II SA/Gl 1110/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-12-13

Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy hala produkcyjna wraz z kotłownią, posadowiona na działce, może być uznana za samowolę budowlaną, jeśli inwestor twierdzi, że jest to tymczasowy obiekt budowlany nie wymagający pozwolenia na budowę, a organy ustalą, że obiekt został wybudowany w innej technologii i ma inne parametry niż te objęte zgłoszeniem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że hala produkcyjna wraz z kotłownią stanowi samowolę budowlaną, ponieważ została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę i wbrew warunkom zgłoszenia. Obiekt nie spełniał definicji tymczasowego obiektu budowlanego, a jego parametry techniczne i użytkowe różniły się od tych wskazanych w zgłoszeniu. W związku z tym, sąd oddalił skargę inwestora, podtrzymując postanowienia organów nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., utrzymanego w mocy przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, nakazującego inwestorowi A. G. przedłożenie dokumentacji niezbędnej do legalizacji hali produkcyjnej wraz z kotłownią. Inwestor twierdził, że obiekt jest tymczasową halą namiotową, a nie samowolą budowlaną. Organy ustaliły, że obiekt został wybudowany w innej technologii, ma inne parametry i jest inaczej wykorzystywany niż zgłoszone zaplecze budowy, a jego powstanie datuje się na okres przed uzyskaniem pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę Postanowieniem nr [...] z [...] r., znak: [...], wydanym w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: PINB w K.) nakazał inwestorowi – A. G. (dalej: inwestor), przedłożenie dokumentacji niezbędnej dla dokonania legalizacji hali produkcyjnej wraz z kotłownią, zlokalizowanej na działce nr 1 w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że organ nadzoru budowlanego na wniosek J. T., użyczającego grunt na którym został wzniesiony przedmiotowy obiekt, prowadził postępowanie w sprawie legalności jego budowy. W trakcie postępowania ustalono, że na zapleczu w/w nieruchomości posadowiono halę o wymiarach 18,53 x 6,46 m oraz wysokości w kalenicy 3,96 m, o konstrukcji nośnej stalowej z obudową ścian zewnętrznych z płyt warstwowych. Dach dwuspadowy ze spadkami w kierunku własnej posesji, pokrycie dachu również z płyt warstwowych. Do hali od strony południowo-zachodniej przylega obiekt o wymiarach 2,59 x 4,30 m i wysokości w kalenicy 2,68 m, zrealizowany w konstrukcji tradycyjnej murowanej z dachem jednospadowym z pokryciem wykonanym z płyt warstwowych, który jest wykorzystywany jako kotłownia obsługująca w/w halę. Jak ustalono podczas czynności kontrolnych, hala jest wykorzystywana na potrzeby prowadzonej na nieruchomości działalności gospodarczej – [...]. W hali przebywało w trakcie kontroli dwóch pracowników wykonujących pracę zawodową na rzecz "A.", zaś w samej hali znajdowały się maszyny i urządzenia służące do produkcji elementów [...]. Inwestorem hali był A. G., co wynika z przesłuchań stron i świadków. Data powstania spornej hali była niejasna, gdyż J. T. (użyczający) utrzymywał, że hala wraz z kotłownią powstały w 2013 r., podczas gdy inwestor wskazywał, że sporna hala powstała na przełomie lipca i sierpnia 2015 r., zaś kotłownia powstała w 2014 r. Organ poczynił własne ustalenia w tym zakresie, opierając się o ogólnodostępne zdjęcia satelitarne terenu, na którym zrealizowano przedmiotową halę i ustalił, że jest ona widoczna na zdjęciu satelitarnym wykonanym w dniu [...] listopada 2014 r. (parametry tego obiektu nie zmieniały się na zdjęciach wykonanych w latach późniejszych, do 2018 r.). Kotłownia pojawia się na zdjęciach z 2015 r., na zdjęciu z [...] listopada 2014 r. nie jest jeszcze widoczna. Inwestor podnosił przed organem powiatowym także, że przedmiotowa hala powstała jako zaplecze budowy dla realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę Starosty [...] z [...] r. nr [...], które było wydane na rzecz J. T. na podstawie zgłoszenia z [...] maja 2015 r., przewidującego realizację dwóch budynków gospodarczych w formie namiotu jako zaplecza przyszłej budowy, o konstrukcji metalowej krytej brezentem. Organ uznał, że sporna hala i kotłownia powstały samowolnie, jeszcze przed zgłoszeniem z [...[ maja 2015 r., są zrealizowane w innej technologii, mają inne parametry techniczne i użytkowe oraz są wykorzystywane w inny sposób niż obiekty, objęte w/w zgłoszeniem. Mając na względzie fakt, że realizacja tych obiektów wymagała pozwolenia na budowę, organ wydał wskazane na wstępie postanowienie. Po rozpoznaniu zażalenia inwestora, powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB) z [...] r., znak: [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w K. Skargę sądową na powyższe rozstrzygnięcie wniósł inwestor, reprezentowany przez pełnomocnika, który podniósł szereg zarzutów, w tym: 1/ naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż budowa obiektu wymagała uzyskania pozwolenia budowlanego podczas gdy jest halą namiotową nietrwale związaną z gruntem i powinna zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt. 5 pr.bud.), który nie wymaga dla swojej legalności decyzji o pozwoleniu na budowę; 2/ uznanie, iż w hali pracują ludzie na potrzeby "A." w sytuacji gdy prowadzili oni prace na rzecz przyszłej budowy określonej decyzją administracyjną nr [...] z [...] r.; 3/ uznanie za dowód wydruków z google earth w sytuacji gdy hala namiotowa była rozkładana i składana wcześniej, a aktualnie usytuowana hala namiotowa została posadowiona już po uzyskaniu decyzji nr [...] z [...] r.; 4/ wadliwe ustalenie osoby inwestora jako A. G. w sytuacji gdy inwestorem jest "B." spółka jawna. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie jego wykonania, a także o zasądzenie kosztów postępowania skargowego. Jak wyjaśnia w uzasadnieniu, przedmiotowa hala stanowi zaplecze inwestycji określonej decyzją nr [...] z dnia [...] r., o którą J. T. sam wnioskował i którą to zaakceptował. Zainicjowanie przez niego postępowania w sprawie samowoli budowlanej jest skutkiem niezrozumiałej zmiany stanowiska. Wydruk z portalu google earth nie oddaje stanu nieruchomości na moment rozpoczęcia inwestycji określonej decyzją nr [...]. Hala namiotowa była wielokrotnie ustawiana i przenoszona z miejsca na miejsce jako obiekt trwale niezwiązany z gruntem, a stanowiący zaplecze nie na 180 dni (tak pomyłkowo znalazło się w zgłoszeniu), lecz na czas trwania inwestycji. W przeciwnym razie robotnicy ją realizujący nie mieliby gdzie dokonać czynności związanych z pracą (rozebranie się, schronienie od deszczu itp.). W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest kwestia legalności postanowienia organu nadzoru budowlanego, w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nakazania przedłożenia dokumentów wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186., dalej: pr. bud.). W ocenie Sądu, w świetle ustaleń poczynionych przez organy orzekające w sprawie nie budzi wątpliwości, to że hala produkcyjna wraz z kotłownią, zlokalizowana na działce nr 1 w G. przy ul. [...], stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pr. bud. Obiekt ten, wbrew temu co twierdzi inwestor, obecny skarżący, został wybudowany jeszcze przed uzyskaniem pozwolenia na budowę Starosty [...] z [...] r. nr [...], wydanego na rzecz J. T. (użyczającego grunt, na którym hala i kotłownia się znajdują). Ponadto, zezwolenie to było wydane na realizację dwóch budynków gospodarczych w formie namiotu jako zaplecza przyszłej budowy, o konstrukcji metalowej krytej brezentem, natomiast rzeczony obiekt, inaczej niż twierdzi skarżący, nie stanowi hali o jakiej była mowa w pozwoleniu. Został zrealizowany w innej technologii, ma inne parametry techniczne i użytkowe, a także jest wykorzystywana w inny sposób niż wynika to ze zgłoszenia, na podstawie którego J. T. uzyskał pozwolenie. Tryb postępowania w sprawie samowoli budowlanej, której przedmiotem jest obiekt budowlany, tak jak w tym przypadku, określa art. 48 pr. bud., przewidując wydanie nakazu rozbiórki, ale tylko w sytuacji, w której bezskuteczne okazuje się postępowanie legalizacyjne, określone w art. 48 ust. 2 i 3 pr. bud. W myśl przepisu zamieszczonego w art. 48 ust. 2 pr. bud., jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Postępowanie legalizacyjne podjął organ I instancji postanowieniem z [...] r., utrzymanym w mocy przez organ II instancji zaskarżonym postanowieniem z [...] r., nakazując skarżącemu przedłożenie określonych dokumentów, wskazanych w art. 48 ust. 3 pr. bud. i koniecznych do oceny tego czy zachodzi możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (decyzja o warunkach zabudowy) oraz przepisami szeroko rozumianego prawa budowlanego. Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych w skardze. Nie doszło bowiem do naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a., skoro budowa nie jest halą namiotową nietrwale związana z gruntem, a tym samym nie może zostać zakwalifikowana jako tymczasowy obiekt budowlany. Skoro nie jest halą namiotową, to bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia na czyją rzecz pracują znajdujące się tam osoby, jak i problem ewentualnego jej rozkładania i składania przed uzyskaniem decyzji nr [...] z [...] r. Ponadto, adresatem postanowienia jest A. G., który został potraktowany jako inwestor z tego względu, że to on dopuścił się samowoli budowlanej. Okoliczność ta wynika m.in. z przesłuchań stron i świadków. Nawet w zażaleniu z 19 kwietnia 2019 r. pełnomocnik pisze: "działając w imieniu i na rzecz A. G.-inwestora." W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło