II SA/Gl 110/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-20
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Tomasz Dziuk, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy wyłącznie na podstawie danych z rejestru Straży Granicznej, bez przeprowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu weryfikacji legalności pobytu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić przyznania świadczenia wychowawczego obywatelowi Ukrainy wyłącznie na podstawie danych z rejestru Straży Granicznej, jeśli dane te są sprzeczne z innymi dowodami, takimi jak wpisy w paszporcie czy zaświadczenia z rejestru PESEL. W przypadku wątpliwości co do legalności pobytu, organ ma obowiązek przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, aby ustalić stan faktyczny zgodnie z prawdą materialną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego O.M. na dziecko A.M. Organ pierwszej instancji odmówił prawa do świadczenia, opierając się na rejestrze Straży Granicznej, który wskazywał na utratę legalnego pobytu dziecka w Polsce w związku z wyjazdem w dniu 6 marca 2023 r. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, mimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na krótsze okresy wyjazdów i powrotów. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2025 r. sprawy ze skargi O. M. (O. M.) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 010070/680/5081440/2024; 478330219 w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Białymstoku z dnia 27 września 2024 r.
Decyzją z dnia 27 września 2024 r. znak [...], [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r., odmówił O.M. (dalej: Strona, Skarżąca) prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko A.M.
Rozstrzygnięcie to organ oparł o ustalenie, dokonane na podstawie rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, że dziecko utraciło legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem z Polski w dniu 6 marca 2023 r. W powołaniu na art. 2 ust. 1 i art. 11 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 167, z późn. zm., dalej: u.p.o.u.) wyjaśnił, iż osobom, które utraciły status UKR, w wyniku wyjazdu z Polski, status ten może zostać ponownie nadany po ponownym przybyciu do Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. W celu ponownego uzyskania statusu UKR należy zgłosić się do organu gminy, a następnie złożyć nowy wniosek o świadczenie wychowawcze. Decyzja została doręczona w dniu 27 września 2024 r.
W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym w ustawowym terminie, Odwołująca się wskazała, że wyjechała wraz z dziećmi z Polski w dniu 6 marca 2024 r., wróciła w dniu 26 marca 2024 r., dzieci wróciły w dniu 1 kwietnia 2024 r., podała też, że syn w dniu 3 kwietnia 2024 r. był w szkole, zatem przed upływem miesiąca od dnia wyjazdu. Do odwołania przedłożyła notarialnie poświadczoną kserokopię paszportu dziecka (na której widnieje rok 2023).
Po rozpoznaniu odwołania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia 9 grudnia 2024 r. znak 010070/680/5081440/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., póz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r., poz. 421 z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu, po przywołaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podał, że zgodnie z zapisami w rejestrze straży granicznej dziecko Odwołującej się przyjechało do Polski w dniu 9 marca 2022 r. i uzyskało status uchodźcy, następnie wyjechało z Polski 6 marca 2023 r., wyjazd nie przekroczył 30 dni, ponieważ w dniu 1 kwietnia 2023 r. odnotowano przyjazd dziecka do Polski, który oznaczono jako przyjazd uchodźcy. Dziecko ponownie wyjechało w dniu 8 lipca 2023 r. i w tej samej dacie wróciło do Polski, przyjazd odnotowano jako przyjazd uchodźcy. Następnie w rejestrze brak informacji o kolejnej dacie wyjazdu dziecka z Polski, jednak w dniu 5 sierpnia 2023 r. straż graniczna odnotowała przyjazd dziecka, który nie został odnotowany jako przyjazd uchodźcy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 3i u.p.o.u., organ jest zobowiązany do weryfikacji dalszego prawa do świadczeń na podstawie danych dostępnych w rejestrach publicznych, w tym rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i rejestru Pesel. Zdaniem organu w sprawie nie zostały spełnione warunki z art. 2 ust. 1 u.p.o.u. przyznania wnioskowanego świadczenia, ponieważ dziecko nie posiada legalnego pobytu na terytorium Polski.
Decyzja została doręczona w dniu 9 grudnia 2024 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, złożonej w ustawowym terminie (dnia 20 grudnia 2024 r.), Skarżąca podniosła względem zaskarżonej decyzji zarzuty: błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzekania oraz naruszenia art. 2 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.o.u. i art. 28 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz przyznanie świadczenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także dopuszczenie dowodów z dokumentów: zaświadczenia z rejestru Pesel z dnia 29 marca 2022 r., 13 października 2023 r., 3 grudnia 2024 r., a także zwrócenie się do Komendanta Głównego Straży Granicznej o podanie dat przyjazdu i wyjazdu dziecka oraz posiadanego statusu UKR.
W uzasadnieniu skargi ponownie wyjaśniła, że po dniu 23 lutego 2022 r. przyjechała wraz z dziećmi do Polski, Skarżąca oraz dzieci uzyskali status uchodźcy i numery Pesel. Każdy wyjazd i powrót był odnotowywany w paszporcie i za każdym razem wyjazd nie trwał dłużej niż 30 dni, nadto sporny wyjazd nastąpił 8 lipca 2023 r. natomiast powrót 5 sierpnia 2023 r. i również nie przekroczył 30 dni. Podkreśliła, że od przyjazdu do Polski nigdy nie utraciła ani jej dzieci statusu uchodźcy. Do skargi Skarżąca przedłożyła: zaświadczenie Szkoły Podstawowej w Z. z dnia 18 grudnia 2024 r., kserokopię paszportu syna (ostatnie 3 wpisy: przyjazd 01.04.2023, wyjazd 08.07.2023 r., przyjazd 05.08.2023 r.), zaświadczenie z rejestru Pesel z dnia 3 grudnia 2024 r. "data zmiany: 08.07.2023" status "UKR").
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W treści pisma zwrócił uwagę, że jeśli z rejestru Straży Granicznej wynika brak uprawnień do legalnego pobytu w Polsce, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u., to organ nie ma podstaw prawnych do wypłaty świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Odnotować należy, wobec wniosku skargi, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej.
W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 grudnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego. Spór koncentruje się na tym, czy dziecko opuściło terytorium Polski na okres dłuższy niż 30 dni, a więc czy utraciło status legalnego pobytu w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.u. Wątpliwość budzi również, czy organ dokonując ustaleń dotyczących pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej winien ograniczać się wyłącznie do informacji pozyskanych z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Normatywną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
W ramach uwag wstępnych odnotowania wymaga, że w myśl art. 1 ust. 1 u.p.o.u., ustawa ta określa szczególne zasady zalegalizowania pobytu obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kwestie legalności pobytu obywatela Ukrainy na terytorium RP normuje art. 2 u.p.o.u., który w ust. 1 stanowi, że jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki, o ile dziecko to nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u. (tj. legalnego pobytu) pozbawia obywatela Ukrainy wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni (art. 11 ust. 2 u.p.o.u.).
Rejestr obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.p.o.u. (wniosek o nadanie nr Pesel) prowadzi Komendant Główny Straży Granicznej w systemie teleinformatycznym Straży Granicznej (art. 3 ust. 3 u.p.o.u.).
Wobec przedmiotu rozpoznawanej sprawy, zwrócenia uwagi wymaga, że stosownie do art. 26 ust. 3a u.p.o.u., Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 u.p.o.u. (tj. świadczenia wychowawczego, świadczenia dobry strat i świadczenia "aktywnie w żłobku"), oraz, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 u.p.o.u. (tj. świadczeń rodzinnych), informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.p.o.u. (wyjazdu obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni) oraz informację o posiadaniu nieprzerwanie, przez okres nie krótszy niż 365 dni, uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 u.p.o.u.
Uznanie pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za legalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.u. ma więc istotne znaczenie m.in. z punktu widzenia prawa do pomocy o charakterze socjalnym. Między innymi w myśl art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.o.u., obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pod warunkami w nim określonymi, których spełnianie przez Skarżącą w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane przez organ.
