II SA/Gl 109/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji egzaminatorów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego, Marszałek Województwa [...] skreślił z ewidencji egzaminatorów obecnie skarżącego H. S. Jako materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał przepis art. 113 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), zwanej dalej p.r.d. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący będąc egzaminatorem w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. we wskazanych dniach przeprowadzał egzaminy na prawo jazdy kategorii B z naruszeniem zasad ich przeprowadzania. Ponadto skarżący został skierowany w trybie art. 112 ust. 2 pkt 4 p.r.d. na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Skarżący do tego egzaminu nie przystąpił. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji stwierdził, że zaistniały dwie przesłanki uzasadniające skreślenie egzaminatora z ewidencji: brak spełnienia warunku określonego w art. 110 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 112 ust. 2 pkt 4 p.r.d. oraz naruszenie zasad egzaminowania. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżącego wniósł o jej uchylenie jako bezzasadnej i wydanej w oczywistej sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zarzucił, że organ pierwszej instancji pomimo kierowanych do niego pism uzasadniających bezpodstawność i nietrafność przyczyn skierowania skarżącego na egzamin weryfikujący, na żadnym etapie postępowania nie odniósł się do tych argumentów. Zarzucił też, że wskazane uchybienia w przebiegu egzaminów to odosobnione przypadki drobnych niezgodności o charakterze stricte formalnym. Tego rodzaju uchybienia pozostawały bez wpływu na prawidłowość końcowego rezultatu egzaminu. Były wynikiem specyfiki przeprowadzania egzaminów w normalnym ruchu drogowym. Wreszcie wskazano w odwołaniu, że skarżący w swojej dotychczasowej, wieloletniej praktyce egzaminatora wywiązywał się ze swoich obowiązków sumiennie, w sposób nie odbiegający od ogólnie przyjętych w tej materii standardów. Rozpoznając to odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania oraz przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę wydania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. W dalszej części zwrócono uwagę, że odrębną instytucją jest instytucja nadzoru określona w art. 112 ust. 2 pkt 4 p.r.d., a odrębną instytucja skreślenia egzaminatora z ewidencji, o której mowa w art. 113 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. W pierwszym przypadku mamy do czynienia z decyzją uznaniową, w drugim zaś z decyzją związaną. Ponadto naruszenie zasad egzaminowania nie stanowi przesłanki skierowania egzaminatora na egzamin. Podstawą takiego skierowania mogą być jedynie innego rodzaju uchybienia. W tej sytuacji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji w kwestii przyczyny skreślenia z ewidencji polegającej na nieprzystąpieniu do egzaminu weryfikującego. Skierowanie na ten egzamin nastąpiło bowiem wadliwie. Organ odwoławczy zgodził się natomiast z tym stanowiskiem, które jako podstawę skreślenia z ewidencji egzaminatorów wskazuje naruszenie zasad egzaminowania. Stwierdzone w toku postępowania nieprawidłowości podczas przeprowadzania egzaminów stanowią w ocenie organu naruszenie zasad określonych w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 217, poz. 1834 z późn. zm.). Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy nie podzielił stanowiska, że stwierdzone nieprawidłowości to drobne niezgodności o charakterze formalnym. Stwierdził, że nieprawidłowości te mają istotne znaczenie i wprost wpływają na ważność przeprowadzonych egzaminów. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił wewnętrzną sprzeczność polegającą na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji przy jednoczesnym uwypukleniu wadliwości postępowania tego organu polegające na skierowaniu skarżącego na egzamin w sytuacji braku przesłanek do takiego działania. Zarzucił też naruszenie art. 104 § 1 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na egzamin weryfikacyjny, a następnie uczynienie faktu niepoddania się temu egzaminowi przesłanką do skreślenia z ewidencji. Dodatkowo zarzucono naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 112 ust. 2 pkt 4 p.r.d. poprzez przyjęcie, że pismu zawierającemu skierowanie skarżącego na egzamin można przypisać cechy decyzji administracyjnej. Wskazano na naruszenie art. 7 i art. 8 k.p.a. polegające na zaaprobowaniu postępowania organu pierwszej instancji, w którym skarżący pozbawiony został należytej obrony swych praw. Wreszcie zarzucono naruszenie polegające na błędnej wykładni art. 113 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 p.r.d. poprzez uznanie, że odosobnione przypadki drobnych niezgodności o charakterze formalnym w rzeczywistym przebiegu egzaminów na prawo jazdy uzasadniają najsurowszą z możliwych sankcji w postaci skreślenia skarżącego z ewidencji egzaminatorów. Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie zasadniczo podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarówno w piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2011 r., jak i na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2012 r, pełnomocnik skarżącego podtrzymał wnioski i wywody skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zwrócić przyjdzie uwagę, że część zarzutów skargi odnosi się do naruszenia przepisów w zakresie tak formy, jak i podstawy skierowania skarżącego na egzamin w trybie art. 112 ust. 2 pkt 4 p.r.d., a w konsekwencji przyjęcia błędnej podstawy prawnej orzeczenia o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów określonej w art. 113 ust. 1 pkt 1 i 4 p.r.d. Te zarzuty skargi w świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji uznać należy za bezprzedmiotowe, albowiem organ odwoławczy wyraźnie wskazał, że skierowanie skarżącego na egzamin w tym trybie nastąpiło w sposób wadliwy, a tym samym nieprzystąpienie do egzaminu nie mogło stanowić podstawy do skreślenia z ewidencji egzaminatorów. Tym samym zarzuty skarżącego odnośnie tej kwestii zostały przez organ odwoławczy uwzględnione już w zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie zachodzi też wewnętrzna sprzeczność zaskarżonej decyzji wobec stwierdzonej częściowo wadliwości postępowania organu pierwszej instancji przy jednoczesnym utrzymaniu decyzji pierwszoinstancyjnej w mocy. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie doszedł bowiem do przekonania, że decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu, albowiem jej rozstrzygnięcie stanowi konsekwencję zaistnienia przesłanki z art. 113 ust. 1 pkt 5 p.r.d. W tej sytuacji wyeliminowanie pozostałych przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji, pozostawało bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Takie stanowisko organu odwoławczego skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i akceptuje. W szczególności podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 113 ust. 1 pkt 5 p.r.d. marszałek województwa skreśla egzaminatora z ewidencji, jeżeli naruszył zasady egzaminowania. Słusznie wskazuje organ, że decyzja wydawana na tej podstawie ma charakter decyzji związanej. Oznacza to, że stwierdzenie naruszenia przez egzaminatora zasad egzaminowania obliguje organ nadzoru do skreślenia go z ewidencji. W komentowanym przepisie ustawodawca nie pozostawił miejsca na uznanie, czy też miarkowanie stopnia naruszenia zasad egzaminowania. Same zaś zasady egzaminowania określone zostały w przepisach wykonawczych wydanych na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 115 ust. 1 pkt 4 p.r.d. Przepisy te zawarte zostały w powołanym już wyżej rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. W szczególności rozporządzenie to określa warunki i tryb uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji. Przez warunki i tryb egzaminowania uznać należy też zasady egzaminowania. Zasady te zostały szczegółowo określone w załączniku Nr 5 do powołanego rozporządzenia: "Instrukcja przeprowadzania egzaminów państwowych na prawo jazdy lub pozwolenie". Wykazane w toku postępowania dowodowego przed organem pierwszej instancji naruszenia polegające na skróceniu czasu egzaminu praktycznego, nie wykonaniu przez osoby egzaminowane określonych manewrów, jak i na nieprawidłowym wypisaniu arkuszy egzaminacyjnych, stanowią naruszenie określonych w rozporządzeniu zasad (odpowiednio wymienionych w tabeli 8, w § 9 ust. 1 pkt 3a, w § 11 pkt 7 załącznika Nr 5). Zauważyć przy tym przyjdzie, że skarżący w toku postępowania, jak i w skardze nie kwestionuje wystąpienia okoliczności faktycznych dotyczących naruszenia wskazanych wyżej zasad egzaminowania. Skarżący podkreśla natomiast, że charakter i waga tych naruszeń nie uzasadniają zastosowania tak poważnej sankcji, jak skreślenie z ewidencji egzaminatorów. Sąd nie podziela tego poglądu z przyczyn wyżej wskazanych, a w szczególności z uwagi na związany charakter decyzji wydawanej w trybie art. 113 ust. 1 pkt 5 p.r.d.. Mając wszystko powyższe na względzie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty skargi nie są usprawiedliwione, co skutkować musiało oddaleniem skargi na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).