II SA/Gl 1111/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-03-04
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, uwzględniając jej dochody, wydatki, posiadany majątek oraz stan zdrowia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja materialna, mimo posiadania stałego źródła dochodu i lokalu mieszkalnego, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawczyni wykazała, że jej dochody po odliczeniu udokumentowanych, uzasadnionych wydatków, są niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych, a dodatkowo jej stan zdrowia generuje konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca G. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania, powołując się na trudną sytuację materialną. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia, posiada lokal mieszkalny, nie ma oszczędności ani majątku o znacznej wartości. Ponadto cierpi na chorobę wymagającą leczenia i ponoszenia wydatków. Jej miesięczne dochody po odliczeniu udokumentowanych wydatków pozostawiały niewielką kwotę.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżąca wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuacje materialną. Wobec tego przesłano jej druk urzędowego formularza PPF. W wyznaczonym terminie G. P. przekazała wypełniony formularz do Sądu. Wynika z niego, że wnioskodawczyni samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę w charakterze [...]. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi lokal mieszkalny o pow. [...] m2. Skarżąca nie posiada żadnego majątku o wartości przewyższającej 3.000 euro, jak również oszczędności ani też papierów wartościowych. G. P. wskazała ponadto, że jest osobą z chorobą [...], co wiąże się z koniecznością terapii i związanymi z tym wydatkami.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej przeciętne, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem się. W oparciu o nie ustalono, że G.P. opłaca czynsz w wysokości - [...] zł, fundusz remontowy w wysokości - [...] zł, usługi teleinformatyczne – [...] zł oraz ratę spłaty pożyczki zaciągniętej w Pracowniczej Kasy Zapomogowo – Pożyczkowej [...] w C. – [...] zł. Z zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę skarżącej wynika, że uzyskuje ona wynagrodzenie w wysokości [...] zł netto miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05).
Biorąc pod uwagę wysokość dochodów uzyskiwanych przez G.P. i zestawiając ją z udokumentowanymi wydatkami należało stwierdzić, że zaistniały przesłanki pozwalające na uwzględnienie wniosku skarżącej.
Skarżąca posiada stałe źródło dochodu (wynagrodzenie za pracę), którego wysokość pozwala na pokrycie bieżących wydatków. Ich wysokość, co zostało udokumentowane, kształtuje się na poziomie około [...] zł (czynsz, fundusz remontowy, abonament telewizyjny, spłata pożyczki). Oznacza to, że do dyspozycji wnioskodawczyni pozostaje kwota około [...] zł. Analiza wydatków pozwoliła stwierdzić, że co do zasady maja one charakter uzasadniony (z wyjątkiem dosyć wysokiej opłaty za korzystanie z usług tv). W związku z tym nie można oczekiwać, że wnioskodawczyni będzie wstanie ponieść koszty sądowe, nawet przy uwzględnieniu faktu, iż na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one zasadniczo do wpisu od skargi w kwocie 100 zł.
Na ocenie złożonego wniosku zaważyła również okoliczność, iż G.P. jest osobą cierpiącą na chorobę [...]. Okoliczność ta została uprawdopodobniona za pomocą zaświadczenia o pobycie w ośrodku sanatoryjnym. Tego rodzaju schorzenie wymaga zaś długotrwałego, czasochłonnego i kosztownego leczenia, co bez wątpienia nie pozostaje bez wpływu na kondycję materialną strony.
W rozpoznawanej sprawie zaistniały okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej w całości.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło