty za ich pobyt w pieczy zastępczej. Zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty [...] z dnia 21.03.2023 r. średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka w 2023 r. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w S. wynosi 5 009,00 zł. (dotyczy syna D.). Zgodnie z zarządzeniem nr [...] Starosty [...] z dnia 23.02.2023 r. średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka w 2023 r. w Placówce [...] Nr [...] w M. wynosił 6 449.00 zł. (dotyczy synów - G. i R.1.), natomiast zarządzeniem nr [...] Starosty [...] z dnia 09.02.2024 r. średni miesięczny koszt utrzymania wychowanka w 2024 r. w Placówce [...] Nr [...] w M. uległ podwyższeniu i wynosi aktualnie 7 425.00 zł. Jednocześnie syn - J. B. od dnia 12.12.2021 r. przebywa w niezawodowej rodzinie zastępczej A. i R. T., którzy zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia 5 stycznia 2022 r. (z późniejszymi zmianami) otrzymują świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania w wysokości 1 361,00 zł. miesięcznie. Organ I instancji podniósł, że uwzględnił wskazania zawarte w decyzji kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 14.12.2023 r., nr [...], oraz wyjaśnił wątpliwości związane z treścią złożonego przez skarżącego odwołania, w którym podał, że od dnia 07.09.2023 r. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną - M. B.. Pismem z dnia 28.12.2023 r. organ I instancji wezwał M. B. do zgłoszenia się do PCPR w G., celem złożenia oświadczenia, dotyczącego sytuacji życiowej w okresie od dnia 07.09.2023 r. do dnia 24.10.2023 r. Korespondencję wysłano na adres: [...], ul. [...]. W dniu 22.01.2024 r. nieodebrana korespondencja powróciła do PCPR w G. z adnotacją Poczty Polskiej "ZWROT. Nie podjęto w terminie" (koniec cytatu). Pismem z dnia 17.01.2024 r. zawiadomiono skarżącego o braku możliwości zakończenia toczącego się postępowania w terminie i wyznaczono nowy termin jego zakończenia. W dniu 01.03.2024 r. oraz dniu 06.03.2024 r. do PCPR w G. wpłynęło pismo wraz z oświadczeniem, z którego wynika, że w omawianym okresie żona skarżącego nie prowadziła z nim wspólnego gospodarstwa domowego, a od stycznia 2024 r. zamieszkuje pod innym adresem. W związku z tym, pismem z dnia 05.03.2024 r. zawiadomiono skarżącego o zakończeniu postępowania dowodowego, umożliwiając zapoznanie się ze zgromadzoną w toku postępowania dokumentacją. W dniu 13.03.2024 r. korespondencja została przez odebrana, jednakże skarżący nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. W wyniku analizy pozyskanych informacji organ I instancji uznał, że skarżący nadal prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochód stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 4 254,29 zł. miesięcznie, które od miesiąca lipca 2023 r. wynosi 5 005,81 zł. (pismo ZUS Oddział w G. z dnia 8 sierpnia 2023 r.). Kwota ta stanowi więcej niż 60% minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto, tj. 2 160,00 zł. na członka rodziny. Zgłoszona przez skarżącego zmiana sytuacji nie potwierdziła się w oświadczeniu jego żony, dlatego brak jest nowych dowodów mogących mieć wpływ na zmianę sytuacji finansowej i wysokość uzyskiwanego co miesiąc przez skarżącego świadczenia emerytalnego.
W odwołaniu skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem, opartym w przeważającym stopniu wyłącznie na oświadczeniu jego żony, która miała wskazać, iż zamieszkiwała poza domem. Skarżący zaznaczył, że adres do doręczeń żony, który rzekomo określiła w treści złożonych pism oraz oświadczeń, nie był jej stałym miejscem zamieszkania do grudnia 2023 r. Istotnie, w okresie od dnia 31 sierpnia do dnia 7 września 2023 r. żona była poza domem, ale wróciła do wspólnego domu, a potem dalej trwało małżeństwo, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozwiązane. Podał, że do grudnia 2023 r. prowadzili wspólne gospodarstwo domowe, choć zdarzało się, że żona opuszczała na kilka dni wspólne miejsce zamieszkania, z uwagi na kłótnie pomiędzy nami. Jednak nie ustały pomiędzy nimi więzi małżeńskie. Otrzymywane przez skarżącego świadczenie emerytalne stanowiło jedyny dochód dwuosobowej rodziny, bowiem żona pozostawała i nadal pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, oraz nie posiada jakichkolwiek oszczędności. Z tego powodu, dochód w prowadzonym gospodarstwie domowym wnosi 2 127,15 zł. na osobę. W związku z tym, zgodnie z § 7 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] r. w związku z art. 194 ust. 2 ustawy, skarżący kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty za pobyt małoletnich synów w pieczy zastępczej. Emerytura to jedyny dochód, który pozwala na zaspokojenie niezbędnych i podstawowych potrzeb skarżącego i jego rodziny oraz utrzymanie w należytym stanie nieruchomości, w jakiej zamieszkuje, a także regulowanie dotychczas zaciągniętych zobowiązań finansowych. Aktualnie miesięczne wydatki skarżącego wynoszą: opłata za prąd - około 730 zł., opłata za śmieci - 72 zł., opłata za wodę - 16,20 zł., ubezpieczenie budynków - 700 zł., co pół roku, podatek od gruntów - 220 zł./za kwartał, raty kredytów - około 3 000 zł., telewizja i telefon - 251,66 zł. Łączna kwota miesięcznych wydatków określona jest na poziomie około 4 000,00 zł. Ponadto, z racji wieku oraz częstych i niespodziewanych problemów zdrowotnych miesięczne wydatki są wyższe, z uwagi na konieczność zakupu leków, czy kosztów wizyt u lekarza. Pomimo, iż w świetle obowiązujących przepisów te dochody są wystarczająco wysokie, aby orzec obowiązek poniesienia opiaty, to jednak obecny stan faktyczny oraz sytuacja materialna wyraźnie wskazują, iż jej uiszczenie przekracza możliwości finansowe skarżącego. Co więcej, mając na uwadze, iż instytucja pieczy zastępczej ma charakter tymczasowy, co daje widoki na powrót dzieci do domu w przyszłości, koniecznym jest zauważenie, iż ponoszenie opłat może się odbić negatywnie na możliwościach zapewnienia synom należytych warunków bytowych. Skarżący podkreślił, iż ponowne powierzenie opieki nad nimi stanowi kwestię priorytetową, dlatego też stabilna sytuacja materialna, pozwalająca na zapewnienie im niezbędnych do życia warunków jest w tej kwestii niezwykle istotna. Nałożenie wymierzonej opłaty wydaje się zatem stać w opozycji zarówno do celu instytucji pieczy zastępczej, jak i prywatnych założeń skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia 11 czerwca 2024 r., nr SKO.PS/41.5/357/2024/8104, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r. Uznało, że bark jest dowodów potwierdzających występowanie szczególnie uzasadnionych okoliczności, które mogą stanowić podstawę do odstąpienia od ustalenia opłaty, w tym zakresie organy są związane przepisami ustawy. W sprawie brak jest dowodów potwierdzających występowanie szczególnie uzasadnionych okoliczności, które mogą stanowić podstawę do odstąpienia od ustalenia opłaty. Zarzuty dotyczące sytuacji dochodowej również nie zasługują na uwzględnienie, a skarżący jako ojciec czworga dzieci jest zobowiązany do ponoszenia kosztów ich utrzymania w pieczy zastępczej.
