II SA/Gl 1085/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym ze skargi J. K. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nabycia w drodze sprzedaży z wolnej ręki własności samochodu osobowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na "postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. oraz na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. wobec naruszenia przez nich przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego oraz kodeksu karnego" domagając się unieważnienia całości postępowania związanego ze sprzedażą samochodu marki [...] o nr rej. [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż dnia [...] r. zgłosił chęć kupna pojazdu marki [...] od Skarbu Państwa za kwotę [...] zł, niezwłocznie uiścił ww. kwotę, nabywając tym samym pojazd osobowy. Następnego dnia zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego z prośbą o anulowanie umowy nabycia samochodu, z uwagi na zły stan techniczny samochodu, brak kluczyków oraz dokumentów samochodu. Postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 18 i 68b oraz 108 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954) Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. stwierdził nabycie przez skarżącego w drodze sprzedaży z wolnej ręki w dniu [...] r. prawa własności ruchomości-samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. Następnie pismem z dnia [...] r. organ udzielił odpowiedzi na ww. pismo skarżącego z dnia [...] r. wyjaśniając, iż niemożliwe jest spełnienie prośby skarżącego o anulowanie umowy sprzedaży, albowiem jak wynika z treści ww. przepisu art. 68b wydanie takiego postanowienia było niezbędne do dysponowania tą ruchomością przez nabywcę oraz że przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na to rozstrzygnięcie organu. Kolejnym pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się ponownie do organu z żądaniem wydania dokumentów samochodu oraz kluczy pod rygorem odstąpienia od umowy nabycia z winy Urzędu. W odpowiedzi na powyższe organ podtrzymał swoje wcześniejsze twierdzenia i jednocześnie poinformował skarżącego o rosnących kosztach parkowania nabytego przez niego od Skarbu Państwa samochodu. W związku z powyższym skarżący wniósł o unieważnienie ww. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego. Wobec zaistniałych wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia wezwano skarżącego do dokładnego oznaczenia organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy oraz do wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności. W odpowiedzi na powyższe skarżący J. K. w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, iż skarga z dnia [...] r. dotyczy postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., nr [...] oraz "decyzji" Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...]. W związku z powyższym pismem z dnia [...] r. na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. zarządzono rozdzielenie wniesionych przez skarżącego w jednym piśmie skarg na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r., nr [...] oraz na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...]. Skarga na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego została zarejestrowana pod sygnaturą II SA/Gl 1085/08. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji sądu, jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia p.p.s.a., skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego wyznaczają przepisy art. 3 do art. 5 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1- 4 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z treści cytowanego przepisu wynika, że do sądu administracyjnego skutecznie można zaskarżyć jedynie akt (czynność) kończący postępowanie administracyjne. Skarżący kwestionuje prawidłowość postanowienia z dnia [...] r., którym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. stwierdził nabycie przez skarżącego w drodze sprzedaży z wolnej ręki w dniu [...] r. prawa własności ruchomości-samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. Należało więc rozważyć charakter prawny tego rozstrzygnięcia. Sam fakt powołania się przez organ w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia na art. 123 kpa nie przesądza, że jest to postanowienie administracyjne w rozumieniu tego przepisu, a w konsekwencji, że przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Postanowienie to nie ma bowiem charakteru jednostronnego i władczego działania, skierowanego na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych wobec skarżącego skutków prawnych. Podejmując to rozstrzygnięcie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. nie działał jako organ administracji publicznej przez dokonanie konkretyzacji prawa, dającego skarżącemu uprawnienie lub nakładające na nią obowiązek. Zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nie jest również aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżony na tej podstawie akt (czynność) musi mieć charakter zewnętrzny, tj. musi być skierowany do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie lub służbowo organowi wydającemu ten akt (podejmującemu daną czynność). Powinien być natomiast skierowany do indywidualnego podmiotu (nie może to być akt o charakterze generalnym) i mieć charakter publicznoprawny, co oznacza, że skarga może dotyczyć aktów lub czynności tych państwowych i niepaństwowych jednostek organizacyjnych, które są uprawnione do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności administracji publicznej". Ponadto musi odnosić się do praw lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wymóg ten należy rozumieć w ten sposób, że dany akt lub czynność ustala (odmawia ustalenia), stwierdza (odmawia stwierdzenia), potwierdza (odmawia potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Powyższe warunki muszą być spełnione łącznie (por. T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa, 2005, str. 61 i nast.). Zaskarżone rozstrzygnięcie natomiast warunków tych nie spełnia. Tylko na marginesie wskazać przyjdzie, iż z treści skargi J. K. wynika, iż skarżący domaga się "unieważnienia" umowy sprzedaży z wolnej ręki samochodu osobowego. Tego rodzaju roszczenia mają charakter roszczeń cywilnoprawnych, zaś rozpoznanie takich roszczeń należy do właściwego miejscowo i rzeczowo sądu cywilnego. Jak bowiem wynika z art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 2007, nr 112, poz. 769 ze zm.) do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. Powyższe spowodowało, że Sąd nie kontrolował legalności zaskarżonego postanowienia i skargę postanowił odrzucić jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.