Przepis art. 26 ust. 3i u.p.o.u. nakłada natomiast na Zakład Ubezpieczeń Społecznych obowiązek weryfikacji dalszego prawa do przyznanych świadczeń, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1-3 i 6, zatem także prawa do świadczenia wychowawczego, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, tj. prowadzonego w systemie teleinformatycznym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, i rejestru Pesel. Oznacza to, że dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.u., obywatelowi Ukrainy, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny w oparciu o art. 2 ust. 1, na podstawie wniosku złożonego w dowolnym organie wykonawczym gminy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nadaje się numer Pesel, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 274 z późn. zm.). Przepis art. 8 pkt 24a lit. d ustawy o ewidencji ludności stanowi, że w rejestrze Pesel i rejestrach mieszkańców gromadzone są m.in. dane - status cudzoziemca oznaczony jako UKR - w przypadku osoby, której nadano numer Pesel na podstawie art. 4 u.p.o.u.
Z dotychczasowych rozważań wynika, że ustalając prawo do świadczenia, jak również kontrolując dalsze pobieranie świadczenia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do korzystania z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (zawierającego m.in. informacje o dacie wjazdu i wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej) oraz rejestru Pesel (zawierającego informacje o statusie cudzoziemca - "statusie UKR"). Nie oznacza to jednak ograniczenia postępowania dowodowego wyłącznie do sprawdzenia danych w tych rejestrach. W systemie teleinformatycznym mogą bowiem wystąpić błędy, chociażby z uwagi na liczebność obywateli Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe potwierdza chociażby pozyskiwanie przez organ pierwszej instancji odmiennych informacji co do wyjazdu dziecka dnia 6 marca 2023 r. (na podstawie rejestru ustalono, że dziecko utraciło legalny pobyt w Polsce w związku z wyjazdem w dniu 6 marca 2023 r., str. 1 decyzji), do tych pozyskanych w toku postępowania drugoinstancyjnego (dziecko wyjechało w dniu 6 marca 2023 r., "ale wyjazd ten nie przekroczył 30 dni", ponieważ w dniu 1 kwietnia 2023 r. odnotowano ponowny przyjazd, str. 2 zaskarżonej decyzji).
Należy zwrócić uwagę, że obowiązujące przepisy uzależniają prawo do świadczenia wychowawczego od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze (podobnie: na gruncie świadczenia "dobry start" - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2024 r. sygn. akt I OSK 2263/23). Niewątpliwie rejestr prowadzony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej stanowi dowód legalnego pobytu obywatela Ukrainy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże nie może prowadzić do uznania, że jest to wyłączny dopuszczalny dowód w tym zakresie (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 41/25; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Po 849/24; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 257/24).
Oznacza to, że art. 26 ust. 3a, ust. 3i u.p.o.u. nie wyłącza, ani nie ogranicza określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad postępowania dowodowego, w tym w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powinnością organu w ramach postępowania administracyjnego, stosownie do brzmienia art. 75 § 1 k.p.a., jest przeprowadzenie czynności dowodowych, w ramach których jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który następnie należy poddać ocenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Tylko wtedy zapewnione zostaną warunki do realizacji określonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy materialnej, nakazującej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a zatem przyjęcie ustaleń zgodnych ze stanem rzeczywistym.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należało, że nieuprawnionym jest wyprowadzanie kategorycznych wniosków o wystąpieniu okoliczności z art. 11 ust. 2 u.p.o.u., tj. utracie uprawnienia do legalnego pobytu na skutek wyjazdu obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni, wyłącznie w oparciu o rejestr Komendanta Głównego Straży Granicznej. Jak już bowiem zaznaczono, rejestr ten może być nieaktualny, bądź też zawierać omyłki. Z tego względu informacja pozyskana ze wspomnianego rejestru o dacie wyjazdu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatela Ukrainy na okres dłuższy niż 30 dni winna być traktowana jako swego rodzaju sygnał, który należy dopiero zweryfikować. Potrzeba jednoznacznego potwierdzenia tego faktu wynika z dotkliwych konsekwencji płynących dla beneficjenta świadczenia z przyjęcia wystąpienia okoliczności z art. 11 ust. 2 u.p.o.u. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy stanąć należy na stanowisku, że same dane z rejestru Komendanta Głównego Straży Granicznej o tym, że dziecko Skarżącej wyjechało z Polski na okres powyżej 30 dni są niewystarczające dla odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. Twierdzeniu temu zaprzecza Skarżąca, która oświadcza, że przebywała wraz z dziećmi poza terytorium RP w okresie od 8 lipca do 5 sierpnia 2023 r. Skarżąca w toku postępowania konsekwentnie podkreślała, że żaden z wyjazdów poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przekroczył 30 dni.
Z powyższym korespondują widoczne w paszporcie daty wyjazdu oraz przyjazdu dziecka do Polski (ostatnie 3 wpisy: przyjazd 01.04.2023, wyjazd 08.07.2023, przyjazd 05.08.2023 r., karta nr 93 akt administracyjnych). Na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego Skarżąca została poinformowana, że przyczyną odmowy stało się ustalenie utraty legalności pobytu w związku z wyjazdem dnia 6 marca 2023 r., z tej przyczyny odnosiła się wyłącznie do tego okresu przedkładając zaświadczenie z rejestru Pesel z dnia 13 października 2023 r., (karta nr 57 akt administracyjnych), a następnie do odwołania przedłożyła m.in. zaświadczenie Szkoły Podstawowej w Z. z dnia 13 września 2024 r. oraz kserokopię paszportu dziecka (karta nr 91-95 akt administracyjnych). Na dzień wydania zaskarżonej decyzji, organ dysponował zatem kserokopią paszportu dziecka jak również zaświadczeniami z rejestru Pesel.
W świetle tych rozważań, organ nie powinien pomijać dowodów jakimi dysponował, a które wskazywały odmiennie niż zapisy Straży Granicznej, że wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie przekraczał 30 dni.
W sytuacji sprzeczności pomiędzy rejestrem Straży Granicznej, rejestrem PESEL oraz wpisami w paszporcie, organ powinien kontynuować postępowanie dowodowe przy wykorzystaniu wszystkich dopuszczalnych dowodów, celem wyjaśnienia tej sprzeczności.
Organ ograniczając postępowanie dowodowe do dokumentów z rejestrów, a w konsekwencji odmawiając prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie legalności pobytu dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaniechał bowiem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Jednocześnie Sąd dostrzega naruszenie art. 79a §1 k.p.a., który stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., organ odwoławczy po aktualizacji danych, stwierdzając, że przyczyną odmowy jest inny okres wyjazdu dziecka z terytorium RP (8 lipca 2023 r. i 5 sierpnia 2024 r.), winien poinformować Stronę o powyższym. W rezultacie do tej kwestii Skarżąca mogła odnieść się dopiero w skardze oraz przedłożonych do niej dokumentach.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności organ będzie zobowiązany do usunięcia uchybień zasadom procedury administracyjnej, a przede wszystkim do uzupełnienia postępowania dowodowego, z uwzględnieniem dowodów zgłoszonych przez Skarżącą. Ponadto organ zobowiązany będzie do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając jednocześnie w polu widzenia obowiązek przestrzegania pozostałych reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu, wnikliwie uzasadniając swoje stanowisko w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a.
W kwestii wniosków dowodowym złożonych przez stronę skarżącą, wyjaśnienia wymaga, iż Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Możliwości dowodowe Sądu są ograniczone, stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Stąd też Sąd nie uwzględnił przedmiotowego wniosku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stosownie do treści art. 210 § 1 zd. 1 p.p.s.a., Sąd nie orzekał o zwrocie kosztów postępowania sądowego strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, wobec braku wniosku w tym przedmiocie.
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło