II SA/Gl 1095/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2019r. sprawy ze sprzeciwu A SA. w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala sprzeciw. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej "A" S.A., decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę sieci elektroenergetycznej SN "B" w rejonie wymienionych w decyzji ulic, polegającego na wymianie elektroenergetycznej napowietrznej sieci SN na linię kablową, przebudowie sieci nN, zabudowie zamiennej stacji transformatorowej, zabudowie złącza kablowego SN, zamiennego do istniejącego słupa rozgałęźnego oraz zabudowie zamiennego stanowiska słupowego nN, obejmującego wymieniane w decyzji działki, położone w M. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że inwestor przedłożył 4 egz. projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami. Inwestycja jest też zgodna z ustaleniami planu miejscowego (uchwała nr [...] z dnia [...] r.). Inwestor złożył też dokument potwierdzający tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Co prawda, wpłynęło pismo strony o braku zgody na budowę linii kablowej przez jej działki, jednakże organ ustalił, że działka nr 1 jest działką drogową (droga powiatowa ul. [...]). W stosunku do tej działki inwestor złożył oświadczenie oraz decyzje Zarządu Powiatu, zezwalające na inwestycję. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. B., nie zgadzając się z inwestycją na działkach 2, 3 i 4. Podniósł, że nieuzasadnione jest prowadzenie kabla do nieoznakowanego punktu na działce nr 4 do istniejącego masztu w pustym terenie. Prowadzenie kabla doprowadzi też do zniszczenia niedawno budowanego chodnika, kiedy to jeszcze nie wznowiono zniszczonych znaków granicznych. Natomiast prowadzenie trasy kabla przez działkę 3, doprowadzi do wznowienia sporu. Odwołujący się zażądał też wyjaśnienia, kto i kiedy dokonał podziału na podane działki. Zaskarżoną decyzją Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 kpa, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy ustalił na podstawie wypisów z ewidencji gruntów, że odwołujący się jest właścicielem działki nr 1, której numer błędnie podał w odwołaniu. Co prawda, inwestor przedłożył organowi I instancji zezwolenie Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] r. na wejście na teren tej nieruchomości, stanowiącej pas drogowy drogi powiatowej, jednak w ocenie organu odwoławczego, zezwolenie to nie jest wiążące. Zarządca drogi nie wystąpił bowiem o wydanie decyzji deklaratoryjnej w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zatem władającym nieruchomością jest dotychczasowy właściciel tejże działki, który nie wyraził zgody na przeprowadzenie linii kablowej. Zatem inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.). Stąd też celem wyjaśnienia własności działek, wymienionych w odwołaniu, organ odwoławczy dopatrzył się konieczności wydania decyzji kasatoryjnej. W sprzeciwie od decyzji inwestor domagał się jej uchylenia oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 10 § 1 kpa z powodu uniemożliwienia wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, 2) art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 kpa z powodu niezawieszenia postępowania do czasu wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia w sprawie wniosku Starosty [...] o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przedmiotowej działki. Przywołując orzecznictwo sądowoadministracyjne, skarżący zarzucił, że decyzja z art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r. ma jedynie charakter deklaratoryjny. Zatem fakt, że decyzji do tej pory nie wydano, mimo złożenia wniosku i prowadzenia postępowania, oznacza, że Zarząd Powiatu [...] jest jedynym uprawnionym podmiotem do wyrażenia zgody na wejście na teren przedmiotowej działki jako właściciel z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Zdaniem skarżącego, nawet gdyby podzielić stanowisko organu odwoławczego, winien wstrzymać się z wydaniem decyzji do czasu potwierdzenia stanu prawnego przedmiotowej działki. Nadto, wbrew wymogom z art. 79 a w zw. z art. 8, 9 i 10 kpa, organ odwoławczy nie wskazał skarżącemu przesłanek nieuwzględnienia jego wniosku. Za całkowicie bezzasadne uznano też zarzuty odwołania co do dwóch pozostałych działek, gdyż skarżący posiada zgodę ich użytkowników wieczystych, zaś chodnik po wykonaniu prac zostanie przywrócony do stanu poprzedniego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie sprzeciwu i poinformował, że sprawa o wydanie decyzji z art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r. jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw jest nieuzasadniony. W niniejszej sprawie spełnione zostały ustawowe przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa. Zasadnie bowiem stwierdził organ odwoławczy, że skarżący nie wykazał prawa do dysponowania wszystkimi nieruchomościami, na których zaprojektowano sporną inwestycję. Mimo złożenia oświadczenia, skarżący nie może skutecznie powoływać się na zgodę Zarządu Powiatu na zajęcie działki nr 1. Jest poza sporem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie zapadło wobec tej działki rozstrzygnięcie w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 29 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.). Wydawana na tej podstawie decyzja Wojewody w sprawie nabycia mienia z mocy prawa jest aktem deklaratoryjnym, w którym jednak tkwi sui generis element konstytutywny, skutkujący tym, że dopiero od chwili potwierdzenia decyzją przejścia prawa na rzecz Skarbu Państwa lub gminy, podmioty te mogą skutecznie powoływać się na swoje prawo (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1746/06, LEX nr 337035). Oznacza to, że wyłącznym środkiem dowodowym, potwierdzającym nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, jest ostateczna decyzja Wojewody, wydawana w odrębnym postępowaniu. Wbrew zarzutom skarżącego, organ odwoławczy nie był zobligowany do zawieszenia postępowania do czasu wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r. Przede wszystkim w tym wypadku rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego ma nastąpić przed tym samym organem, co wyklucza możliwość zastosowania trybu z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Organ odwoławczy nie był też władny do wstrzymania się z rozpoznania odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę do czasu wydania takiej decyzji, bowiem inwestor zobligowany jest do wykazania tytułu do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie orzekania przez organ I instancji. Wynika to jednoznacznie z art. 32 ust. 4 w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186). Złożone przez inwestora oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało skutecznie zakwestionowane przez odwołującego się już na etapie postępowania przed organem I instancji. Zatem organ ten winien zastosować tryb z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, bowiem do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (wydania decyzji z art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r.), brak było podstaw do rozpoznania sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę. Naruszenie przez organ I instancji art. 97 § 1 pkt 4 kpa, nie mogło być sanowane przez organ odwoławczy i obligowało Wojewodę do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa. Nie było bowiem możliwe przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z art. 136 kpa. Prawidłowo też organ odwoławczy wskazał na konieczność zawieszenia postępowania przez organ I instancji. Aczkolwiek zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, że niewykazanie tytułu prawnego dotyczy jedynie działki odwołującego się, gdyż pozostałe dwie działki, wymienione przez niego, stanowią przedmiot użytkowania wieczystego innych osób, które wyraziły zgodę na realizację inwestycji, to jednak kwestia ta nie miała wpływu na konieczność wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 kpa. Zdaniem sądu administracyjnego, nie mogły też odnieść skutku zarzuty naruszenia art. 7, 8, 9, 10 § 1 kpa. Organ odwoławczy nie naruszył bowiem gwarancji procesowych skarżącego w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący został bowiem poinformowany przez organ I instancji o przekazaniu odwołania pismem z dnia [...] r. W postępowaniu odwoławczym reprezentująca skarżącego firma projektowa złożyła pismem wyjaśnienia co do stanu prawnego działek, wymienionych w odwołaniu (pismo z dnia 7 marca 2019 r.). W niniejszej sprawie nie miał też zastosowania art. 79a kpa. Skarżący przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie mógł złożyć dodatkowych dowodów dla wykazania tytułu prawnego do przedmiotowej działki, skoro jest poza sporem, że do tej pory nie wydano decyzji z art. 73 ust. 3 ustawy z 1998 r. Nie chodzi zatem o wykazanie przesłanek zależnych od strony, a przy tym jest oczywiste, że skarżącemu znane były zarzuty odwołania i istota sporu, który ma charakter wyłącznie prawny. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając istnienie przesłanek do wydania przez organ odwoławczy decyzji z art. 138 § 2 kpa, oddalił sprzeciw jako nieuzasadniony na podstawie art. 151a § 2 w zw. z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). mr