II SA/Gl 108/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami cofnął R. G. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii "B" bez możliwości przywrócenia ich w trybie egzaminu kontrolnego oraz zobowiązał stronę do zwrotu prawa jazdy do Starostwa Powiatowego w C. w terminie natychmiastowym dokumentu prawa jazdy nr [...], druk nr [...] wydanego dnia [...] r. przez Starostę [...]. Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2017 r. działający przez pełnomocnika R. G. zwrócił się do starosty [...] o wydanie wtórnika prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...], przywołując w podstawie prawnej art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 102 ust. 1d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm.) odmówił wydania R. G. wtórnika prawa jazdy, w związku z jego zagubieniem. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie można wydać wnioskującemu wtórnika prawa jazdy z uwagi na prawomocną i obowiązującą decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., którą przedłużono okres zatrzymania prawa jazdy do 6 miesięcy z uwagi na kierowanie pojazdem mechanicznym, pomimo wydanej w dniu [...] r. decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy. W obu decyzjach R.G. był zobowiązany do zwrotu prawa jazdy do depozytu urzędu, jednocześnie będąc poinformowany, iż bieg zatrzymania prawa jazdy rozpocznie się w dniu zwrotu prawa jazdy do depozytu Starostwa Powiatowego w C. Nadto w dniu [...] r. Starosta [...] wydał kolejną decyzją - o cofnięciu R. G. uprawnień do kierowania pojazdami bez możliwości przywrócenia ich w trybie egzaminu kontrolnego. W odwołaniu od powyższej decyzji, reprezentowany przez pełnomocnika, R. G. wniósł o jej uchylenie i orzeczenie zgodnie z wnioskiem - tj. orzeczenie o wydaniu wtórnika dokumentu prawa jazdy. Uzasadniając odwołanie wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została bez przeanalizowania stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, w oparciu o decyzje nie posiadające przymiotu ostatecznych. Podniósł, iż organ nie wyjaśnił okoliczności wydania podanych decyzji, a dodatkowo nie został powiadomiony o wydaniu w [...] r. decyzji. Dodał, że zgłosił zagubienie prawa jazdy zanim rozpoczął się bieg terminu zatrzymania prawa jazdy. Podkreślił, że dopiero po zwrocie dokumentu prawa jazdy istnieje możliwość wydania kolejnej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 oraz art. 104 ustawy o kierujących pojazdami utrzymało w mocy decyzję Starosty [...]. Kolegium stwierdziło, że zna przebieg kilku wcześniejszych postępowań, a niniejsze postępowanie dot. wydania wtórnika prawa jazdy warunkowane jest jedynie decyzją z dnia [...] r. o cofnięciu R. G. uprawnień do kierowania pojazdami wskutek niepodporządkowania się wcześniejszej decyzji o przedłużeniu zatrzymania prawa jazdy do okresu 6 miesięcy. Wbrew twierdzeniu odwołania decyzja ta jest ostateczna, wobec utrzymania tej decyzji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Wycofywanie w efekcie postępowań nadzwyczajnych kolejnych decyzji jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Pozostaje w obiegu prawnym decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania, niezależnie od wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące, które jest odrębnym postępowaniem i wymaga dokładnego zbadania jego przesłanek. Pismem z dnia 22 grudnia 2017 r., reprezentowany przez pełnomocnika, R. G. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jej uchylenia. Wyjaśnił, że wiążącym organy administracji był wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r., w którym sąd uznając go za winnego popełnienia wykroczenia, ustalił jednak, "iż prędkość którą przekroczył nie wynosiła nie 50km/h lecz 40km/h". Ustalenia te powodowały, że ingerencja organu administracji w formie wydanej decyzji o pozbawieniu prawa jazdy na 3 miesiące była nieuzasadniona. Rozstrzygnięcie to powodowało konieczność zawieszenia postępowania, ale do niego nie doszło, a mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwróciło uwagi na bezprawne działania Starosty [...]. Podkreślił, iż rozstrzygnięcie Starosty z pewnością zostanie wzruszone, a tym samym odpadnie podstawa do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Kolegium podniosło, że lapidarna i nieprecyzyjna skarga nie wyjaśnia postawionych zarzutów. Kolegium przypominało, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją poprzedzone było innymi postępowaniami, zakończonymi także rozstrzygnięciami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, m.in. odrzucającymi skargę na decyzję o cofnięciu uprawnień. Kolegium wskazało, że kontynuowane są postępowania w sprawie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, m.in. przedkładając decyzję Starosty o przywróceniu uprawnień do kierowania, "która jest wadliwa, co najmniej formalnie (łączy różne tryby postępowań nadzwyczajnych z kpa". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady wydawania wtórnika prawa jazdy zostały określone w art. 18 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.jedn. Dz. I z 2017 r., poz. 978). Zgodnie z ust. 1 cytowanego przepisu osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana niezwłocznie zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nich zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. W myśl ust. 2 w sytuacji, o której mowa w ust. 1, starosta, na wniosek osoby uprawnionej, wydaje za opłatą (...) wtórnik dokumentu pod warunkiem: - złożenia oświadczenia o utracie dokumentu, pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 Kodeksu karnego (za fałszywe zeznania), - zwrotu zniszczonego dokumentu. Z treści powyższego przepisu wynika, że o wtórnik prawa jazdy można się ubiegać w przypadku utraty prawa jazdy, jego zniszczenia w stopniu powodującym jego nieczytelność, a także zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych. Z utratą prawa jazdy mamy do czynienia wówczas, gdy jego posiadacz zostaje pozbawiony dysponowania nim, np. w razie jego kradzieży, przywłaszczenia lub zgubienia. Zniszczenie prawa jazdy to jego fizyczne unicestwienie lub tak znaczne uszkodzenie, że dokument faktycznie przestaje istnieć. Natomiast jeśli chodzi o zmiany w stanie faktycznym, to tylko o te, które zawarte są w prawie jazdy, np. zmiana nazwiska lub imienia albo adresu zamieszkania. Nie można natomiast mówić o utracie prawa jazdy, jeżeli zostało ono zatrzymane przez uprawniony organ w związku z utratą przez kierowcę uprawnień do prowadzenia pojazdów silnikowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B bez możliwości ich przywrócenia w trybie egzaminu kontrolnego i zobowiązał stronę do zwrotu dokumentu prawa jazdy do Starostwa Powiatowego. Należy zwrócić uwagę, iż "wtórnik" to duplikat dokumentu pozostającego w obiegu prawnym, inaczej drugi egzemplarz danego dokumentu. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym posiadanie stosownych uprawnień. Skoro jednak prawo jazdy skarżącego zostało cofnięte, to w dacie złożenia wniosku o wydanie wtórnika rzeczonego prawa jazdy - tj. w dniu [...] r. R. G. nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdem, a to w związku z wymienioną powyżej decyzją cofającą uprawnienie do kierowania pojazdami mechanicznymi. Oznacza to, że w obrocie prawnym nie funkcjonował wówczas dokument potwierdzający te uprawnienia i stąd też nie mógł zostać wydany wtórnik tego dokumentu. Ewentualne wydanie skarżącemu wtórnika prawa jazdy oznaczałoby, że posiada on uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, co w świetle powyżej ustalonych okoliczności byłoby nieprawdą. Wszelkie działania skarżącego mające na celu doprowadzenie do zmiany tego stanu rzeczy nastąpiły już po dacie wydania kwestionowanej decyzji. M.in. w dniu [...] r. Sąd Rejonowy w C. uznając go za winnego popełnienia wykroczenia przekroczenia dozwolonej prędkości, ustalił jednak, "iż prędkość którą przekroczył nie wynosiła nie 50km/h lecz 40km/h". Nie zmieniło to jednak nadal sytuacji skarżącego, gdyż nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego dotychczas wydane decyzje administracyjne, którymi orzeczono o utracie przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzji tych nie wyeliminowano do czasu orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji. Sytuacja uległa wprawdzie zmianie po wydaniu przez Starostę [...] w dniu [...] r., ale nastąpiło to już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny oceniając zgodność z prawem wydanych w sprawie decyzji dokonuje tej oceny na moment orzekania w sprawie przez organ administracji. Nie dokonuje też oceny wydanych w toku dalszego postępowania kolejnych decyzji administracyjnych. Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżone w sprawie decyzje odpowiadają prawu, a zarzuty skargi są bądź niezasadne. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.