II SA/Gl 1101/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją wydaną przez Prezydenta Miasta Z. dnia [...] r. nr [....] odmówiono przyznania G. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem A. K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ i instancji wskazał, że w świetle ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ponadto organ I instancji nie był w stanie ustalić daty powstania niepełnosprawności męża strony. Na skutek odwołania adresatki decyzji sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że decyzją z dnia [...] r. stronie zostało przyznane decyzją Prezydenta Miasta Z. świadczenie w formie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem na okres od 1 listopada 2020r. do 31 października 2021 r. We wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego podniesiono, że strona, działając na podstawie art.27 ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonała wyboru tego ostatniego świadczenia. Do czasu wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji przyznającej stronie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, Kolegium postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] zawiesiło postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. uchylił od dnia [...] r. decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z. uwagi na powyższe ustalenia Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. podjęło z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania strony a następnie zaskarżoną obecnie decyzją uchyliło decyzję organu I instancji i przyznało stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem od 1 czerwca 2021 r. do 31 października 2021 r. w wysokości 1971zł miesięcznie. Wskazało, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt 38/13, art. 17 ust. 1 b, w zakresie jakim różnicuje prawo do świadczeń jest niezgodny z art. 32 Konstytucji, jednakże w tezach wyroku stwierdza się, iż nie oznacza to uchylenia art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak również nie prowadzi to do wykreowania "prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych" jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Podkreśliło, że w tezach licznych wyroków wydanych przez WSA w Gliwicach stwierdza się, iż obecnie ugruntowała się linia orzecznicza, według której po wejściu w życie tego wyroku nie można odmówić przyznania przedmiotowego świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a Kolegium podziela to stanowisko. Organ wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 2 i ust.4 wskazanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji w "części oddalającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia 31 maja 2021 r. zarzuciła SKO w Katowicach: 1) naruszenie przepisu art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy jego - niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych - dyspozycji, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie w/w świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami i w konsekwencji odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia 31 maja 2021 roku, pomimo złożenia spełniającego wszelkie wymogi do rozpoznania sprawy wniosku w dniu 25 stycznia 2021 r., zawierającego między innymi oświadczenie skarżącej o wyborze świadczenia i woli uchylenia wcześniejszej decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, 2) dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez Skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od pierwszego dnia miesiąca złożenia prawidłowego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego. 3) naruszenie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nieuwzględnienie normy prawnej określonej w artykule 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w konsekwencji: skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącej nastąpił zbieg prawa do świadczenie pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń i przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie specjalnego zasiłku opiekuńczego. doprowadziło do błędnej konstatacji, że nie jest możliwe przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na wniosek złożony w trakcie pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego i ostatecznie skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem skarżącej, pomimo dokonania przez nią wyraźnego wyboru świadczenia korzystniejszego już na etapie złożenia wniosku. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy przyznania stronie, która uprzednio otrzymywała specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Zostały tu spełnione przesłanki związane z niemożnością podjęcia zatrudnienia oraz niepełnosprawnością męża strony. Możliwość dokonania świadczenia bardziej korzystnego również nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111) w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Z powyższego przepisu wynika jednak wyraźnie, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie może nastąpić, jeśli stronie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy. Skarżącej takie prawo przysługiwało na mocy decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. Dopiero decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta Z. uchylił od dnia [...] r. decyzję nr [...] z dnia [...] r. przyznającą prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zatem z tym dniem możliwe było stronie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Strona nie zgadza się z ustaloną datą od kiedy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Ale Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach było związane decyzją Prezydenta Z. z dnia [...] r.. Nie mogło przyznać świadczenia pielęgnacyjnego za okres w którym przysługiwał jej specjalny zasiłek opiekuńczy. Kwestionowanie ustaleń w tym zakresie mogło nastąpić na etapie uchylania prawa do zasiłku specjalnego. Od tej decyzji strona się jednak nie odwołała i stała się ona ostateczna. W konsekwencji zarzuty skargi są niezasadne. Organ nie mógł stronie przyznać świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy, ze względu na podniesione wyżej okoliczności. Nie doszło zatem w sprawie do naruszenia art. 24 ust 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ odwoławczy nie naruszył również art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Uwzględnił cel ustawy przyznając stronie świadczenie pielęgnacyjne. Uczynił to jednak w zakresie, w jakim zezwala na to treść art. 27 ust. 5 ustawy. W konsekwencji nie można mówić, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.