II SA/Gl 1108/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę. Po rozpoznaniu wniosku A Sp. z o.o. Sp. k., decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym wraz z wewnętrznymi instalacjami, budową murów oporowych i przebudową zjazdu na działkach nr 1, 2, 3, 4 położonych przy ul. [...] w B., obręb L. Odwołania na powyższej decyzji wnieśli skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w B. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa "A". Skarżąca zarzuciła, że została pominięta jako strona w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Podniosła, że jej działki nr 5 i 6 od terenu inwestycji oddziela jedynie wąska ulica [...]. Z uwagi na niewielką odległość oraz wysokość projektowanego budynku (ponad 19m), znacznie wyższą niż budynek Wspólnoty, zachodzi obawa naruszenia art. 140 i art. 144 kc oraz §§ 11-12, 13, 57, 60, 226-235 rozp. z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Skarżąca wskazała też na naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 Prawa budowlanego oraz fakt wszczęcia na jej żądanie postępowania o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Jednakże zaskarżoną decyzją po rozpoznaniu odwołania skarżącej Wojewoda orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Po zacytowaniu treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), organ odwoławczy stwierdził bowiem, że skarżąca nie legitymuje się statusem strony w niniejszym postępowaniu. Jak bowiem wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, nieruchomość skarżącej położona jest w odległości ok. 20m na północ od terenu inwestycji, zaś jej budynek znajduje się w odległości ok. 30m od granicy działek inwestycyjnych i ok. 34m od projektowanego budynku. Budynek projektowany ma wysokość do 19m od poziomu terenu. Teren inwestycji jest nachylony w kierunku południowym i znajduje się ok. 2 m niżej od terenu nieruchomości skarżącej. Zatem uwzględniając wysokość projektowanego budynku, która jest mniejsza niż odległość od budynku skarżącej i wzajemne położenie obu budynków, organ odwoławczy stwierdził, że projektowany obiekt nie obejmuje obszarem oddziaływania nieruchomości skarżącej ze względu na wymogi przepisów rozp. w sprawie warunków technicznych w zakresie przesłaniania i nasłonecznienia obiektów przeznaczonych na pobyt ludzi. Organ odwoławczy nie stwierdził też naruszenia wymogów rozp. w zakresie usytuowania obiektu względem granic działki budowanego oraz wymogów przeciwpożarowych. Skarżąca nie wykazała zaś naruszenia jej interesu prawnego, ograniczającego lub utrudniającego możliwość zagospodarowania jej terenu, bądź korzystania z nieruchomości. Stąd też organ II instancji orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego wskutek odwołania skarżącej. Odrębną decyzją z dnia [...] r. po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej, organ odwoławczy orzekł zaś o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze, Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: 1) art. 3 pkt 20 i art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, 2) art. 7, 8, 11, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem skarżącej, organ administracji powinien najpierw zidentyfikować przepisy odrębne w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a następnie wyznaczyć obszar wokół projektowanego obiektu z uwzględnieniem jego funkcji, formy, konstrukcji, cech charakterystycznych i sposobu zagospodarowania terenu. Istotna jest też sama możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren sąsiedni. Tymczasem Wojewoda nie dokonał takich ustaleń. Samo spełnienie wymogów w zakresie odległości wynikających z rozp. w sprawie warunków technicznych, nie przesądza, że działki sąsiadujące nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca ponowiła też argumentację zawartą w odwołaniu i zarzuciła, że Wojewoda nie wziął pod uwagę naruszenia art. 140 i art. 144 kc oraz wymogów z § 13, 57, 60, 226-235 rozp., odnosząc się tylko do niektórych zarzutów skarżącej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W toku rozprawy sądowej, pełnomocnik uczestnika postępowania (inwestora) wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na podstawie prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącą ustaleń faktycznych co do odległości projektowanego budynku od granicy nieruchomości oraz od budynku skarżącej, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie legitymowała się statusem strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Taki stan rzeczy skutkował umorzeniem postępowania odwoławczego, jako że odwołanie wniósł podmiot nie będący stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1186). Zasady projektowania obiektów budowlanych nakazują zachowanie wymogów prawa, w tym techniczno-budowlanych oraz wiedzy technicznej (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego). Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej (pkt 9 tego przepisu), może być rozpatrywane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej jedynie w zakresie wymogów prawa odnoszących się do obiektów budowlanych. Organy administracji nie badają zatem dochowania wymogów z art. 140 i art. 144 kodeksu cywilnego, jako że nie są władne brać pod uwagę zasad współżycia społecznego i stosunków miejscowych. Z mocy art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nie może odmówić pozwolenia na budowę w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4. Sprawdzanie rozwiązań projektowych nie obejmuje w żadnym wypadku norm kodeksu cywilnego (art. 140 i art. 144), a więc badania, czy projektowany budynek może zakłócać korzystanie z nieruchomości Wspólnoty ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wbrew zarzutom skarżącej, organ odwoławczy określił indywidualne cechy inwestycji, a więc przeznaczenie budynku jako mieszkalnego wielorodzinnego, wysokość (zróżnicowana, do 19m wg projektu budowlanego), odległości od granicy nieruchomości (4m). Konstrukcja budynku wynika z projektu budowlanego. Projektant określił też obszar oddziaływania obiektu jako zamykający się w granicach terenu inwestora. Obszar ten został zweryfikowany przez organ odwoławczy na etapie rozpatrywania obydwu odwołań, wyżej przywołanych. Organ ten merytorycznie rozpoznał odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej, której nieruchomość bezpośrednio graniczy z terenem inwestora. Na podstawie prawidłowych ustaleń faktycznych co do odległości pomiędzy nieruchomością i budynkiem skarżącej Wspólnoty, a terenem i budynkiem projektowanym – przy uwzględnieniu faktu, że obie nieruchomości oddziela droga publiczna, z której nie będzie jednak obsługiwana komunikacyjnie sporna inwestycja, zasadnie organ II instancji stwierdził, że skarżąca nie jest stroną tego postępowania. Faktem jest, że na tym etapie postępowania podlega ocenie jedynie możliwość oddziaływania inwestycji, a nie jej rzeczywisty, negatywny wpływ na tereny sąsiednie, lecz zdaniem składu orzekającego w okolicznościach niniejszej sprawy, przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, to jedynie przepisy techniczno-budowlane, na które wskazał wojewoda. Negując stanowisko organu, skarżąca nie przywołuje żadnych innych przepisów, z których wynikałyby ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, np. Prawo ochrony środowiska, prawo wodne, ochrona przyrody. Zarzut skarżącej, że z uwagi na wysokość projektowanego budynku, który jest wyższy niż jej budynek mieszkalny, może dojść do jego zacienienia i ograniczenia dopływu światła, jest całkowicie chybiony. Projekt budowlany zawiera bowiem analizę nasłonecznienia i zacieniania, która wyklucza jakikolwiek wpływ spornej inwestycji na budynki sąsiednie. Z uwagi na sposób mierzenia wysokości przesłaniania, a mianowicie od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego (§ 13 ust. 2 cyt. rozp., obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), wykluczyć należy z góry naruszenie wymogów z §§ 13 ust. 1, 57 i 60 warunków technicznych. Odległość pomiędzy budynkiem skarżącej, a projektowanym jest bowiem znacznie większa niż wysokość budynku projektowanego. Nadto, trafnie organ odwoławczy zauważył, że różnica poziomu terenu i położenie nieruchomości Wspólnoty, wyklucza oddziaływanie inwestycji na teren skarżącej, także z uwagi na odległości przeciwpożarowe. Co prawda, organ odwoławczy z naruszeniem art. 11 i art. 107 § 3 kpa, nie uzasadnił stanowiska co do spełnienia wymogów przeciwpożarowych, jednak uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Przy założeniu, że dach oraz ściana zewnętrzna budynku są wykonane jako rozprzestrzeniające ogień, odległości pomiędzy zewnętrznymi ścianami obu budynków, określone w § 271 ust. 1 rozp, należy zwiększyć o 50% zgodnie z ust. 2. Zatem odległości te dla budynku ZL winny wynosić co najwyżej 9m tj. 6m + 50%, czyli 3m. Ściana i dach budynku projektowanego są bowiem z materiałów niepalnych. Tymczasem odległość pomiędzy budynkami wynosi 34m. Zatem możliwa jest nawet dalsza zabudowa nieruchomości skarżącej (§ 272 ust. 1 cyt. rozp.). Chybiony jest zatem zarzut braku zachowania odległości przeciwpożarowych (§ 226-235 rozp). Zachowana jest też odległość z art. 12 § 1 rozp. Poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne były zatem wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z wymogami z art. 7 i 8 kpa. Stąd też trafnie organ odwoławczy umorzył postępowanie wskutek odwołania skarżącej na podstawie art. 139 § 1 pkt 3 kpa. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325). Nadto, brak było podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania w świetle art. 199, art. 200 i art. 209 cyt. ustawy. ec