II SA/Gl 1106/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na urzędowym druku PPF A. D. wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Okoliczności wskazane przez skarżącą pozwoliły ustalić, że mieszka ona samotnie w budynku o pow. [...] m2 będąc zarazem właścicielką nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Źródłem jej utrzymania się jest dochód uzyskiwany ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro, nie dysponuje również żadnymi środkami pieniężnymi. A.D. podniosła również, że ponosi znaczne wydatki związane z zakupem opału, wody oraz wykupem niezbędnych lekarstw. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała kserokopie dokumentów obrazujących ponoszone przez nią wydatki na utrzymanie się, wśród których brak jest jednakże jakichkolwiek dowodów wskazujących na wysokość środków przeznaczanych na wykup lekarstw. W oparciu o powyższe ustalono, że A. D. miesięcznie wydaje około [...] zł na telefon, zaś na energię elektryczną (co 2 miesiące) przeznacza około [...] zł. Z przedstawionych rachunków wynika, że za wodę, w ubiegłym roku skarżąca zapłaciła [...] zł, za gaz [...] zł, ubezpieczenie na życie - [...] zł, ubezpieczenie domu – [...] zł, a za opał na zimę ([...] ton węgla) - [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest generalną zasadą przyjętą na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. – art. 199 tej ustawy). Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na względzie przywołane wyżej przepisy nie można było stwierdzić, że A. D. jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Istotą prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W przypadku ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu jest to istocie rzeczy dofinansowanie strony postępowania sądowego ze środków publicznych. W konsekwencji powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na pokrycie kosztów udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Wniosek strony podlega ocenie w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi, będący zasadniczym wydatkiem na tym etapie postępowania wynosi [...] zł. Wysokość miesięcznego dochodu skarżącej to [...] zł netto, co potwierdza nadesłana do Sądu kserokopia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. Z nadesłanych dokumentów wynika, że stałe wydatki miesięczne (za telefon, energię elektryczną, wodę oraz gaz) wynoszą około [...] zł. Pozostałe, wskazane przez skarżącą wydatki nie maja charakteru comiesięcznego (np. zakup opału, ubezpieczenie domu), a wobec tego nie były brane pod uwagę jako stałe obciążenie budżetu A. D. Po odliczeniu wskazanych wyżej stałych wydatków, do dyspozycji skarżącej pozostaje kwota ponad [...] zł netto miesięcznie. Nie można w takim przypadku stwierdzić, że opłacenie kosztów sadowych doprowadziłoby do powstania uszczerbku w utrzymaniu się skarżącej. Wydatek na wpis od skargi, opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem czy też ewentualny wpis od skargi kasacyjnej mają charakter jednorazowy, co przy uwzględnieniu wysokości dochodu wnioskodawczyni oraz faktu, iż ma on charakter stały przeczy założeniu, że skarżąca nie byłaby w stanie ich uiścić. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wzięto pod uwagę podniesionej w druku formularza kwestii ponoszenia kosztów leczenia (około [...] zł miesięcznie). Pomimo wyraźnego wezwania skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Nadesłanie karty pacjenta, wskazującej na kłopoty zdrowotne nie jest w tym zakresie dowodem wystarczającym. Dokument ten nie pozwala bowiem na potwierdzenie faktu ponoszenia wydatków na lekarstwa we wskazanej w druku formularza wysokości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.