II SA/Gl 1116/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2017 r. skarżący A. L. wystąpił do Starosty [...] o wymianę prawa jazdy kat. B o numerze [...], wydanego w dniu [...] r. przez Urząd Miasta w P. na druku [...]. Po rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. orzekł o odmowie wymiany prawa jazdy ze względu na posiadanie niemieckiego prawa jazdy oraz pobyt stały na terenie Niemiec. Jako podstawę prawną decyzji odmownej organ I instancji powołał art. 4 ust. 2, art. 11 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1 pkt 4 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978) w zw. z art. 7 ust. 5 i art. 12 Dyrektywy 2006/126/WE z dnia 20 grudnia 2006 r. W uzasadnieniu organ podał, że z korespondencji z Kraftfart Bundesamt we F. wynika, że w dniu 14 września 1989 r. wnioskodawca otrzymał niemieckie prawo jazdy kat. 1b, 3, 4, 5, które następnie zostało wymienione na prawo jazdy kat. A, BE, C1E. Prawo jazdy zostało jednak cofnięte i orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów na okres 11 miesięcy, który upłynął w dniu 26 listopada 2013 r. W dniu 23 listopada 2015 r. odmówiono mu wydania prawa jazdy, które może uzyskać po spełnieniu przesłanek określonych przez urząd niemiecki. Nadto, wnioskodawca podał, że zamieszkuje na terytorium Niemiec. Stąd też brak przesłanek do wymiany polskiego prawa jazdy. Warunkiem uzyskania takiego dokumentu jest przedstawienie do wymiany niemieckiego prawa jazdy oraz przebywanie na terenie Polski przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym z zamiarem stałego pobytu. W odwołaniu od decyzji A. L. podniósł, że prawo jazdy zostało mu wydane w Polsce i nigdy nie zostało zatrzymane i nie był karany w Polsce. Dotychczasowym miejscem jego zamieszkania są Niemcy, lecz postanowił ponownie uruchomić działalność gospodarczą na terenie powiatu gliwickiego, gdzie nabył nieruchomość. Nie posiada też dwóch praw jazdy, zaś prawo jazdy w Polsce wydano mu bezterminowo. Zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium po zacytowaniu treści art. 11 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, stwierdziło, że wnioskodawca zamieszkuje na terenie Niemiec od 2006 r. Zamieszkanie to ma charakter stały, o czym świadczy fakt zameldowania. Jego plany związane z przeprowadzką do Polski, nie zmieniają stanu rzeczy, że nie przebywa na terenie Polski w rozumieniu pkt 5 art. 11 ust. 1 ustawy. W skardze do sądu administracyjnego A. L. zarzucił błędną interpretację jego wniosku. Domagał się bowiem wymiany starego ważnego prawa jazdy wydanego w 1978 r. na nowy dokument, a nie – wydania nowego prawa jazdy, jak to przyjęły organy administracji. Powtórzył też argumentację zawartą w odwołaniu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 77 kpa. Nie wyjaśniono bowiem, czy skarżący mieszka w Polsce, gdzie jego żona posiada nieruchomość, na co wskazywał w postępowaniu administracyjnym, ograniczając się do jego zameldowania w Niemczech. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, przedmiotem niniejszego postępowania był prawidłowo zinterpretowany i rozpatrzony wniosek o wymianę prawa jazdy, wydanego w [...] r. przez Urząd Miasta w P. W treści wniosku skarżący wskazał adres zamieszkania w Niemczech, pod którym jest zameldowany. Skarżący nie zakreślił na druku urzędowym żadnej z rubryk, z której wynikałby pobyt na terenie Polski przez 185 dni w każdym roku kalendarzowym z zamiarem stałego pobytu. Tymczasem złożenie takiego oświadczenia następuje pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań i jest wymagane zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, wyżej powołanej. Przepis ten ma zaś zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii (art. 4 ust. 1 cyt. ustawy). Prawo jazdy, wydane w Polsce, stwierdza posiadanie uprawnień na jej terytorium, lecz także m.in. na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 ustawy). Prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim, potwierdza zaś uprawnienia na terytorium Polski (ust. 2 pkt c tego przepisu). Stąd ustawodawca przesądził, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy (art. 4 ust. 2 ustawy). Posiadanie innego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami oraz uzyskanie za granicą prawa jazdy, które zostało zatrzymane lub cofnięte, stanowi w konsekwencji negatywną przesłankę wydania prawa jazdy (jego wymiany) z mocy art. 12 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy). Obowiązkiem organu jest też zwrócenie się o udzielenie informacji w tym zakresie do odpowiedniego organu państwa członkowskiego (art. 12 ust. 2a ustawy). Wreszcie, tryb wydawania prawa jazdy w Polsce osobie posiadającej ważne krajowe prawo jazdy wydane w państwie członkowskim, reguluje art. 14 tej ustawy. W każdym jednak wypadku wymagane jest spełnienie warunku z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy. Tymczasem prawidłowo organy obydwu instancji stwierdziły, że skarżący nie spełnia tego wymogu, co potwierdza wypełniony przez niego wniosek o wymianę prawa jazdy. Jego późniejsze twierdzenia co do pobytu na terenie Polski, nie mogą skutecznie podważyć oświadczenia skarżącego złożonego pod odpowiedzialnością karną. Co więcej, skarżący nie wskazał żadnego adresu pobytu w Polsce, ogólnie podając powiat gliwicki. Deklarowany w odwołaniu od decyzji organu I instancji zamiar powrotu na stałe do Polski, jest nieistotny. W skardze podano adres niemiecki, zaś domagając się przyznania prawa pomocy, skarżący powołał się na fakt pobierania świadczeń socjalnych w Niemczech. Nie jest rolą organów administracji ustalenie, czy skarżący zamieszkuje w Polsce bez zameldowania na pobyt stały lub czasowy, skoro takie fakty nie wynikały z treści wniosku. Już z tych względów brak było ustawowych przesłanek do wymiany prawa jazdy, określonych w art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy. Niezależnie od braku wymaganego ustawą pobytu w kraju, skarżący nie jest też uprawniony do uzyskania polskiego prawa jazdy, gdyż legitymuje się ważnym dokumentem, wydanym w Niemczech. Po upływie okresu orzeczonego na tym terytorium zakazu prowadzenia pojazdów, skarżący winien spełnić wymogi, określone przez urząd niemiecki. Taki stan rzeczy wynika z korespondencji z tym urzędem, opisanej przez organ I instancji jako wymaganego ustawą trybu rozpoznania wniosku. Skarżący w obecnym stanie prawnym może zatem jedynie ubiegać się o odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami na terenie Niemiec. Wydanie prawa jazdy w Polsce byłoby obejściem rygorów prawa unijnego, przywołanych przez organ I instancji. Swoboda obywateli Unii w przemieszczaniu się, nie może służyć podważaniu wymogów co do legitymowania się uprawnieniami do kierowania pojazdami na terenie jednego z państw członkowskich. Nie ma zatem prawnego znaczenia fakt, że skarżący nie był karany w Polsce za naruszenie przepisów ruchu drogowego i posiada prawo jazdy wydane w Polsce. Posiada też niemieckie prawo jazdy, które musiałby zwrócić przy wymianie na polski dokument, o ile spełniałby też warunek z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec