II SA/Gl 1117/17

WyrokWSA w Gliwicach2018-01-12

Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów komunalnych może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności, jeśli zarzuty dotyczą naruszenia przepisów proceduralnych, takich jak brak przeprowadzenia postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Rażące naruszenie przepisów procedury, w tym reguł dowodowych, co do zasady nie stanowi wystarczającej, samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Instytucja stwierdzenia nieważności może być zastosowana jedynie w sytuacji, gdy końcowy rezultat uchybień w postępowaniu administracyjnym stanowi rozstrzygnięcie, które ze względu na swoją treść jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności. W przypadku decyzji związanych, wydawanych na podstawie danych przekazanych przez stronę, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie uzasadniają stwierdzenia nieważności, chyba że wykaże się rażące naruszenie prawa skutkujące niezgodnością z praworządnością.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. została ukarana przez Prezydenta Miasta G. karą pieniężną za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów komunalnych w 2014 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając rażące naruszenie przepisów KPA, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zarzucane naruszenia nie miały charakteru rażącego. Spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o karze pieniężnej za naruszenie przepisów o utrzymaniu czystości i porządku na terenie gminy oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta G., działając na podstawie art. 9g, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 a także art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tjedn. Dz.U z 2013 r. poz. 1399 ze zm.) oraz art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił nałożyć na "A" Sp. z o.o. w Z. karę pieniężną w kwocie 951,46 zł, z uwagi na nieosiągnięcie w 2014 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu oraz przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Pismem z dnia 20 grudnia 2016 r. "A" Sp. z o.o. w Z. zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Uzasadniając stwierdził, iż przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 80 i art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. n Powodem rażącego naruszenia przez organ przepisów było wydanie decyzji de facto i de iure bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z urzędu i od razu wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów . Nie mógł więc przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego, czyli dowody zebrane zostały poza postępowaniem administracyjnym. Decyzja powyższa w rażący sposób narusza więc art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie dowodowe, przy czym analiza przepisów prowadzi do wniosków, że dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie i zbieranie dowodów. Zdaniem strony wnioskującej organ nie przeprowadził postępowania dowodowego. Zarzuciło też rażące naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu, gdyż przed wydaniem decyzji organ nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Reasumując strona podniosła, że rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji, jest oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnień strony w postępowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r. postanowiło wszcząć na wniosek "A" Sp. z o.o. w Z. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r., przywołując w postawie prawnej art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanej powyżej decyzji. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności Kolegium odnosząc się do treści art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazało wady dyskwalifikujące decyzje. Wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją prawa mającą na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych bądź nieostatecznych dotkniętych wadami kwalifikowanymi, określonymi w przywołanym powyżej przepisie. Wszczęcie takiego postępowania następuje na wniosek strony lub z urzędu, a w toku postępowania organ bada czy wada decyzji rzeczywiście występuje. Odnosząc się do decyzji Prezydenta Miasta G. Kolegium stwierdziło, że materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przywołało przepisy wskazane w decyzji, według których na podmiocie odbierającym odpady komunalne ciążą określone obowiązki m.in. osiągnięcie określonego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku (art. 9g). W przypadku braku wykonania tego obowiązku podmiot taki podlega wskazanej w przepisie karze (art.9x). Przepis ten reguluje także sposób obliczania takiej kary, a poziom recyklingu określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r.. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Z kolei stawki opłat za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska w związku z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie wysokości opłat za korzystanie ze środowiska. Nałożona przez Prezydenta Miasta G. decyzją nr [...] z dnia [...] r. kara pieniężna wynikała z braku osiągnięcia w 2014 r. w odniesieniu do masy odebranych przez spółkę odpadów komunalnych poziomów recyklingu oraz przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy Kolegium powołując się na wyrok tut. Sądu wskazało, że w orzecznictwie podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zachodzą trzy przesłanki, tj. oczywistość, naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, jakie wywołał takie wadliwe orzeczenie. Orzekając o nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa organ administracji winien wskazać na łączne wystąpienie tych przesłanek. Kolegium dodało, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, czyli wtedy gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku że pozostają ze sobą w jawnej sprzeczności. Kolegium wyjaśnił, ze decyzja w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy ma charakter związany, a samo obliczenie wysokości kary jest działaniem arytmetycznym, uwzględniającym dane przekazane przez przedsiębiorcę, w wykonaniu obowiązku wynikającego z przepisu art. 9n ustawy. W odróżnieniu od decyzji uznaniowych organ administracji nie może odstąpić od wydania decyzji związanej, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Prezydent Miasta G. wydał kwestionowaną decyzję w oparciu o dokumenty przekazane przez stronę, tj. sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości sporządzane odrębnie za każdy kwartał 2014 r. i przekazane organowi w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Zatem podstawą wydania decyzji były te dokumenty i przedstawione w nich dane. Żadna inna okoliczność stanu faktycznego nie była brana pod uwagę. Zatem przy wydaniu decyzji nie zostały w sposób rażący naruszone przepisy art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 a także art. 107 §3 czy art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1942/12) Kolegium stwierdził, iż "Rażące naruszenie przepisów procedury, w tym reguł dowodowych wyrażonych w art. 7, art. 88 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może, co do zasady, stanowić wystarczającej, samodzielnej podstawy do eliminacji z obrotu prawnego decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu. Zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności nie jest takim przypadku wykluczone pod warunkiem wszakże, iż końcowy rezultat rażących uchybień w prowadzeniu postępowania administracyjnego stanowi rozstrzygnięcie, które ze względu na swoją treść jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności. Naruszenie powyższych przepisów należy do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. Kolegium podzielając zaprezentowane poglądy stwierdziło, iż przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie doszło do rażącego naruszenia prawa wskazanych przepisów, gdyż Prezydent w tym postępowaniu działał w oparciu o dostarczone mu przez stronę dane, które stały się wyłączną podstawą zapadłej decyzji. Nie doszło przy tym do naruszenia przepisów prawa materialnego będących podstawą praną rozstrzygnięcia. Kolegium nie dopatrzyło się w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez Prezydenta Miasta G. decyzji naruszenia przepisów regulujących zasady ogólne postępowania. Jednocześnie wskazało, że pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym i tym samym rażące, zdaniem strony, naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, nie może być uznane za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podana okoliczność stanowi przesłankę nadzwyczajnego trybu postępowania, tj. wznowienia postępowania przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na przesłanki wznowieniowe. Odnosząc się z kolei do rażącego naruszenia art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego Kolegium wskazało, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji administracyjnej, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Dodało, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż rażąco wadliwym będzie wyłącznie takie uzasadnienie, przy sporządzaniu którego nie dochowano nawet elementarnej staranności w przytaczaniu faktów czy podstawy prawnej wydania orzeczenia. Badana decyzja wydana została w warunkach związania administracyjnego, w oparciu o dane, których obowiązek przedstawienia spoczywał na stronie. Z tego też powodu uzasadnienie takiej decyzji Prezydenta Miasta G. nie powoduje, iż ocena prawna zawarta w tej decyzji uchyla się spod kontroli organu wyższego stopnia. Uzasadnienie tej decyzji wskazuje bowiem okoliczności faktyczne oraz przepisy prawa będące podstawą jej wydania, a rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji koresponduje z treścią uzasadnienia. NIe sposób zatem zarzucić by w rażący sposób naruszało art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzając, iż decyzja Prezydenta Miasta G. nie narusza rażąco przepisów, czyli nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Kolegium nie stwierdził też występowania żadnej z pozostałych przesłanek pozytywnych wymienionych w tym przepisie. Pismem z dnia 23 maja 2017 r., "A" Sp. z o.o. w Z. zwróciło się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. stwierdziło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na uznaniu, iż decyzja Prezydenta Miasta G. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego wniosło o uchylenie tej decyzji i orzeczenie co do istotny sprawy poprzez stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Prezydenta Miasta G. W uzasadnieniu wniosku polemizując z uzasadnieniem decyzji Kolegium podtrzymało stanowisko o rażącym naruszeniu prawa w przypadku wnioskowanej decyzji. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej - art. 7, czy art. 77 § 1 albo art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego powodują zasadność stwierdzenia nieważności decyzji. Wydanie wskazanej decyzji nastąpiło de facto bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a wszczęcie postępowania i jednoczesne wyznaczenie stronie terminu do zapoznania się z zebranymi dowodowymi nastąpiło w tym samym momencie, czyli zebranie i ocena dowodów nastąpiła poza postępowaniem administracyjnym. Zdaniem strony dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie i zbieranie dowodów, a pierwszą czynnością organu jest zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. W ocenie strony organ nie przeprowadził postępowania dowodowego, ewentualnie przeprowadził je poza postępowaniem, a zatem nie mógł ocenić w sposób nie naruszający art. 80 Kodeksu, jakie okoliczności stanowiące podstawę decyzji zostały udowodnione, czyli decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Strona dodała, że naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza, że spowodowało to istotne ograniczenie uprawnień strony. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy własną decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu Kolegium powtórzyło co do zasady argumentację zaprezentowaną w decyzji pierwszoinstancyjnej, podkreślając, iż ponownie rozpatrując sprawę nie stwierdziło wystąpienia w sprawie nowych a nieznanych wcześniej okoliczności mogących wpłynąć na zmianę zaprezentowanego stanowiska. Uznało, że rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne jest prawidłowe i zgodne z prawem. Podkreśliło, w decyzji z dnia [...] r. wykazano, że decyzja w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy o ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma charakter związany, a samo obliczenie wysokości kary jest działaniem arytmetycznym, uwzględniającym dane przekazane przez przedsiębiorcę, działającego w wykonaniu obowiązku wynikającego z art. 9n tej ustawy. Kolegium powtórzyło, iż przy wydawaniu decyzji przez Prezydenta Miasta G. nie doszło do naruszenia ani przepisów art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego a także art. 107 § 3 tego Kodeksu. Nie stwierdzono zatem kwestionowana decyzja obarczona była wadą wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto Kolegium badając z urzędu nie stwierdziło istnienia innej przesłanki wymienionej w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego warunkującego stwierdzenie nieważności decyzji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem "A" Sp. z o.o. w Z., reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Zarzuciło decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy własną decyzję w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r. naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, - art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie ustanowionej w tym przepisie normy praworządności , - art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na naruszeniu przy wydawaniu decyzji zasady prawdy obiektywnej i uznaniu, że taka decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa oraz na braku odniesienia się w decyzji do zarzutu przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ poza postępowaniem administracyjnym, - art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie za zgodnej z prawem decyzji wydanej w postępowaniu, w którym dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego nastąpiło w stosunku do dowodów zebranych poza postępowaniem administracyjnym, czynność zbierania materiału dowodowego nie została dokonana "w toku" postępowania administracyjnego. W oparciu o powyższe skarżące Przedsiębiorstwo wniosło o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła postawione zarzuty, powtarzając co do zasady stanowisko zaprezentowane już w toku postępowania administracyjnego przed organem we wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i w decyzji ją poprzedzającej. Na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymując skargę i zawartą w niej argumentację pokreślił, iż Kolegium nie odniosło się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności wymienionej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Kierując się tym zapisem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja tego organu nie naruszają prawa. Przedmiotowe, kontrolowane postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem "A" Sp. z o.o. w Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakładającej na stronę skarżącą karę pieniężną. Dotyczyło zatem postępowania szczególnego - nadzwyczajnego, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie ostateczne rozstrzygnięcie. Katalog przesłanek skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnych określa art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że prowadzone przez organ wyższego stopnia, czy też inaczej mówiąc organ nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy akt administracyjny będący przedmiotem tego postępowania dotknięty jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w wymienionym art. 156 § 1 Kodeksu oraz, czy ewentualnie nie zachodzą w sprawie negatywne przesłanki uniemożliwiające stwierdzenie nieważności zawarte w art. 156 § 2 tego Kodeksu. W postępowaniu tym obowiązkiem organu administracji jest zatem rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sądowa kontrola działania organu podejmowanego w tym szczególnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, jest również ograniczona do kwestii związanych z prawidłowością zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznych. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie z przywołanymi regułami, należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach rozpatrując złożony w sprawie wniosek najpierw postanowieniem z dnia [...] r. wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji Prezydenta Miasta G., a następnie odniosło się do wskazanej jako podstawa tego wniosku przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści tego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przepisy Kodeksu nie definiują pojęcia rażącego naruszenia prawa. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż nie każde naruszenie prawa jest rażące. W przypadku rażącego naruszenia prawa chodzi o naruszenie oczywiste, bezsporne. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego "można mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność"- (zob: wyrok z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50)." W rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia polegającego na wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia [...] r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. nr [...] z dnia [...] r. nakładającej na stronę skarżącą karę pieniężną z rażącym naruszeniem przepisów prawa z uwagi na fakt naruszenia wskazanych we wniosku przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 czy art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uznania zarzutów skargi za zasadne. Przedmiotowym wnioskiem strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tjedn. Dz.U z 2013 r. poz. 1399 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami oraz ograniczenia masy odpadów ulegających do biodegradacji przekazywanych do składowania. W przypadku braku wykonania wskazanego obowiązku podmiot taki podlega karze pieniężnej określonej w przepisie art.9x ust. 2 i ust. 3 ustawy. Przepis ten reguluje sposób obliczania takiej kary, a poziom recyklingu dla wymienionych podmiotów określony został w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 29 maja 2012 r.. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych. Dodać przy tym trzeba, że na wymienionym powyżej podmiocie zgodnie z art. 9n ciąży obowiązek składania sprawozdań o odbieranych odpadach komunalnych, o treści dokładnie określonej w ust. 3 tego przepisu. Mając na uwadze powyższe należy podzielić stanowisko organu, iż decyzja wydawana na podstawie wymienionych powyżej przepisów ma charakter związany. Samo stwierdzenie naruszenia wskazanego obowiązku następuje na podstawie złożonych w wykonaniu nałożonego przez ustawodawcę w art. 9n obowiązku polegającego na złożeniu wymaganego sprawozdania, a sam wymiar kary, to obliczenie wysokości kary określonym działaniem arytmetycznym, uwzględniającym dane przekazane przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od decyzji uznaniowych organ administracji nie może odstąpić od wydania decyzji związanej, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. W tym konkretnym przypadku takich przepisów brak. Prezydent Miasta G. wydał zatem kwestionowaną decyzję w oparciu o dokumenty przekazane przez stronę, tj. sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości sporządzane odrębnie za każdy kwartał 2014 r. i przekazane organowi w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Podstawą wydania tej decyzji były więc dokumenty wytworzone przez stronę skarżącą i przedstawione w tych dokumentach dane. Tak więc nałożenie przedmiotowej kary nastąpiło na podstawie dokumentów wytworzonych przez sam podmiot odbierający odpady komunalne, czyli. przez skarżące przedsiębiorstwo. Trudno w takim przypadku nawet domniemywać, iż nie są one znane podmiotowi je bezpośrednio tworzącemu. Nadto trzeba wyraźnie podkreślić, iż na wymiar przedmiotowej kary nie ma wpływu żadna inna okoliczność stanu faktycznego. Nie była też żadna inna okoliczność brana pod uwagę przy wydaniu tej konkretnej decyzji. Nie sposób zatem zrozumieć zarzutu strony skarżącej rażącego naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 a także art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie wyjaśniono też na czym to naruszenie miałoby polegać. Niezrozumiały jest w tym kontekście zarzut strony skarżącej zebrania i zgromadzenia przez organ dowodów poza postępowaniem administracyjnym. Dodatkowo należy podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone za wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 1942/12), że "rażące naruszenie przepisów procedury, w tym reguł dowodowych wyrażonych w art. 7, art. 77 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może, co do zasady, stanowić wystarczającej, samodzielnej podstawy do eliminacji z obrotu prawnego decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu. Zastosowanie instytucji stwierdzenia nieważności nie jest w takim przypadku wykluczone i niemożliwe, ale pod warunkiem wykazania, iż końcowy rezultat uchybień w prowadzeniu postępowania administracyjnego stanowi rozstrzygnięcie, które ze względu na swoją treść jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności. W niniejszej sprawie strona skarżąca takich okoliczności nie wskazała, stąd brak jest podstawy do uznania rażącego naruszenia prawa. Wskazane w skardze naruszenia przepisów proceduralnych należy zaliczyć do takich wadliwości, które mogą służyć do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. W niniejszym jednak przypadku strona nie kwestionowała decyzji Prezydenta Miasta G. w zwykłym toku postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, iż Kolegium zasadnie i słusznie odmówiło stwierdzenia nieważności wymienionej powyżej decyzji Prezydenta Miasta G. Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja, a także decyzja ją poprzedzająca poprzedzone zostały właściwym ustaleniami, prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w którym organ odniósł się do zgłaszanych zarzutów. Dodatkowo z urzędu organ zbadał, czy w sprawie nie występuje inna, nie wskazana przez stronę skarżącą przesłanka uzasadniająca orzeczenie o stwierdzeniu nieważności wskazanej we wniosku decyzji. W wydanych decyzjach Samorządowe Kolegium Odwoławcze opierało swe rozstrzygnięcia na właściwej podstawie prawnej, a uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji odpowiadały treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego brak jest podstaw do ich uchylenia. Mając na względzie powyższe argumenty, nie stwierdzając naruszenia prawa skutkującego uznaniem skargi za zasadną Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i dlatego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddalił skargę. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło