II SA/Gl 1105/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-04
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą fizyczną o znacznym stopniu niepełnosprawności, znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, będący osobą fizyczną o znacznym stopniu niepełnosprawności, znajduje się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w pełnym zakresie. Łączne dochody skarżącego i jego małżonki są niewystarczające do pokrycia bieżących, udokumentowanych wydatków, a pozostała kwota pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W związku z tym, skarżący został zwolniony od kosztów sądowych i otrzymał adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał, że wraz z żoną pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a ich łączny dochód wynosi 2244 zł (obecnie 2465 zł). Posiada lokal mieszkalny o wartości 90.000 zł i pojazd o wartości 13.000 zł. Skarżący przedstawił również zestawienie bieżących wydatków, w tym spłatę kredytu, czynsz, opłaty za media oraz koszty leczenia i rehabilitacji. Na wezwanie nadesłał dokumenty potwierdzające dochody i wydatki. Skarżący jest osobą niepełnosprawną pierwszego stopnia, a jego małżonka drugiego stopnia.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. W druku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, a w skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o pow. 38,9 m2 i wartości około 90.000 zł oraz pojazd mechaniczny marki [...] (którego rejestracja jest przedmiotem skargi) o wartości około 13.000 zł. Wnioskodawca wraz z małżonką otrzymują łączny dochód w wysokości 2244 zł, na który składają się renta rodzinna i socjalna skarżącego raz renta socjalna jego małżonki.
Ze sporządzonego zestawienia wydatków wynika natomiast, że na bieżące wydatki strony składają się:
- spłata kredytu zaciągniętego na zakup wspomnianego wyżej pojazdu – 490 zł;
- czynsz za lokal mieszkalny – 500 zł;
- opłaty za media – 200 zł;
- koszty leczenia i rehabilitacji – około 500 zł.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty potwierdzające deklarowaną przezeń wysokość dochodów oraz wykazujące poziom i strukturę wydatków.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel.
Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu oraz okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie uznano, że zasadnym będzie uwzględnienie złożonego wniosku w całości.
Łączny dochód wnioskodawcy i jego małżonki wynosi 2465 zł (vide nadesłane kopie decyzji waloryzujących przyznane stronie i jego małżonce świadczenia). Łączne, udokumentowane wydatki kształtują się natomiast na poziomie 1200 zł i składają się na nie czynsz za zajmowany lokal mieszkalny, opłaty za media, wpłaty na fundusz remontowy, opłaty za energię elektryczną oraz rachunki za usługi telekomunikacyjne (internet). Do tego dodać trzeba nieudokumentowane, jednakże wysoce prawdopodobne dodatkowe wydatki na zakup medykamentów oraz koszty rehabilitacji, gdyż skarżący jest osobą, której przyznano pierwszy stopień niepełnosprawności, natomiast jego małżonce drugi. Stąd też dano wiarę oświadczeniom wnioskodawcy w tym zakresie. Porównując wysokość dochodów z udokumentowanymi wydatkami bez trudu można dostrzec, że niemalże połowę dochodu pochłaniają bieżące koszty, a i to nie całe. Z tego punktu widzenia kwota, która pozostaje do dyspozycji strony i jego małżonki jest stosunkowo niska i w zasadzie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W tych okolicznościach uznano, że zasadnym będzie zarówno zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości jak i przyznanie fachowego pełnomocnika z urzędu, którego udział, zwłaszcza ze względu na stan zdrowia strony (kłopoty ze wzrokiem) uznać należy za nieodzowny.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło