II SA/Gl 1116/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-06-18
Skład orzekający: Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który otrzymuje świadczenia socjalne w Niemczech i posiada znaczne zadłużenie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego, który otrzymuje świadczenia socjalne w Niemczech i posiada znaczne zadłużenie, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dokumenty potwierdzają, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania, a przyznane mu świadczenie socjalne stanowi minimum egzystencjalne, którego przyznanie jest weryfikowane przez właściwe instytucje. W związku z tym, sąd zmienił postanowienie referendarza sądowego, zwalniając skarżącego od kosztów i ustanawiając mu adwokata.Stan faktyczny
Skarżący A. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, brak majątku, pobieranie zasiłku socjalnego w Niemczech w kwocie 425,57 euro miesięcznie oraz zadłużenie około 300.000 euro. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie wykazał własności nieruchomości i nie uprawdopodobnił wydatków. Skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając, że nie jest właścicielem mieszkania, koszty jego utrzymania pokrywa miasto, a otrzymywany zasiłek socjalny jest minimum egzystencjalnym.Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowił skarżącemu adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. L. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 1116/17 w sprawie ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 10 maja 2018 r. w ten sposób, że: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić skarżącemu adwokata.
Wnioskiem z dnia 19 lutego 2018 r. skarżący A. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Mieszka w Niemczach, gdzie korzysta z pomocy socjalnej w postaci zasiłku w kwocie 425,57 euro miesięcznie. Skarżący podał również, że posiada zobowiązania względem wierzycieli w kwocie około 300.000 euro. Przedłożył do akt sprawy, przetłumaczony z języka niemieckiego, dokument potwierdzający wysokość w/w świadczenia socjalnego za okres od stycznia do września 2018 r.
Postanowieniem z dnia 10 maja 2018 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. Według referendarza wnioskodawca nie wykazał do kogo należy zajmowana nieruchomość i nie uprawdopodobnił wydatków związanych z utrzymaniem. Referendarz zwrócił również uwagę, że z treści druku PPF wynika, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości w miejscowości S. Okoliczności te, w ocenie referendarza, wykluczają możliwość uwzględnienia rozpatrywanego wniosku.
W ustawowym terminie wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Wyjaśnił, że nie jest właścicielem mieszkania, w którym zamieszkuje, a koszty związane z jego utrzymaniem pokrywa miasto, co potwierdza przedłożone do akt sprawy zaświadczenie. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że podstawę otrzymania zasiłku socjalnego jest brak środków na utrzymanie się, a aktualność takiej sytuacji osoby pobierającej świadczenie jest sprawdzana przez urząd miasta dwa razy w roku. Wyjaśnił, że sam otrzymuje kwotę 340 euro, lecz opłata z niej energię, telefon, internet, telewizję i do dyspozycji pozostaje mu 220 euro. Wnioskodawca wskazał również, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości, a twierdzenia referendarza nie znajdują oparcia w stanie faktycznym. Końcowo zaakcentował, że przyznane mu świadczenie od państwa ma charakter socjalny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zdaniem Sądu dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, w tym oświadczenia wnioskodawcy złożone na etapie wniesienia sprzeciwu, umożliwiają uznanie, że jego sytuacja nie pozwala wnioskodawcy obecnie na poniesienie kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, które oprócz wpisu od skargi w wysokości 200 zł mogą obejmować także opłaty kancelaryjne oraz wpisy od ewentualnych środków odwoławczych.
Istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że przyznane skarżącemu zabezpieczenie podstawowe, zgodnie z Drugą księgą kodeksu socjalnego (SGB II) jest zabezpieczeniem minimum egzystencjonalnego i przewidziane jest dla osób, które dysponują niewielką ilością środków finansowych lub w ogóle nimi nie dysponują. Jak słusznie zauważył wnioskodawca, przesłanki do przyznania tego świadczenia są zaś weryfikowane przez właściwe instytucje, a przedłożone do akt zaświadczenie potwierdza, że w okresie od stycznia do września 2018 r. skarżący znajduje się sytuacji uzasadniającej jego przyznanie, a zatem trudniej.
Wskazane okoliczności przemawiały jednocześnie za przyznaniem wnioskodawcy fachowego pełnomocnika.
Mając na względzie przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło