II SA/Gl 1081/22

WyrokWSA w Gliwicach2022-10-28

Skład orzekający: Artur Żurawik, Aneta Majowska, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek pouczyć stronę o możliwości przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli strona złożyła wniosek o przyznanie innego, niższego świadczenia, a następnie twierdzi, że była wprowadzana w błąd przez pracowników organu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku pouczania strony o możliwości przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli strona złożyła wniosek o przyznanie innego świadczenia. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. To od strony zależy, o jakie świadczenie będzie się ubiegać, a organ rozpatruje sprawę w tych granicach. Jeśli strona uważa, że doznała szkody działaniem bądź zaniedbaniem organu, może dochodzić swych roszczeń przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, które zostało jej przyznane bezterminowo. Wcześniej otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy, a twierdziła, że powinna otrzymywać wyższe świadczenie pielęgnacyjne od 2017 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że prawo do świadczeń ustala się od miesiąca złożenia wniosku, a specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne to różne świadczenia. Strona wniosła skargę do WSA, zarzucając organom wprowadzanie jej w błąd i brak pouczenia o możliwości przyznania wyższego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska,, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2022 r. sprawy ze skargi B.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 23 czerwca 2022 r. nr SKO.IV/424/577/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia 6 maja 2022 r., nr [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej - k.p.a.), art. 17 ust. 1 i in. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm. – dalej u.ś.r.), po rozpatrzeniu wniosku przyznał B. J. (dalej: strona, skarżąca) świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad mężem M. J., w okresie od 1 kwietnia 2022 r., bezterminowo. W uzasadnieniu wskazano m. in., że zostały spełnione wszystkie przesłanki przyznania świadczenia. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazała, że świadczenie jest w pełni należne, ale od 2017 r., kiedy otrzymywała zasiłek opiekuńczy, a powinna otrzymywać ww. świadczenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku – Białej (dalej SKO) decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r., nr SKO.IV/424/577/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Skoro skarżąca składała wnioski o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, to taki zasiłek był jej przyznawany. Specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne to dwa różne świadczenia, przyznawane po spełnieniu różnych warunków. Strona złożyła skargę na ww. decyzję SKO. Podała, że była dotychczas wprowadzana w błąd przez pracowników organu i składała wnioski takie, o których była instruowana. Powinna być pouczona, że przysługiwało jej prawo do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Ma rację organ, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 u.ś.r.). To od strony, a nie od organu zatem zależy, czy złoży wniosek i o jakie świadczenie będzie się ubiegać. Organ rozpatruje sprawę w tych granicach. Skoro skarżąca w przeszłości składała wnioski o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, to taki zasiłek był jej przyznawany. Specjalny zasiłek opiekuńczy i świadczenie pielęgnacyjne to dwa różne świadczenia, przyznawane po spełnieniu różnych warunków (art. 16a i 17 u.ś.r.). Opublikowana ustawa wywołuje skutki prawne wobec wszystkich adresatów i w interesie strony jest, by się z jej treścią zapoznać. Jeśli strona uważa, że doznała szkody działaniem bądź zaniedbaniem organu, może swych roszczeń dochodzić przed sądem powszechnym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło