II SA/Gl 1105/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-08-26

Skład orzekający: Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania sądowo-administracyjnego, złożony przez osobę powołującą się na testamentowe dziedziczenie, może zostać uwzględniony przed prawomocnym stwierdzeniem nabycia spadku lub sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia?
Ratio decidendi
Sąd nie podejmie zawieszonego postępowania, jeśli nie ustaną przyczyny jego zawieszenia. W przypadku śmierci strony, postępowanie może zostać podjęte po zgłoszeniu się lub wskazaniu następców prawnych. Jednakże, samo powołanie się na testamentowe dziedziczenie, bez prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia, nie stanowi wystarczającej podstawy do podjęcia zawieszonego postępowania, ponieważ nie daje urzędowego dowodu na sukcesję prawną.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w sprawie odmowy odtworzenia treści aktu własności ziemi. Po śmierci skarżącego, postępowanie zostało zawieszone. P. B. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, wskazując się jako testamentowy następca prawny zmarłego. Uczestnik postępowania T. G. poinformował jednak, że nie wydano jeszcze postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku ani aktu poświadczenia dziedziczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy odtworzenia treści aktu własności ziemi w kwestii wniosku P. B. o podjęcie zawieszonego postępowania postanawia: odmówić podjęcia zawieszonego postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie odmowy odtworzenia treści aktu własności ziemi. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] r. poinformował o śmierci skarżącego, dołączając do pisma odpis skrócony aktu zgonu stwierdzający, że T. G. zmarł w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. tut. Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo do dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. Pismem z dnia [...] r. P. B. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że na mocy testamentu notarialnego z dnia [...] r. nr [...], został on powołany do całości spadku po T. G., w związku z powyższym zgłasza się jako testamentowy następca prawny zmarłego. Jednocześnie w piśmie wskazano, że do kręgu potencjalnych ustawowych następców prawnych T. G. należeć mogą T. i Z. G. Podniesiono także, że skarżący zmarł jako kawaler, nie pozostawiając żadnych zstępnych, nie miał również rodzeństwa, a jego rodzice zmarli przed nim. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2016 r. zwrócił się do uczestników postępowania T. i Z. G. o wskazanie następców prawnych zmarłego skarżącego, poprzez podanie ich imion i nazwisk oraz dokładnych adresów. W odpowiedzi na powyższe wezwanie T. G. w piśmie z dnia [...] r. poinformował, że nie wydano jeszcze postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, ani też nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie stanowił art. 124 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.– dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawicielstwa, z zastrzeżeniem § 3, zgodnie z którym mimo śmierci strony sąd nie zawiesza postępowania, jeżeli jego przedmiot odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W świetle art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd podejmie zawieszone postępowanie z urzędu, gdy ustaną przyczyny zawieszenia, w szczególności w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W niniejszej sprawie P. B. wnosząc o podjęcie zawieszonego postępowania wskazywał, że jest jedynym testamentowym następcą prawnym zmarłego T. G. Jednocześnie jednak uczestnik postępowania T. G., wskazywany przez P. B. jako ewentualny następca prawny skarżącego, poinformował, że nie wydano postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po skarżącym T. G., ani też nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia. Wskazać należy, że następcą prawnym zmarłego staje się osoba, która w drodze sądowego stwierdzenia nabycia praw do spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia, stała się spadkobiercą. Chociaż postanowienie Sądu spadku w tym zakresie i akt notarialny nie mają charakteru konstytutywnego, a jedynie deklaratoryjny, bowiem poświadczają istniejący od momentu otwarcia spadku stan rzeczy, to jednak stanowią urzędowy dowód na sukcesję osób w nich wskazanych. W związku z powyższą regulacją, mając na uwadze, że spadkobiercy zmarłego skarżącego nie dysponują jeszcze prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku bądź notarialnym poświadczeniem dziedziczenia, brak jest podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania. W ocenie Sądu przedstawiony przez P. B., sporządzony w formie aktu notarialnego testament, nie jest dokumentem, który pozwalałby stwierdzić w sposób nie budzący wątpliwości, że jest on jedynym następcą prawnym skarżącego. Dopiero bowiem prawomocne postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku przez spadkobiercę powołanego na mocy postanowień testamentu, albo równorzędny z takim postanowieniem sądu, akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, wprowadzają domniemanie prawne, że osoba wymieniona w tego rodzaju postanowieniu bądź akcie jest jedynym spadkobiercą - od chwili śmierci spadkodawcy, legitymowanym m. in. do rozporządzania prawami, które należą do spadku. W konsekwencji dopiero na podstawie prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku bądź aktu poświadczenia dziedziczenia, wydanego albo sporządzonego na podstawie testamentu T. G., Sąd rozpoznający niniejszą sprawę byłby zobowiązany uwzględnić w toku dalszego postępowania osobę w nim wskazaną, jako spadkobiercę T.G. i na tej podstawie podjąć zawieszone postępowanie. Mając zatem na uwadze treść art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło