II SA/Gl 1109/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący NSA Bonifacy Bronkowski Sędziowie WSA Iwona Bogucka WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.) Protokolant starszy referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w sprawie dotyczącej zaniechania dalszych robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r., oraz orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Decyzją nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał E. K. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy wykonywaniu zadaszeń nad balkonami I pietra w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S.. Decyzja w części nagłówkowej wskazywała datę wydania “[...]r." Od decyzji tej E. K. wniosła odwołanie podnoszące, poza argumentacją bezpośrednio odnoszącą się do kwestii zadaszeń, także fakt, iż decyzja organu I instancji została wydana w niedzielę, dzień wolny od pracy co, zdaniem strony, stawia pod znakiem zapytania byt prawny wydanego rozstrzygnięcia. W dniu [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wydał postanowienie nr [...] prostujące błąd pisarski stwierdzając, iż cyt. “w dacie wystawienia decyzji zamiast – [...] r. wpisuje się: -[...] r.". Przedmiotowe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 113 § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.), a w jego uzasadnieniu organ I instancji podał, iż pomyłka w dacie była oczywistym błędem pisarskim. Na postanowienie to E. K. wniosła w terminie ustawowym kierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zażalenie. W zażaleniu strona stwierdziła, iż jej zdaniem prostować wolno jedynie oczywiste omyłki pisarskie lub rachunkowe, do których to omyłek nie należy mylna data. W konsekwencji cyt. “poprawa daty decyzji nosi już natomiast znamiona karalnego przerobienia dokumentu". Postanowieniem z dnia [...] r. [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i pozostaje w zgodzie z art. 113 § 1 k.p.a zezwalającym na prostowanie nie tylko pisarskich i rachunkowych lecz także innych oczywistych omyłek w wydanych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięciach. Pismem z dnia [...] r. E. K. wniosła skargę na postanowienie organu II instancji. Skarżąca podniosła, iż organy zbyt szeroko interpretują pojęcie oczywistych omyłek, a w rzeczywistości decyzja wydana w niedzielę z mocy prawa winna być uznana za nieważną. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał swe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia rozstrzygnięcie to poprzedzającego, wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, choć z innych przyczyn niż podnoszone w skardze E. K.. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszym rzędzie podkreślić, że wbrew twierdzeniom skarżącej nie istnieje żaden prawny zakaz wydania decyzji administracyjnej w niedzielę, o ile osoba wydająca decyzję istotnie wykonywała tego dnia pracę. Data wskazująca w decyzji dzień jej wydania odzwierciedlać ma bowiem rzeczywisty dzień, w którym rozstrzygnięcie zostało sporządzone i podpisane przez upoważnioną do tego osobę, a w konsekwencji gdyby istotnie decyzja została sporządzona i podpisana w niedzielę to ta właśnie data winna widnieć w jej nagłówku. W niniejszej sprawie powyższa uwaga ma jednak charakter li tylko teoretyczny albowiem wydając postanowienie prostujące omyłkę organ I instancji przyznał tym samym, iż w istocie decyzja nie była wydana w niedzielę lecz w inny dzień tygodnia. Rozważenia wymaga zatem czy w razie ustalenia, iż w istocie wskazująca niedzielę data była jedynie omyłką organ administracji publicznej uprawniony i zobligowany był powstały błąd skorygować w trybie art. 113 k.p.a. Na pytanie to, zdaniem tut. Sądu, wypada odpowiedzieć twierdząco. W myśl bowiem art. 113. § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przyjęta w normie prawnej art. 113 § 1 k.p.a. klasyfikacja wadliwości jest wyczerpująca: są to błędy pisarskie, rachunkowe i inne oczywiste omyłki. Redakcja przepisu pozwala stwierdzić, że wszystkie wymienione wyżej wady orzeczenia charakteryzuje cecha oczywistości. Stanowi ona zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania wyrażającą się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Natomiast nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ocenie stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej mocy prawnej (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 lipca 1999 r. IV SA 1067/97, LEX nr 47889; wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 1999 r. II SA 1072/99, LEX nr 46235; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2005 r. VII SA/Wa 321/04, LEX nr 165005; por. też J. Borkowski /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s. 540-542). Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego czy też innego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Na równi z błędami pisarskimi i rachunkowymi potraktowano inne oczywiste omyłki (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995, nr 2, poz. 65; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., II SA 863/00, – por. też szerzej M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005 r., s. 113). Szczególnego rodzaju błędami występującymi w rozstrzygnięciach administracyjnych są błędy ortograficzne, gramatyczne, zecerskie, jak również błędy “maszynowe" czy “komputerowe", a więc błędy powstałe przy przepisywaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu czcionek. Do tej kategorii błędów zaliczać można podanie np. niewłaściwej daty w decyzji (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r. , s. 125-126). W konsekwencji, zdaniem WSA, nie ma przeszkód prawnych aby omyłkę taką jako oczywistą i nieistotną (datą wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego nie jest wszak data wydania rozstrzygnięcia lecz dopiero dzień jego doręczenia adresatom) sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a.. Wskazać jednak w tym miejscu należy, iż w myśl art. 124. § 1 i 2 k.p.a. każde postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Nadto postanowienie, na które służy zażalenie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Odnośnie treści wymaganego prawem faktycznego uzasadnienia przepisy k.p.a. odsyłają poprzez art. 126 k.p.a. do odnoszącego się do decyzji administracyjnej art. 107 k.p.a., który w § 3 stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż postanowienie organu I instancji uzasadnienia takiego nie zawiera ograniczając się do lakonicznego stwierdzenia, iż pomyłka w dacie była oczywistym błędem pisarskim. Wskazany brak uzasadnienia uniemożliwia kontrolę prawidłowości wydanego postanowienia, w tym zwłaszcza poprawności ustalenia, iż w rzeczywistości decyzja została wydana w dacie [...] r. Wskazać w tym miejscu bowiem należy, iż w odróżnieniu od innych omyłek, których oczywistość wynika z prostego zestawienia wydanego rozstrzygnięcia z całością akt sprawy korekta omyłki w podaniu daty, w której organ wydał decyzję, może wymagać konfrontacji z dokumentami bądź innymi informacjami spoza akt sprawy, takimi jak np. zestawienie dni pracy urzędu, data zredagowania pliku w komputerze itp. W konsekwencji uzasadnienie prostujące omyłkę winno w ramach wymaganego uzasadnienia faktycznego informować zarówno na czym polega powstały błąd jak również w jaki sposób (w oparciu o jakie dowody) ustalono datę poprawną. Brak faktycznego uzasadnienia powoduje, że wydane postanowienie nie tylko nie spełnia wymogów procedury administracyjnej lecz uniemożliwia nadto kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, niemożliwa jest bowiem weryfikacja zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej daty, w której zdaniem organu decyzja istotnie została wydana. Sąd stwierdza, że braku uzasadnienia nie dostrzegł organ II instancji i nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia czy korekta polegająca na wprowadzeniu do treści decyzji daty [...] r. jest istotnie poprawna. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu II instancji utrzymujące w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne obarczone jest tą samą wadliwością, którą dotknięte jest postanowienie prostujące omyłkę. Sad zwraca też uwagę na fakt, iż w postanowieniu prostującym omyłkę w dacie popełniono kolejną omyłkę pisarską stwierdzając, iż prostuje się błąd w decyzji z dnia “[...]r." podczas gdy przedmiotowa decyzja wydana została nie w [...] r. lecz we [...] r. Także i tego błędu nie dostrzegł organ II instancji podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie. W konsekwencji wydane przez organy I i II instancji postanowienia uznać należy za wydane z naruszeniem art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i art. 107 § 3 k.p.a.. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Nadto w myśl art. 152 cytowanej ustawy określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.