II SA/Gl 1089/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. W dniu [...]r. przeprowadzono kontrolę w G. przy ul. [...] ([...]) przeprowadzono kontrolę autobusu marki [...] nr rej. [...]. Kierującym pojazdem był właściciel firmy transportowej "A" G. M., który okazał zaświadczenie z [...] r. poświadczające spełnienie wymagań określonych w art. 39a ust. 1 pkt 3-5 ustawy o transporcie drogowym na podstawie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy kierowcy ważnego bezterminowo oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy kierowcy ważnego do dnia [...] r. Ustalono, że pojazd stanowi własność G.M., prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. W trakcie kontroli okazano także wypis z licencji, kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz zapis urządzeń rejestrujących prędkość oraz czas jazdy i postoju. Przesłuchany w trakcie kontroli G. M. podał, że przyjechał do G. w celu przewiezienia dzieci ze szkoły podstawowej nr[...]do miejscowości R. Na teren bazy [...] udał się na życzenie dyrektora szkoły, celem dokonania kontroli pojazdu. Policjanci dokonujący kontroli zakwestionowali zaświadczenie psychologiczne, które utraciło ważność. W związku z tym kierowca za pośrednictwem faxu uzyskał z siedziby firmy kopię orzeczenia psychologicznego nr [...]ważnego do [...] r. Odnośnie wyników badań lekarskich podał, że określił ich ważność w oparciu o zapis podany w zaświadczeniu lekarskim, które znajduje się w Starostwie Powiatowym w B. Komendant Miejski Policji w G. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zgodności wykonywania transportu drogowego z przepisami ustawy i przysługujących uprawnieniach procesowych. Jednocześnie organ I instancji zwrócił się do Starosty Powiatowego o nadesłanie m. in. wykazu pojazdów zgłoszonych przez przedsiębiorcę do licencji. W toku podjętych czynności organ ustalił, że G. M. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie przewozu osób i rzeczy i jest wpisany do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B. pod nr [...] Przedsiębiorca posiada licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem lub autobusem ważną do dnia [...] r. W dniu [...] r. wydano przedsiębiorcy ważne do dnia [...]r. wypisy z licencji. Do licencji zgłoszono [...] autobusów. W wykazie pojazdów zgłoszonych do licencji, sporządzonym w dniu [...] r. brak pojazdu, który był poddany kontroli. Pismem z [...] r., doręczonym stronie [...]r., zawiadomiono o prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dodatkowych dowodów i materiałów. Pismem z [...]r. skarżący poinformował organ, że autokar o nr rej. [...] został zakupiony i jest użytkowany w miejsce sprzedanego w roku [...] autokaru o nr rej. [...], o czym poinformowano [...] w W. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Komendant Miejski Policji w G. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł za wykonywanie transportu z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy (500 zł) oraz za wykonywanie transportu pojazdem nie zgłoszonym do licencji (8.000 zł). W odwołaniu skarżący podniósł m. in., że w dniu kontroli stwierdzono tylko jedno uchybienie i nie poinformowano go o zarzucie dotyczącym braku zgłoszenia pojazdu do licencji. Gdy zarzut ten się pojawił, dokonał stosownego zgłoszenia autokaru, który został zakupiony niedawno i jeszcze nie wykonywano nim żadnych przewozów. W wyniku wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji w K. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu w szczególności wskazano, że zaświadczenie poświadczające wykonywanie przewozów było w dacie kontroli zgodne ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia MI z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie postępowania z dokumentacją związaną z pracą kierowcy (Dz. U. nr 230, poz. 2303). Wobec zmiany stanu prawnego i utraty mocy obowiązującej przez przepisy wykonawcze, należy honorować każdy dokument spełniający warunki określone w art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 235, poz. 1701). Skoro kierowca poddał się badaniom psychologicznym i lekarskim przed datą kontroli, należy uznać, że okazane zaświadczenie spełnia minimalne wymogi, mimo że zawierało nieadekwatne daty ważności badań. Dlatego brak podstaw do nałożenia kary za naruszenie przepisów dotyczących dokumentacji pracy kierowcy. Niemniej zauważono, że kwestia złożonego zaświadczenia dotyczącego badań lekarskich wymaga weryfikacji, albowiem wynika z niego, że badanie było przeprowadzone na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a przepis ten odnosi się do osób ubiegających się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia. Nadto badanie takie winno być przeprowadzone w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Skarżący został zapoznany z materiałem sprawy i złożył pisemne wyjaśnienia. W piśmie z dnia [...] r. podał, że nigdy nie orzeczono wobec niego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia a podanie tej podstawy prawnej przez badającego lekarza jest wynikiem pomyłki, która zostanie sprostowana. Lekarz prowadzący badanie i wystawiający zaświadczenie nr [...] był uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami na podstawie zaświadczenia Wojewody [...], co wynika z treści pieczątki. Obowiązujące przepisy wymagają, aby badanie było przeprowadzone przez uprawnionego lekarza, spełniającego warunki określone w § 14 ust. 1 lub 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców. Zarzucił także, że o fakcie, że kontrolowany pojazd nie figuruje w rejestrze został poinformowany dopiero [...]r. i w dniu następnym wysłał stosowną informację do właściwego biura. Skarżący podał, że było to powtórne dokonanie zgłoszenia, gdyż urzędnicy stwierdzili, że poprzednie, dokonane listem zwykłym, nie dotarło do adresata. Zatem bez winy strony, pojazd w dniu skierowania zapytanie nie figurował w rejestrze a skarżący nie miał świadomości tego faktu. W wyniku zapytania skierowanego przez organ I instancji, Dyrektor [...] podał, że przedsiębiorca dokonał zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do licencji w dniu [...]r. (data wpływu do biura) a wniosek został zarejestrowany [...] r. Biuro nie posiada korespondencji świadczącej o wcześniejszym zgłoszeniu pojazdu. Organ I instancji wezwał stronę do ustosunkowania się do wyjaśnień dyrektora biura a następnie wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...], którą nałożył na skarżącego karę w kwocie [...] zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nie zgłoszonym do licencji. Także to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Jako przyczynę uchylenia podano zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzją z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w G. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem nie zgłoszonym do licencji. W podstawie prawnej podano przepisy art. 93 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.). W uzasadnieniu opisano dotychczasowy przebieg postępowania. Uznano, że strona wykonywała w dniu kontroli krajowy przewóz drogowy dysponując wymaganą licencją. Przewóz był jednak wykonywany pojazdem nie zgłoszonym do licencji, co dokumentuje pismo [...].Przewoźnik ma obowiązek zgłaszania organowi, który udzielił licencji, wszelkich zmian danych, o jakich mowa w art. 8 ustawy, nie później niż 14 dniu od dnia ich powstania. Podstawę nałożenia kary stanowi zatem art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym. Twierdzenia strony, że wymagane zgłoszenie zostało dokonane listem zwykłym oceniono jako niewiarygodne i sprzeczne z wcześniejszymi twierdzeniami strony, zawartymi w pierwszym odwołaniu. W końcowej części wskazano, że jeżeli kara nie zostanie uiszczona w terminie 21 dni od dnia jej nałożenia, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odwołaniu od decyzji strona zawnioskowała o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji do czasu wydania decyzji ostatecznej oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania lub orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzuciła w szczególności, że organ nie odniósł się do argumentacji strony przedstawionej w poprzednich pismach i odwołaniach. Podkreślono, że kurs w dniu [...]r. był pierwszym przejazdem przedmiotowego pojazdu, i data ta otwiera bieg 14 dniowego terminu do dokonania zgłoszenia. Zgłoszenie takie było dokonane, nie wymaga ono szczególnej formy ani przesłania listem poleconym. Strona nie ma obowiązku sprawdzania, czy nadane przesyłki dotarły do adresata. Zarzucono także, że decyzja nie zawiera precyzyjnego wskazania podstawy prawnej nałożonej kary a uzasadnienie nie zawiera pełnej oceny materiału, starannego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej. Decyzja zawiera natomiast błędne pouczenie o środkach zaskarżenia (odsyłając w tym zakresie od sądu administracyjnego) i wadliwe twierdzenie o ostateczności decyzji. Mimo, że decyzję podpisała osoba powołująca się na pełnomocnictwo Komendanta, brak jest wskazania w treści decyzji na takie pełnomocnictwo. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniono trudną sytuacją finansową przedsiębiorcy. Na etapie postępowania odwoławczego uzupełniono akt sprawy o decyzję nr [...]Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia [...] r. w sprawie nadania upoważnień do nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji administracyjnej, która wśród upoważnionych wymienia osobę podpisaną na decyzji organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji podano art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania. Odnosząc się do zarzutów i żądań odwołania podano, że wobec treści art. 93 ust. 3 i 4 ustawy, decyzjom nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności z zastrzeżeniem, że przedsiębiorca krajowy uiszcza karę w terminie 21 dni od dnia jej wymierzenia. Wobec czego organ nie ma możliwości modyfikacji postanowień ustawy. Uznano zasadność zarzutu dotyczącego wadliwości pouczeń o trybie zaskarżenia i wadliwości podanej podstawy prawnej, stwierdzono jednak, że uchybienia te w żaden sposób nie wyrządziły stronie szkody, strona korzystająca z pomocy prawnej skutecznie wniosła odwołanie a podstawa prawna do nałożenia kary istnieje. Nieumyślne naruszenie przez przewoźnika obowiązków z art. 14 ust. 1 i art. 8 ustawy o transporcie drogowym nie może być utożsamione z faktem, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Niewątpliwie strona miała prawo dokonać zgłoszenia zmiany w wykazie pojazdów w dowolny sposób. Analizując sprzeczne twierdzenia strony dotyczące faktu zgłoszenia pojazdu do licencji organ doszedł do przekonania, że do czasu zawiadomienia strony o ujawnieniu naruszenia obowiązku związanego ze zgłoszeniem pojazdu, strona tego obowiązku nie dopełniła. Wymagane zgłoszenie zostało wysłane dopiero [...]r. Informacje funkcjonującego przy Ministrze Infrastruktury [...]mają charakter dokumentów urzędowych i w sposób wiarygodny potwierdzają okoliczności i datę dokonania zgłoszenia. Strona nie przeprowadzali przeciwdowodu przeciwko twierdzeniom [...]. Okoliczności te uznano za uzasadniające nałożenie kary na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy, w wysokości określonej w załączniku do ustawy pod pozycją 1.2. Wskazano, że osoba podpisująca decyzję organu I instancji posiadała stosowne umocowanie do działania. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zwrot kosztów postępowania, zarzucając organom błąd w ustaleniach faktycznych, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie granic swobodnej oceny dowodów oraz naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy. Podniesiono, że wadliwie organy przyjęły, że skarżący nie dokonał wymaganego zawiadomienia, zawiadomienie takie zostało dokonane listem zwykłym, a jedynie adresat nie odnotował jego wpływu. Po ujawnieniu tej okoliczności niezwłocznie skarżący dokonał ponownego zgłoszenia. Gdyby organ odpowiednio wcześniej powiadomił stronę o tym, że pierwotne zgłoszenie nie dotarło do adresata, strona mogłaby je ponowić w ustawowym, 14 dniowym terminie. Zaniechanie organu I instancji doprowadziło do sytuacji niekorzystnej dla strony. Przekroczono granice swobodnej oceny dowodów, przypisując domniemanie prawdziwości pismu, które nie ma statusu dokumentu urzędowego, w konsekwencji przypisano skarżącemu odpowiedzialność za uchybienie, którego popełnienia w sposób nie budzący wątpliwości nie wykazano. Wadliwie także organ przyjął, naruszając art. 14 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 pkt 8 ustawy, że dysponowanie pojazdem, bez wykonywania nim transportu, obliguje do dokonania zgłoszenia. Zgłoszenie takie winno być dokonane nie później niż w terminie 14 dni od dokonania pierwszego przewozu, co w sprawie miało miejsce w dniu kontroli. W skardze powtórzono także zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu, dotyczące wadliwości pouczenia o środkach odwoławczych, braku wskazania podstawy prawnej do nałożenia i wyliczenia kary, braku przeprowadzenia w uzasadnieniu oceny materiału dowodowego i wykładni zastosowanych przepisów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Złożona skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem jej zarzuty nie wykazują braku podstaw do nałożenia kary. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 ze zm.), kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy, przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Przepis art. 8 ustawy wśród danych, które powinien zawierać wniosek o udzielenie licencji i załączniki do niego, w ust. 3 pkt 8 wymienia wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu. Zmiana w tym zakresie wymaga zatem zgłoszenia organowi, który udzielił licencji, zaniechanie w tym zakresie jest naruszeniem obowiązku wynikającego z ustawy. Zgodnie z pkt 1.2 załącznika do ustawy, wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji sankcjonowane jest karą w wysokości 8.000 złotych. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący jest przewoźnikiem drogowym, wykonującym transport drogowy na podstawie licencji. Nie było także kwestionowane, że w dniu kontroli, [...] r., transport był wykonywany autobusem marki [...] nr rej. [...]. Pojazd ten winien był zatem zostać zgłoszony do licencji. Skarżący podnosił, że zgłoszenia takiego dokonał w terminie, jednak nie dotarło ono do adresata. Zastosowana argumentacja nie mogła odnieść skutku. Faktem jest, że przepisy ustawy nie nakładają na przewoźnika obowiązku dokonania zgłoszenia w jakiś szczególny sposób. Niewątpliwie jednak winien on swój obowiązek wykonać tak, aby mógł udokumentować jego spełnienie. Ryzyko w tym zakresie obciąża zobowiązanego. W sprawie brak dowodów, że wymagane zgłoszenie zostało dokonane wcześniej niż [...]r. Nie można zarzucić organom, że przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, skoro strona, poza własnymi zapewnieniami, nie dysponuje żadnym innym środkiem na potwierdzenie fakty terminowego dokonania zgłoszenia zmiany. W tej sytuacji dane wynikające z ewidencji prowadzonej przez podmiot udzielający licencji są dostatecznie silnym dowodem i danie im wiary nie stanowi naruszenia zasad postępowania dowodowego. Trzeba też wskazać, że dokonane w sposób możliwy do dowiedzenia zgłoszenie zmiany, miało miejsce niewątpliwie po upływie 14 dniu od daty kontroli pojazdu. Tak więc również przyjęcie, że termin do dokonania zgłoszenia rozpoczął swój bieg w dniu kontroli, nie skutkuje uznaniem braku podstaw do nałożenia kary. Skutek taki mogło wywrzeć tylko wykazanie przez stronę, że wymaganego zgłoszenia dokonała w terminie 14 dni od daty kontroli. Zarzut, że organ prowadzący postępowanie winien był poinformować stronę o stwierdzonym uchybieniu niezwłocznie i w celu umożliwienia terminowego dokonania zgłoszenia i obowiązkowi temu uchybił, nie znajduje uzasadnienia w materiale sprawy. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organ administracji ma obowiązek należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Prowadząc postępowanie sprawdzające i dowodowe organ zwrócił się z zapytaniem do [...] uzyskał informację o pojazdach zgłoszonych do licencji za pośrednictwem faxu w dniu [...] r., potwierdzoną następnie wpływem pisma w dniu [...]r. Zawiadomienie datowane [...] r., wystosowane do strony na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., wzywające do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie określonej jako "wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu osób autokarem marki [...] o nr rej. [...]nie zgłoszonym do licencji nr [...]", zostało stronie doręczone [...]r. W ten sposób organ dopełnił obowiązków wynikających z przepisów procedury administracyjnej, związanych z zapewnieniem stronie udziału w postępowaniu i możliwości zgłaszania wniosków i dowodów. Na organie kontrolnym nie ciąży natomiast obowiązek pouczania stron o ustawowych obowiązkach przewoźników i dbanie o to, by te obowiązki w terminie były spełniane. Zarzuty związane z wadami decyzji organu I instancji, dotyczące braku właściwego pouczenia, jakkolwiek uzasadnione, nie mogły jednak odnieść skutku w postaci uchylenia decyzji, uchybienia te nie miały bowiem żadnego wpływu na wynik postępowania. Wobec obszerności i szczegółowości uzasadnienia decyzji organu odwoławczego Sąd nie podziela przekonania strony skarżącej o wadliwości i brakach uzasadnienia. Zawiera ono zarówno szczegółowe opisanie stanu faktycznego i przeprowadzonych dowodów, ocenę dowodów jak i kwalifikację prawną stanu faktycznego, z podaniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.