II SA/Gl 1081/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-05-15
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w sytuacji gdy skarżący kwestionuje sam fakt istnienia tego obowiązku?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ostateczna decyzja administracyjna, nawet jeśli kwestionowana przez stronę, podlega wykonaniu, a jej wzruszenie jest możliwe jedynie w odrębnym postępowaniu. Zarzuty dotyczące wad prawnych decyzji nie mogą być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, chyba że spełniają ściśle określone przesłanki z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w związku z niewykonaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (budynku letniskowego i latryny polowej). Skarżąca kwestionowała sam fakt istnienia obowiązku rozbiórki, twierdząc, że obiekty nie są budynkami i nie wymagały pozwolenia na budowę. Organy uznały zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na ostateczność decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...] nakazał T. B. rozbiórkę obiektów w postaci budynku letniskowego ( barakowozu posadowionego na konstrukcji słupowej zatwierdzonej w gruncie) wraz z tarasem oraz latryny polowej, zlokalizowanych na działce nr [...] w P. gm. R.
Następnie organ ten upomnieniem z daty [...] r. doręczonym w dniu [...] r. wezwał T. B. do niezwłocznego wykonania obowiązku, nałożonego powyższą decyzją – pod rygorem wdrożenia egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. W dniu [...] r. organ egzekucyjny sporządził zaś tytuł wykonawczy nr [...], opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji.
Wreszcie, postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 2 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), nałożył na T. B. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł, wzywając ją do jej uiszczenia oraz wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym do dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że zobowiązana nie wywiązała się z obowiązku rozbiórki budynku letniskowego wraz z tarasem i latryną polową, pomimo doręczonego upomnienia. Stąd też należało zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny jako najmniej uciążliwy. Gdy zaś idzie o wysokość grzywny organ wyjaśnił, że gdy idzie o budynek letniskowy o pow. [...] x [...] m, tj. [...] m2, to wynosi ona [...] zł ( czyli [...] m2 x [...] zł jako cena m2 w IV kwartale 2007 r.
( Dz. Urz. GUS Nr 2, poz. 12 ) : 5 = [...] zł. Grzywnę w celu przymuszenia rozbiórki latryny polowej ustalono zaś w kwocie [...], czyli łącznie [...] zł.
Jednocześnie organ egzekucyjny pouczył zobowiązaną, iż w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie, zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie przewidzianym dla egzekucji świadczeń pieniężnych, zaś niewykonanie obowiązku spowoduje zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego.
Zobowiązana T. B. wniosła zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i zażalenie na postanowienie o nałożenie grzywny w celu przymuszenia.
W obydwu pismach wskazała na identyczne przyczyny, a mianowicie bezpodstawność nałożenia na nią obowiązku rozbiórki, a więc nieistnienie obowiązku.
Zobowiązana zarzuciła, że na działce nr [...] usytuowano barakowóz, a nie domek letniskowy, który nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, a zatem nie może być zaklasyfikowany jako budynek. Jej zdaniem zarówno przyczepa kempingowa, jak i latryna polowa, nie wymagały też pozwolenia na budowę, stąd też wystawiony tytuł wykonawczy jest bezpodstawny.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadniony. Zdaniem organu egzekucyjnego, podniesione przez zobowiązaną okoliczności nie podpadają bowiem pod przesłanki zacytowanego w całości art. 33 tej ustawy.
W zażaleniu na postanowienie T. B. podniosła, że podstawą zarzutu jest nieistnienie obowiązku ( art. 33 pkt 1 ustawy ). Tytuł wykonawczy zobowiązuje ją bowiem do rozbiórki budynku letniskowego, podczas gdy na działce nr [...] znajduje się barakowóz, którego realizacja nie wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego.
Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji jako zgodnego z prawem. Organ nie podzielił bowiem poglądu zobowiązanej co do nieistnienia obowiązku w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] r. która podlega wykonaniu. Nadto, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, objętego tytułem wykonawczym. Stąd też zażalenia nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego T. B. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania skarżąca podniosła, że organy obydwu instancji błędnie zakwalifikowały barakowóz jako obiekt budowlany, podczas gdy na ustawienie jego i latryny polowej, nie było wymagane pozwolenie, którego uzyskanie i tak nie byłoby możliwe, gdyż znajdują się na terenie rolnym, a nie budowlanym.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zarzuty skargi sprowadzają się w istocie do negowania zasadności ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. o nakazie rozbiórki obiektów budowlanych w postaci barakowozu z tarasem i latryny polowej. Tymczasem decyzja ta nie mogła być objęta kontrolą sądową w niniejszej sprawie i jako ostateczna wiązała organ egzekucyjny z mocy art. 16 § 1 kpa. Wzruszenie tejże decyzji dopuszczalne jest jedynie w odrębnym postępowaniu w nadzwyczajnych trybach. Wady prawne tej decyzji, na które wskazywała skarżąca zarówno wnosząc zarzuty, jak i w skardze do sądu administracyjnego, nie podpadają w żadnym wypadku pod podstawy zarzutu, wymienione taksatywnie w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołanej przez organy obydwu instancji. W szczególności nie zachodzi przypadek nieistnienia obowiązku w rozumieniu pkt 1 tego przepisu, ani też niewykonalność obowiązku wymieniona w pkt 5. O ile objęte nakazem rozbiórki obiekty budowlane w ogóle nie wymagały pozwolenia na budowę i nie stanowiły budynków z powodu braku fundamentów, to kwestia ta miała jedynie znaczenie dla wysokości grzywny w celu przymuszenia, co zostało uwzględnione przez organ II instancji w toku zażalenia na postanowienie w tym przedmiocie.
Z mocy art. 29 § 1 ustawy, organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że decyzja z dnia [...] r. nie podlegała weryfikacji w toku postępowania egzekucyjnego.
Nie pozbawia to jednak skarżącej możliwości domagania się jej wzruszenia w odrębnym postępowaniu. Skoro jednak decyzja pozostaje w obrocie prawnym, to jako ostateczna podlega wykonaniu, a przy tym nie jest negowany fakt, że wymienione w decyzji obiekty nadal istnieją.
Stąd też organ egzekucyjny zobligowany był do wdrożenia egzekucji po upływie 7 dni od doręczenia upomnienia. Sporządzony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy spełnia też wymogi z art. 27 § 1 i 3 ustawy. Brak zatem było podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutu w drodze umorzenia postępowania egzekucyjnego. Takie działanie organu godziłoby wprost w obowiązki podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, orzeczonego ostateczną decyzją ( art. 6 § 1 ustawy ).
Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło