II SA/Gl 108/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant referent - stażysta Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. W. na czynność Prezydenta Miasta Sosnowca w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Wnioskiem z 15 października 2021 r. W. W. (dalej "skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta S. (dalej "organ" lub" Prezydent") o wymianę prawa jazdy wydanego za granicą kategorii A, B, B+E, C, C+E, D, D+E, T z powodu jego utraty. W związku z powyższym wnioskiem 15 października 2021 r. Prezydent wydał skarżącemu prawo jazdy nr [...] w którym zakreślono datę ważności poszczególnych kategorii prawa jazdy: kategorii AM – do 15.10.2036 r.; kategorii A1 do 15.10 2036 r.; kategorii A2 do 15.10.2036 r.; kategorii A do 15.10.2036 r.; kategorii B1 do 15.10.2036r.; kategorii B do 15.10.2036 r.; kategorii B+E do 15.10.2036 r.; kategorii C1 do 09.11.2021 r.; kategorii C1+E do 09.11.2021 r.; kategorii C do 09.2021 r.; kategorii C+E do 09.11.2021 r.; kategorii D1 do 09.11.2021 r.; kategorii D1+E do 09.11.2021 r.; kategorii D do 09.11.2021 r.; kategorii D+E do 09.11.2021 r.; kategorii T do 15.10.2036 r. W dniu 20 lutego 2022 r. skarżący nie zgadzając się z wpisaniem w wydanym dokumencie prawa jazdy terminem ważności uprawnień kategorii prawa jazdy w kolumnie "11" zwrócił się z prośbą o wymianę i przywrócenie prawa jazdy bezterminowego, ponieważ w jego ocenie w tej kolumnie dokonano nieprawidłowego wpisu z ważnością uprawnień, natomiast przed zmianą przepisów dotyczących prawa jazdy jego prawo jazdy wydane było bezterminowo. W odpowiedzi na prośbę skarżącego, Prezydent pismem z dnia 7 marca 2022 r. znak: [...] wyjaśnił skarżącemu przyczyny dokonanych wpisów we wtórniku prawa jazdy, które wydał skarżącemu w dniu 15.10.2021 r. W dniu 23 marca 2022 r. skarżący złożył poprzez platformę ePUAP "odwołanie", które wraz z aktami organ przesłał pismem z dnia 28 marca 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 24 maja 2022 r. nr [...] zwróciło odwołanie skarżącego do organu, celem dokonania samokontroli bądź ustosunkowania się do zarzutów skarżącego, a następnie przekazania właściwemu do rozpoznania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę ("odwołanie") skarżącego Prezydent przesłał ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze dotyczącej czynności administracyjnej polegającej na ograniczeniu terminu ważności posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A/B/B+E/C/C+E/D/D+E/T skarżący zarzucił zaskarżonej czynności naruszenie jego praw słusznie nabytych i kodeksowej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W uzasadnieniu skarżący powołał się na fakt posiadania w Polsce bezterminowego prawa jazdy kategorii A/B/B+E/C/C+E/D/D+E. Skarżący wskazał, że jedynie kategorie T prawa jazdy uzyskał w [...]. Jego zdaniem ograniczenie uprawnień może nastąpić jedynie orzeczeniem sądu lub decyzją administracyjną. Skarżący przywołał również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r. sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137, dotyczący kontroli konstytucyjności art. 124 ust. 6 u.k.p. oraz wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21.07.2020 r. sygn. akt II SA/Rz 173/20. W odpowiedzi na skargę Prezydent, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, dlaczego wnosi o odrzucenie skargi. Ponadto opisał na jakiej podstawie dokonał zapisów we wtórniku prawa jazdy wydanym skarżącemu w dniu 15.10.2021 r. Przywołał ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r. poz.1212 ze zm.) - dalej: "u.k.p." oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz.231 ze zm.) - dalej: "rozporządzenie". Prezydent wskazał, że z treści wniosku skarżącego wynikało, iż dotyczy on prawa jazdy wydanego za granicą tj.[...]. Złożony wniosek zaktualizował po stronie organu kompetencję do wydania dokumentu prawa jazdy w miejsce utraconego. Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę jego działań stanowił art. 14 u.k.p. W związku z powyższym organ wystąpił do właściwego w [...] podmiotu tj. [...] i otrzymał dokument z danymi o datach ważności zamieszczonymi w [...] prawie jazdy tj. dla kategorii: AM, A, B1, B, B+E - data ważności - 23 sierpnia 2042 r., natomiast dla kategorii: C1, C, C1+E, C, C+E, D1, D, D+E - data ważności - 9 listopada 2021 r. Organu uznał za wiążącą dla niego treść aktualnego dokumentu [...] utraconego, w miejsce, którego organ miał wydać wtórnik prawa jazdy. Organ [...] ednoznacznie potwierdził uprawnienia skarżącego przysługujące mu na czas określony (nie zaś bezterminowo). Tym samym organ uznał, że prawo jazdy, które zostanie wydane w Polsce na podstawie zagranicznego prawa jazdy, powinno zawierać wszelkie ograniczenia, które widnieją w oryginale. Organ podkreślił, że w ślad za utrwalonym już orzecznictwem sądowym, także wskazanym przez skarżącego, dokument wydany na podstawie art. 18 ust. 2 u.k.p. powinien powtarzać zapisy poprzedniego dokumentu, ponieważ jest jego wtórnikiem. Organ przywołał treść § 10 ust.3 pkt 10 lit. f rozporządzenia i stwierdził, że w związku z jego brzmieniem dla kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E, T data ważności na dokumencie wydanym skarżącemu określona została na 15 października 2036 r. Z uwagi natomiast na brak badań lekarskich i psychologicznych do przedłużenia prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1, D1+E lub D+E, data ważności tych kategorii została odwzorowana (przepisana) z [...] prawa jazdy tj. 9 listopada 2021 r. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 882/22 tut. Sąd odrzucił skargę w oparciu o art. 58 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 359 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." z uwagi na jej złożenie po terminie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył w dniu 3 sierpnia 2022 r. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 22 września 2022 r. sygn. akt II GZ 363/22 Naczelny Sad Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z uwagi na sformułowany w odpowiedzi na skargę wniosek organu administracji o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej złożenia wyjaśnić na wstępie jednak należy, że przed rozpoznaniem sprawy sąd administracyjny ma obowiązek zbadania z urzędu jej dopuszczalności. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalność skargi powoduje bowiem, że sprawa nie może być rozpoznana w postępowaniu sądowoadministracyjnym i rozstrzygnięta wyrokiem. Z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest zachowanie terminu do jej wniesienia. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność z zakresu administracji publicznej polegająca na dokonaniu wpisu w kolumnie "11" dokumentu prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i C, zatem zastosowanie znajdzie przywołany art. 53 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu czynności będzie dzień odebrania dokumentu prawa jazdy, to jest 15.10.2021 r. Tym samym termin ustawowy do zaskarżenia wskazanej czynności upłynął 15 listopada 2021 r. (14.11.2021 r. - niedziela). Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (de facto jako odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach) na czynność Prezydenta w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy została natomiast wniesiona 23 marca 2022 r., czyli z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Kierując się treścią uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 22 września 2022 r. Sąd uznał, że wniesienie skargi przez skarżącego z uchybieniem terminu do jej wniesienia nastąpiło bez jego winy. Z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymując prawo jazdy nie został pouczony o możliwości wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną wydania mu wtórnika prawa jazdy. Dopiero zwrot jego wniosku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach do Prezydenta z wnioskiem o przesłanie odwołania skarżącego jako skargi do sądu administracyjnego spowodowało jej przesłanie do tut. Sądu. W działaniu skarżącego Sąd nie dopatrzył się cech zawinienia. Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (decyzje i postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, przychylając się w tym zakresie do wielokrotnie wyrażanego w orzecznictwie stanowiska, że wpis w prawie jazdy stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i na mocy tego przepisu jest objęty kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności. Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że uwzględnienie skargi na czynność lub akt, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd, że ich podjęcie nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej czynności przeprowadzona przez sąd w tak zakreślonej kognicji wykazała, że skarga nie jest uzasadniona. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest, czy organ administracji był uprawniony do wpisania w kolumnie 11 dokumentu wtórnika prawa jazdy wydanego skarżącemu 15.10.2021 r. terminu ważności uprawnień A/B/B+E/C/C+E/D/D+E/T. W skardze skarżący bowiem domaga się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności w tym zakresie. Poza sporem jest, że skarżący posiadał uprawnienia kategorii A/B/B+E/C/C+E/D/D+E, które uzyskał odpowiednio 05.07.1999 r., 14.01.1990 r., 15.01.2001 r., 10.03.1999 r., 15.01.2001 r., 06.04.2006 r. i 06.04.2006 r. 12 września 1998 r. bezterminowo (prawo jazdy polskie). Bezsporny w sprawie jest również fakt, że skarżący posiadał uzyskane w [...] prawo jazdy z danymi o datach ważności zamieszczonymi w tym prawie jazdy tj. dla kategorii: AM, A, B1, B, B+E - data ważności - 23 sierpnia 2042 r., natomiast dla kategorii: C1, C, C1 + E, C, C+E, D1, D, D+E - data ważności - 9 listopada 2021 r. Z treści wniosku skarżącego z dnia 15.10.2021 r. wynika, że zwrócił się on o wydanie wtórnika zagubionego [...] prawa jazdy. W związku z tym, dla organu wiążąca była treść aktualnego dokumentu [...] utraconego, w miejsce, którego organ miał wydać wtórnik prawa jazdy. W ocenie Sądu Prezydent wydający zgodnie z wnioskiem wtórnik prawa jazdy (czyli drugi egzemplarz tego dokumentu) prawidłowo zastosował w sprawie art.14 ust. 2 u.k.p. Zgodnie z tym przepisem "Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 5, ograniczenie to uwzględnia się w wydawanym prawie jazdy." Słusznie też Prezydent zastosował § 10 ust. 3 pkt 10 lit. f rozporządzenia, zgodnie z którym data ważności uprawnienia w dokumencie prawa jazdy to najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p., przy czym w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii Cl + E, C+E, D1+E lub D+E. Uwzględniając treść rozporządzenia organ prawidłowo oznaczył datę ważności uprawnień dla kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E, T na dzień 15 października 2036 r. (15.10.2021 r. + 15 lat). Z uwagi na brak badań lekarskich i psychologicznych do przedłużenia prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1, D1+E lub D+E, data ważności tych kategorii została odwzorowana z [...] prawa jazdy tj. 9 listopada 2021 r. Organ nie mógł wydając prawo jazdy w miejsce utraconego zagranicznego prawa jazdy (w tym przypadku[...]) wpisać w rubryce "11" symbolu " – ’’ jak w polskim prawie jazdy, które utraciło swoją ważność. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 u.k.p. "Kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Przepis ten nie dotyczy międzynarodowego prawa jazdy oraz krajowego prawa jazdy osoby, o której mowa w art. 10 ust. 3." Wniosek skarżącego dotyczył [...] prawa jazdy a nie międzynarodowego prawa jazdy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona czynność Prezydenta Miasta S. była prawidłowa i dlatego na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę jako nieuzasadnioną oddalił.