II SA/Gl 1111/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-06-10
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, nawet jeśli opuszczenie to było wynikiem przeszkód faktycznych stwarzanych przez inne osoby, a osoba ta nie podjęła skutecznych środków prawnych w celu przezwyciężenia tych przeszkód?Ratio decidendi
Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać rzeczywisty stan zamieszkiwania. Jeśli osoba opuściła miejsce pobytu stałego, nawet jeśli było to spowodowane przeszkodami faktycznymi stwarzanymi przez inne osoby, a nie podjęła skutecznych kroków prawnych w celu przezwyciężenia tych przeszkód, organ może orzec o wymeldowaniu. Brak rzeczywistego zamieszkiwania pod danym adresem stanowi podstawę do wymeldowania, jeśli osoba nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. P. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu jej z pobytu stałego. Wniosek o wymeldowanie złożył były mąż skarżącej, twierdząc, że nie mieszka ona w lokalu od czasu rozwodu. Organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) orzekł o wymeldowaniu, ustalając, że skarżąca opuściła lokal dobrowolnie i nie podjęła kroków w celu wyegzekwowania prawa do zamieszkiwania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podtrzymała w skardze, że nie opuściła mieszkania dobrowolnie, a były mąż uniemożliwił jej powrót.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
We wniosku z dnia [...] r. M. P. wniósł o wymeldowanie jego byłej żony G. P. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w R. Uzasadniając wniosek stwierdził, że G. P. w lokalu tym nie mieszka od czasu uprawomocnienia się wyroku rozwodowego z dnia [...]r. Zabrała też z mieszkania "cały wartościowy dobytek".
Po wszczęciu i przeprowadzeniu w powyższym przedmiocie postępowania Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o ewidencji ludności) orzekł o wymeldowaniu G. P. z pobytu stałego z lokalu położonego w R. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji opisał przebieg postępowania w sprawie i ustalił, że G. P. pomimo korzystnych dla niej rozstrzygnięć sądowych i przyznania jej prawa do korzystania z jednego pokoju, w objętym postępowaniem mieszkaniu nie mieszka. Opuściła go ostatecznie w [...]r. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, że nie opuściła mieszkania dobrowolnie. Nawet gdyby przyjąć, że do wyprowadzenia się została w pewien sposób przymuszona to nie skorzystała z przyznanego jej w postępowaniu sądowym prawa do ponownego zamieszkania w tym lokalu. Zameldowanie powinno odzwierciedlać stan faktyczny tj. rzeczywiste zamieszkiwanie, gdyż ma charakter wyłącznie ewidencyjny i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. W konsekwencji organ orzekający stwierdził, że zaistniały przesłanki wymeldowania wynikające z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który nakłada na osobę opuszczającą miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące obowiązek wymeldowania się we właściwym organie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
W odwołaniu od tej decyzji G. P. nie wyraziła zgody na wymeldowanie. Podniosła, że ma takie samo prawo do objętego postępowaniem mieszkania jak jej były mąż M. P. Wynika ono z umowy najmu lokalu. W mieszkaniu nie mieszka, gdyż uniemożliwia jej to M. P., który wymienił do niego zamki a następnie drzwi. Zabronił jej też przychodzenia do mieszkania i zamieszkiwania w nim. Zakwestionowała też sposób przeprowadzenia oględzin oraz dokonaną przez organ orzekający ocenę materiału dowodowego.
Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając to rozstrzygnięcie podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez Prezydenta R. i ich ocenę prawną. Stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że odwołująca się opuściła miejsce swojego dotychczasowego stałego pobytu i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W sprawie nie ma przy tym znaczenia czy ma ona uprawnienie do zamieszkiwania w spornym lokalu. Nie może też mieć przesądzającego znaczenia, że do opuszczenia lokalu mogła zostać zmuszona przez byłego męża, a to w sytuacji gdy nie wyegzekwowała przyznanego jej w postępowaniach sądowych prawa do korzystania z lokalu. Możliwa do przezwyciężenia przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego wynikająca z przeszkód faktycznych stwarzanych przez inne osoby nie wyłącza dopuszczalności orzeczenia o wymeldowaniu, gdy osoba objęta postępowaniem o wymeldowanie nie podejmowała środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu lub okażą się one nieskuteczne. W takiej sytuacji również niedobrowolne opuszczenie lokalu, mające cechy trwałości, może prowadzić do wymeldowania.
W skardze do sądu administracyjnego G. P. decyzję o jej wymeldowaniu uznała za krzywdzącą. Podtrzymała w ogólnym zarysie zastrzeżenia i twierdzenia sformułowane wcześniej w odwołaniu. Zaakcentowała, że mieszkania nie opuściła dobrowolnie. Podniosła, że pomimo zawartej ugody sądowej były mąż uniemożliwił jej powrót do mieszkania. Zeznania jej dzieci uznała za nieobiektywne. Zostały one bowiem zastraszone przez M. P., od którego zależy czy będą mogły dalej w tym lokalu mieszkać. W mieszkaniu swojej matki znalazła jedynie "przytulisko" gdyż leczy się na [...]. Meble z jej pokoju zostały wyniesione przez byłego męża na strych i do piwnicy. Stwierdziła, że w podobny sposób M. P. chce wymeldować ich syna. Analizę materiału dowodowego przeprowadzoną przez organy orzekające uznała za niedokładną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i w ogólnym zarysie jego uzasadnienie.
W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestnik postępowania M. P. wniósł o oddalenie skargi m.in. podnosząc, że skarżąca chce być zameldowana w spornym lokalu aby mieć możliwość jego szykanowania i wywoływania konfliktów. Podał też, że brak spokojnej atmosfery doprowadził do samobójstwa ich syna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Jak to trafnie podniosły organy obu instancji, a co wynika z treści art. 9 ust. 2b zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Nie jest zatem związane co do zasady z uprawnieniem do lokalu, którą to okoliczność akcentuje skarżąca a która nie podlegała badaniu przez organy orzekające i nie była też przez organy kwestionowana. Skoro zameldowanie ma odzwierciedlać rzeczywisty pobyt (zamieszkiwanie) danej osoby pod określonym adresem (odnośnie zameldowania na pobyt stały z zamiarem stałego tam przebywania) to podstawowe znaczenie w sprawach meldunkowych ma ustalenie czy dana osoba rzeczywiście pod objętym postępowaniem adresem zamieszkuje (przebywa). W tym przedmiocie również zdaniem Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że skarżąca pod adresem z którego została wymeldowana nie mieszka co najmniej od [...] r. Wynika to nie tylko z jednoznacznych w tym względzie zeznań w charakterze świadków dorosłych jej dzieci, których wiarygodności skarżąca w żaden sposób nie podważyła, ale także z zeznań samej skarżącej (karta 19-20 i karta 31 akt administracyjnych). W świetle tych dowodów nie ma istotnego znaczenia akcentowana przez skarżącą okoliczność czy z mieszkania zabrała i kiedy wszystkie swoje rzeczy osobiste oraz co się stało z meblami z pokoju z którego zgodnie z wyrokiem rozwodowym oraz zgodnie z ugodą sądową z [...]r. miała prawo samodzielnie korzystać. Nie ma też istotnego znaczenia czy do opuszczenia spornego mieszkania została przymuszona zachowaniem byłego męża skoro nie podjęła prawem dopuszczalnych kroków zmierzających do wyegzekwowania przysługującego jej prawa do zamieszkiwania. W tej bowiem sytuacji jej ciągły pobyt poza tym mieszkaniem świadczy o tym, że mieszkanie to opuściła jako miejsce swojego pobytu stałego. To zaś zobowiązywało ją do wymeldowania się zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy, czego nie uczyniła. Wymeldowanie stworzyło stan zgodności ze stanem rzeczywistym, który to stan stanowi podstawową przesłankę realizacji obowiązku meldunkowego. Przeprowadzona w tym względzie przez organy orzekające analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi zdaniem Sądu zastrzeżeń. Ogólnie sformułowane w tym przedmiocie zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca nie naprowadziła bowiem żadnych dowodów, że w objętym postępowaniem mieszkaniu w dalszym ciągu zamieszkuje, względnie iż przedsięwzięła przysługujące jej środki prawne mające na celu przezwyciężyć ewentualne przeszkody uniemożliwiające jej zamieszkiwanie w tym lokalu.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło