II SA/Gl 110/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w C. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 110/11 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. 1 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w nadesłanym druku formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca podała, że utrzymuje się wyłącznie ze składek członkowskich, które wystarczają jedynie na pokrycie kosztów eksploatacyjnych. Strona skarżąca podniosła, że ma w związku z tym poważne problemy finansowe, gdyż część członków zalega z opłaceniem składek członkowskich ( na dzień 30 czerwca 2011 r. była to kwota ponad 16.000 zł ). Wskazano, że Wspólnota nie posiada żadnych środków trwałych, a stan jej rachunku bankowego na dzień 30 czerwca 2011 r. wynosił 1.279,22 zł. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał kopię zestawienia przychodów i rozchodów za okres od stycznia do sierpnia 2011 r. wykazującego stratę w wysokości 4.170,06 zł oraz wyciągi obrazujące operacje dokonane na należącym do Wspólnoty rachunku bankowym w okresie od 10 czerwca do 17 sierpnia 2011 r. Przedłożono także pismo procesowe, w którym wskazano, iż Wspólnotę obciążają zaległości z tytułu wynagrodzenia dozorcy, zarządcy oraz z tytułu zobowiązań wobec [...] i firmy [...] w kwocie ogółem 4.880,43zł W ocenie referendarza sądowego z nadesłanych wyciągów obrazujących operacje dokonane na rachunku skarżącej wynika, że posiada ona środki wystarczające na pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowego. Wynika z nich bowiem, że Wspólnota pomimo ponoszenia stosownych wydatków uzyskuje regularne wpływy środków i stale dysponuje pewną rezerwą pieniężną. Referendarz wskazał, że wnioskodawczyni z powoływanych w piśmie procesowym zaległości płatniczych w wysokości 4.880,43 zł udowodniła jedynie istnienie zaległości wobec Przedsiębiorstwa [...] S.A. w C. na kwotę 1.260,37 zł. Po ich uiszczeniu do dyspozycji strony pozostałaby rezerwa środków ( w kwocie 1.033,82 zł ) pozwalająca na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Referendarz podkreślił także, że strona skarżąca nie podjęła wszystkich niezbędnych kroków zmierzających do zdobycia funduszy na pokrycie należności sądowych, bowiem nie podjęto żadnych czynności zmierzających do wyegzekwowania zaległych należności od członków Wspólnoty. W ustawowym terminie strona skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 września 2011 r. domagając się jego zmiany. W uzasadnieniu wskazano, że błędnie został zinterpretowany stan faktyczny sprawy na co wskazuje błąd w matematycznych obliczeniach, bowiem uwzględniając stan konta skarżącego tj. kwotę 1.279,22 zł oraz jego zobowiązanie za [...] w wysokości 1260,37 zł, do dyspozycji skarżącego pozostanie kwota 18,85 zł, która nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżący reprezentowany przez zarządcę nieruchomości podniósł także, że składając wniosek wskazał na istniejące zobowiązania, co w jego ocenie jest jednoznaczne z oświadczeniem wierzyciela o stanie zadłużenia Wspólnoty wobec niego. Wreszcie wskazał, że wydatki związane z wywozem nieczystości nie mogą być w żadnym razie uznane za wydatki wątpliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, która wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania(art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, które wykażą, że nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Zgodnie bowiem z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku (urzędowym formularzu), okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jednocześnie należy podkreślić, że z powyższego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Ta kwota w zestawieniu z sytuacją majątkową strony skarżącej nie jest na tyle znacząca, aby można było stwierdzić, że jej opłacenie leży poza możliwościami Wspólnoty. Przyjmując, że z przedstawionego rachunku bankowego Wspólnoty wynika, że na dzień 17 sierpnia 2011 r. saldo było dodatnie i wynosiło 2.294,19 zł, to po odliczeniu niewątpliwych, bo wykazanych przez stronę skarżącą wydatków z tytułu zobowiązań wobec Przedsiębiorstwa [...] SA w C. w wysokości 1.260,37 zł, należy przyjąć, że do wyłącznej dyspozycji strony skarżącej pozostała kwota 1.033,82 zł., która pozwala na uregulowanie kosztów sądowych. Natomiast samo oświadczenie strony skarżącej o istniejących pozostałych wydatkach Wspólnoty związanych z jej funkcjonowaniem nie jest w ocenie Sądu wystarczające, by uznać te wydatki za niewątpliwe. W ocenie Sądu treść oświadczenia złożonego przez stronę skarżącą nie jest wystarczająca do rozpoznania jej wniosku i nie przekonuje o jego zasadności. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 i2, w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.