W skardze, skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;
2) art. 138 § 2 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 8 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie prowadzące do zaniechania uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem postępowanie dowodowe nie zostało prawidłowo przeprowadzone, a jego wyniki są niewystarczające do wydania decyzji.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w sprawie naruszono także przepisy prawa materialnego, tj. § 7 uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] r., poprzez przyjęcie, że w okresie od dnia 1 sierpnia 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r., ilości osób, znajdujących się w prowadzonym przez skarżącego gospodarstwie domowym, nie wynosiła dwie osoby. Mając na uwadze powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, jak też dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie do art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, która polega na porównywaniu czynności organów administracji rządowej i samorządowej (lub innych wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej) z wzorcem, jakim są normy prawne. Zatem jednocześnie podstawę prawną stanowią przepisy prawa materialnego, regulacje proceduralne, a także przepisy ustrojowe (por. wyrok TK z dnia 24 października 2007 r. sygn. akt SK 7/06). Kompetencja kontrolna sądu administracyjnego sprowadza się do oceny legalności działania organu administracji w trzech płaszczyznach: a) oceny zgodności działania z prawem materialnym, b) dochowania wymaganej prawem procedury, c) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych (por. A. Kabat: Prawo do sądu jako gwarancja ochrony praw człowieka w sprawach administracyjnych [w:] Podstawowe prawa jednostki i ich sądowa ochrona, Warszawa 1997, s. 231).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Rozpoznanie skargi nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 czerwca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r., mocą której odmówiono skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt czterech synów w pieczy zastępczej, w okresie od dnia 1 sierpnia 2023 r. do dnia 31 lipca 2024 r.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (dalej w skrócie, jak dotychczas: "ustawa"), zwłaszcza art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 194 ust. 2 i 3, które regulują kwestie związane z pobytem dziecka w pieczy zastępczej i ponoszeniem odpłatności z tego tytułu przez rodziców.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka; 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Następnie art. 193 ust. 1a ustawy stanowi, że opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej. Poza tym, stosownie do treści art. 193 ust. 2 ustawy, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. W myśl, art. 194 ust. 2 ustawy, to rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Jednocześnie starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając powyższą uchwałę, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia tej opłaty. Powyższe regulacje zawierają przesłanki warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Przewidziana we wskazanych przepisach instytucja odstąpienia od ustalenia opłaty uzasadnia wdrożenie odrębnego postępowania, w ramach którego organ ocenia w pierwszej kolejności, czy spełnione zostały przesłanki do odstąpienia. Natomiast od wyniku tego postępowania może zależeć przedmiotowość dalszego przebiegu (toczonego z urzędu) postępowania w sprawie ustalenia opłaty. W sytuacji uznania przez organ, że należy uwzględnić wniosek o odstąpienie, w ogóle nie zachodzi potrzeba wydania kolejnej decyzji, tj. decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ponoszenie opłaty przez rodzica zapada przy tym w postaci decyzji ustalającej odpłatność, która jest decyzją związaną (art. 194 ust. 1 ustawy), a decyzja odstępująca od ustalenia opłaty jest decyzją uznaniową (art. 194 ust. 3 ustawy). Zatem, zakończenie postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty, musi nastąpić dopiero wówczas, gdy w zależności od wyników tego postępowania, może nastąpić wydanie decyzji w kwestii ustalenia tej opłaty. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 3078/14 wypowiedział się w tej kwestii stwierdzając, że odstąpienie od ustalenia opłaty z istoty rzeczy musi poprzedzać jej ustalenie.
Z analizy przywołanego wyżej art. 193 ustawy wynika, że omawiany przepis zawiera przesłanki podmiotowe i przedmiotowe warunkujące wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przesłanką podmiotową jest wskazanie adresatów decyzji, którymi są rodzice ponoszący opłatę solidarnie. Natomiast przesłanka przedmiotowa to wysokość ustalonej opłaty miesięcznej w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Tak sformułowana hipoteza normy prawnej 193 ust. 1 pkt 2 ustawy powoduje, że w przypadku zaistnienia okoliczności w niej określonych, organowi nie pozostawiono możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest bowiem wydać decyzję w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a decyzja taka jest decyzją związaną.
W tym miejscu należy zauważyć, że przepisy obowiązującego prawa miejscowego, to jest uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] r. w związku z art. 194 ust. 2 ustawy, określają zasady ustalania i odstępowania od przedmiotowej opłaty, wskazując jakie kryteria należy spełnić, aby organ mógł zastosować ulgę w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty, w tym również kryterium minimalnego dochodu netto przypadającego na członka rodziny (§ 2 pkt 1 uchwały - określa 7 przesłanek, z których co najmniej jedna musi wystąpić) oraz zasady odstąpienia od opłaty (§ 2 ust. 2 uchwały). Jedną z siedmiu przesłanej otrzymania ulgi w postaci odstąpienia od ustalenia opłaty jest to, aby dochód przypadający na członka rodziny, osoby zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty, po potrąceniu ustalonej opłaty, byłby niższy niż 60% minimalnego wynagrodzenia netto ustalonego w odrębnych przepisach. Zważywszy na informację podaną przez skarżącego organ I instancji między innymi wezwał M. B. (żonę skarżącego) do złożenia oświadczenia weryfikującego informacje, dotyczące prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Korespondencja nie została odebrana, stąd też prawidłowo gromadząc materiał dowodowy wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o sporządzenie oświadczenia, które nie potwierdziło tej informacji. Z załączonej dokumentacji wynika, że w przedmiotowym okresie M. B., nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego ze skarżącym. Nie powstały zatem przesłanki do uwzględnienia jej w gospodarstwie domowym skarżącego, dlatego organ I instancji odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt jego synów w pieczy zastępczej.
Skarżący samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i ma stałe źródło dochodu - świadczenie emerytalne w wysokości 4 254,29 zł. miesięcznie, które od miesiąca lipca 2023 r. wynosi 5 005,81 zł. (pismo ZUS Oddział w G. z dnia 8 sierpnia 2023 r.). Osiągany dochód przekracza 60% minimalnego wynagrodzenia za pracę netto, które to wynagrodzenie z dniem 1 stycznia 2023 r. wynosi 3 490, - zł., zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia z pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 1952). Zatem 60% netto tego wynagrodzenia stanowi kwotę 2 094, zł. miesięcznie. Zebrana w sprawie dokumentacja, w ocenie składu orzekającego potwierdza ocenę, że skarżący nie spełnia warunku odstąpienia w całości od ustalenia opłaty (§ 2 ust. 1 pkt 1uchwały).
Należy także podkreślić, że decyzja organu I instancji nie jest decyzją zobowiązującą do ponoszenia opłaty za pobyt czwórki dzieci w pieczy zastępczej, lecz stwierdzającą odmowę odstąpienia w całości od jej ustalenia.
Na marginesie przyjdzie dostrzec, że wydana na podstawie art. 12 pkt 11, art. 40 ust. 1 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym i art. 18 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 194 ust. 2 ustawy, uchwała nr [...] Rady Powiatu [...] (pub. Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia [...] r. poz. [...]), obowiązująca po uchyleniu uchwały Rady Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] r., również określiła szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz za pobyt dziecka w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej. Treść § 2 ust. 1 uchwały stanowi, że starosta może odstąpić w całości od ustalenia opłaty, jeżeli wystąpi co najmniej jedna z poniższych przesłanek:
1) dochód przypadający na członka rodziny po potrąceniu ustalonej opłaty byłby niższy niż 60% minimalnego wynagrodzenia netto ustalonego w odrębnych przepisach prawa;
2) osoba zobowiązana przebywa w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację lub przebywa w pieczy zastępczej;
3) osoba zobowiązana jest ubezwłasnowolniona;
4) osoba zobowiązana przebywa w jednostkach penitencjarnych;
5) osoba zobowiązana jest niepełnoletnia lub pełnoletnia kontynuująca naukę, jednak nie dłużej niż do 25 roku życia i pozostaje na utrzymaniu innych osób;
6) osoba zobowiązana ponosi odpłatność za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych instytucjach zapewniających całodobową opiekę, leczenie, rehabilitację lub przebywających w pieczy zastępczej, jeżeli wydatki z tym związane powodują, że po potrąceniu opłaty kwota pozostająca do dyspozycji na członka rodziny miesięcznie będzie niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia netto;
7) zachodzą okoliczności wpływające istotnie na sytuację socjalno-bytową osoby zobowiązanej, w szczególności długotrwała choroba lub niepełnosprawność osoby zobowiązanej lub członka rodziny, jeżeli wydatki z tym związane powodują, że po potrąceniu opłaty kwota pozostająca do dyspozycji na członka rodziny miesięcznie będzie niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia netto.
Natomiast odstąpienie od ustalenia opłaty w całości następuje na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy, jednak w przypadku, gdy opłatę ustala się dla osoby nieznanej z miejsca pobytu decyzja w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty możne obejmować okres dłuższy niż 12 miesięcy (por. § 2 ust. 2 uchwały).
Z zestawienia treści obu uchwał wynika, że nadal istotne jest kryterium 60% minimalnego wynagrodzenia netto ustalonego w odrębnych przepisach prawa, tylko taki dochód przypadający na członka rodziny osoby zobowiązanej uprawniałby do odstąpienia od opłaty (§ 2 ust. 1). Zebrana w sprawie dokumentacja potwierdza ocenę, że skarżący powyższego warunku nie spełnia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło