II SA/Gl 1103/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 3 czerwca 2024 r. nr SKO.VI/420/3/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie naruszenia warunków prowadzenia schroniska dla bezdomnych zwierząt 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Burmistrza Z. z dnia 31 stycznia 2024 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej k.p.a.), umorzono postępowanie w sprawie naruszana warunków decyzji Burmistrza Miasta Z., zezwalającej Stowarzyszeniu "[...]" na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia schroniska dla bezdomnych zwierząt na terenie miasta Z.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Fundacja [...], reprezentowana przez Prezesa Zarządu G. G.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku - Białej (dalej SKO) postanowieniem z dnia 3 czerwca 2024 r., nr SKO.VI/420/3/2024, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano m. in., że decyzja organu I instancji odebrana została przez stronę w dniu 8 lutego 2024 r. i z tym dniem rozpoczął się bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Termin ten upłynął w dniu 22 lutego 2024 r. Odwołanie strony złożone zostało w dniu 5 marca 2024 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia. Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki określone w art. 134 k.p.a. do stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe postanowienie złożyła strona. Zarzucono naruszenie art. 134 k.p.a., poprzez wydanie wadliwego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu wskazano m. in., że przesyłka była awizowana i została odebrana w dniu 21 lutego 2024 r. Odwołanie wniesiono zatem w terminie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując twierdzenia i wnioski zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). W świetle art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego, czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.), czy też z prośbą taką nie wystąpił. Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne (art. 134 k.p.a.). Skarżąca argumentuje, że przesyłka z decyzją organu I instancji była awizowana i została odebrana dopiero w dniu 21 lutego 2024 r. Odwołanie wniesiono zatem w terminie. Na tę okoliczność strona przedstawiła konkretne dokumenty, w tym informacje uzyskane od operatora pocztowego z portalu internetowego umożliwiającego śledzenie przesyłek. Z danych tych zdaniem Skarżącej wynikałoby, że przesyłka (wysłana w dniu 7 lutego 2024 r.) była awizowana dwa razy i została odebrana dopiero w dniu 21 lutego 2024 r. Organ tymczasem ustalił, że odebrana została w dniu 8 lutego 2024 r. W odpowiedzi na skargę SKO pisze, że nie ma możliwości odniesienia się do treści złożonej skargi oraz przedłożonych dokumentów, bowiem otrzymało je na etapie skargowym. W tej sytuacji tym bardziej Sąd nie ma możliwości, by we własnym zakresie prowadzić postępowanie dowodowe i ustalać okoliczności, które powinny być ustalone przez organ administracji publicznej. SKO miało bowiem obowiązek zweryfikować terminowość złożonego odwołania. Sąd nie może wyręczać w tym zakresie organu odwoławczego. Na marginesie jedynie wskazać można, że ze zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji organu I instancji znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, komu konkretnie rzekomo doręczono przesyłkę i czy osoba odbierająca ją była do tego uprawniona. Nie była to osoba podpisana na skardze do Sądu. Co więcej, numer ze śledzenia przesyłki przedłożony przez stronę skarżącą nie odpowiada numerowi na dowodzie doręczenia odpisu decyzji organu I stopnia. Sugerowałoby to, że skarżąca mogła otrzymać dwie różne przesyłki. Sąd nie ma możliwości by te kwestie weryfikować. Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania, w tym art. 134 k.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego przez organ I instancji. Stan faktyczny w zakresie terminowości złożenia odwołania nie został bowiem prawidłowo ustalony, a kontrola zastosowania prawa materialnego następuje dopiero w ostatniej kolejności (zob. wyrok NSA z 10 lutego 1981 r., sygn. SA 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7; T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 757 – 757). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe ustalenia, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcie odpowiadało prawu materialnemu. Należy ustalić terminowość złożonego odwołania i zweryfikować twierdzenia skarżącej. Należy dać temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Jego treści Sąd nie przesądza, bowiem nie pozwalają na to niepełne ustalenia faktyczne. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 zł) Sąd rozstrzygał w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.