II SA/Gl 1118/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-03-25

Skład orzekający: Maria Taniewska-Banacka, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego może nastąpić bez wyczerpującego ustalenia, czy osoba ta dobrowolnie opuściła lokal i czy faktycznie nastąpiło trwałe opuszczenie miejsca pobytu?
Ratio decidendi
Wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego wymaga ustalenia, że osoba ta opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny, co oznacza nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale także zamiar zerwania związków z lokalem. Organ administracji publicznej ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, a decyzja o wymeldowaniu wydana bez takiego wyjaśnienia jest przedwczesna i narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
R. F. był zameldowany w lokalu mieszkalnym w S., który po śmierci właścicielki przeszedł na spadkobierców, którzy wnieśli wniosek o wymeldowanie R. F. z tego lokalu. R. F. odbywał karę pozbawienia wolności i nie wyraził zgody na wymeldowanie, deklarując zamiar powrotu do mieszkania po odbyciu kary. Organy administracji wydały decyzję o wymeldowaniu, uznając, że R. F. opuścił lokal i nie ma możliwości powrotu z uwagi na sprzeciw współwłaścicieli. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i błędnej wykładni przepisów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z dnia 3 sierpnia 2009 r. Z. M., H. P., K. K. i A. P. zwrócili się z wnioskiem o dokonanie wymeldowania z lokalu położonego w S. przy ul. [...] R. F. W uzasadnieniu podali, iż mieszkanie wykupiła A. F., babcia R. F., po śmierci swego męża. Także ona zmarła, a spadkobiercami lokalu są dzieci A. i S. F., które nie życzą sobie lokatora w osobie R. F. Ww. przebywa w Zakładzie Karnym, między innymi za znęcanie się nad dziadkami. Do wniosku dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] r. odrzucającego pozew A. F. o eksmisję R. F. ze wskazaniem w uzasadnieniu, iż powódka domagała się wymeldowania, skutkiem czego właściwa w tej mierze jest droga administracyjnoprawna. W trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, o którego wszczęciu powiadomiono strony, R. F. nadesłał z Zakładu Karnego pismo, w którym poinformował, iż nie wymelduje się z lokalu albowiem ma zamiar do niego powrócić po odbyciu kary. Był bowiem w mieszkaniu tym lokatorem przez 20 lat mieszkając z dziadkami. Organ I instancji przesłuchał Z. M., która podtrzymała wniosek o wymeldowanie R. F. i H. P., która do protokołu oświadczyła jedynie, że zapoznała się z aktami sprawy, Zwrócił się także do Komendy Miejskiej Policji w S. uzyskując informację (pismo KMP z dnia 6 kwietnia 2010 r.), że R. F. został zatrzymany w [...] r. na ul. [...] w S. Przed aresztowaniem nie był osobą poszukiwaną. Przebywał przy ul. [...] gdyż był wychowywany przez dziadków, którzy tam byli zameldowani. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. orzekł o wymeldowaniu R. F. z pobytu stałego w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż R. F. opuścił bez wymeldowania ww. mieszkanie. Został zatrzymany w [...] r. w S. w lokalu przy ulicy [...], a obecnie odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. Organ zaakcentował, że R. F. miał zapewniony udział w postępowaniu i zapoznał się z zebranym w aktach sprawy materiałem dowodowym, nadesłał także wyjaśnienia, które zostały włączone do akt sprawy. Oświadczył, że nie wyraża zgody na wymeldowanie ponieważ po opuszczeniu zakładu karnego zamierza ponownie zamieszkać w przedmiotowym lokalu. Zdaniem jednak Prezydenta Miasta S. jego powrót i ponowne zamieszkanie w lokalu przy ulicy [...] w S. jest niemożliwe. Organ meldunkowy nie jest bowiem uprawniony do zmuszania właściciela do udostępnienia mieszkania innej osobie, nawet bliskiej. Ustawa o ewidencji ludności nie rozstrzyga zaś o statusie prawnym lokali mieszkalnych, ani o ewentualnych roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania bądź opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta S. podkreślił nadto, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Chodzi głównie o to, aby rejestracja pobytu osoby w określonym lokalu była zgodna ze stanem faktycznym. Zatem w sytuacji nie zamieszkiwania R. F. w lokalu przy ulicy [...] w S. utrzymywanie jego zameldowania pod tym adresem prowadziłoby do fikcji meldunkowej. Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006, nr 139, poz. 933 z późn. zm.). R. F. w terminie ustawowym złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Odwołujący podniósł, że nie opuścił lokalu z własnej woli. Podkreślił także, że lokal nie może być sprzedany bo nie wszyscy spadkobiercy wyrażają na to zgodę. W kolejnym piśmie zakwestionował wiarygodność złożonych na wniosku o wymeldowanie podpisów. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczył i zanalizował regulacje prawne dotyczące procedury zameldowania i wymeldowania, przytoczył odnoszące się do kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu orzecznictwo sądów administracyjnych oraz omówił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, iż jego zdaniem w przedmiotowej sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że R. F. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w S. i nie ma możliwości powrotu do niego po opuszczeniu zakładu karnego z uwagi na sprzeciw współwłaścicieli spornego lokalu. Stąd też nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy meldunkowej oświadczenie R. F. o zamiarze powrotu do lokalu po opuszczeniu zakładu karnego. Analogicznie jak organ I instancji Wojewoda [...] wskazał następnie, że ewidencja ludności nie rozstrzyga o statusie prawnym lokali mieszkalnych, ani o ewentualnych roszczeniach cywilnoprawnych powstałych na tle zajmowania, bądź opuszczenia lokalu mieszkalnego. W tych sprawach rozstrzygają bowiem sądy powszechne. Organ II instancji zaakcentował też, że sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Stąd też nie sposób przyjąć, że decyzja o wymeldowaniu odwołującego z pobytu stałego w lokalu, w którym nie przebywa od ponad czterech lat, naruszyła prawo. Pismem z dnia 20 września 2010 r. R. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach osobistą skargę na decyzję organu II instancji, podnosząc w uzasadnieniu, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i stronnicza. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowym pismem procesowym z dnia 17 lutego 2011 r. reprezentująca skarżącego pełnomocnik z urzędu zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i błędną wykładnię oraz przyjęcie, że w stosunku do skarżącego spełnione zostały przesłanki ustawowe do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 i art.77 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, a także dokonanie ustaleń niezgodnych ze zgromadzonymi dowodami. Wskazała okoliczności jej zdaniem nie wykazane przez organy w trakcie postępowania administracyjnego (nie ustalono gdzie mieszkał skarżący przed jego zatrzymaniem, nie przeprowadzono oględzin mieszkania, nie przeprowadzono dowodów z przesłuchania świadków np. sąsiadów) formułując zarzut, iż w sprawie tej nie zebrano w zasadzie żadnych dowodów, poprzestano na twierdzeniach osoby wnoszącej o wymeldowanie i dano im wiarę, a nawet dokonano innych ustaleń niż wynikające ze znajdujących się w aktach dokumentów. Podkreśliła także, że za niedopuszczalne uzasadnienie wymeldowania należy uznać twierdzenia organu, iż powrót R. F. i ponowne zamieszkanie w lokalu jest niemożliwe, bowiem sprzeciwiają się temu obecni właściciele. Zaakcentowała też, że nie ulega wątpliwości, iż zamiarem R. F. nie było dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Opuszczenie to nastąpiło w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności i nie ma charakteru trwałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie. Zdaniem tut. Sądu stanowiąca przedmiot zaskarżenia decyzja drugoinstancyjna wydana została bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako niezbędnego warunku wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 1768/99. W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu I instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszoinstancyjny. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie. Przystępując do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, iż w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ewidencja ludności polega m.in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2b powołanej wyżej ustawy celom ewidencyjnym służy zameldowanie, które winno potwierdzać fakt pobytu osoby w lokalu. W konsekwencji stosownie do art. 2 i art. 4 ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie, który to obowiązek polega na: 1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego; 2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego; 3) zameldowaniu o urodzeniu dziecka; 4) zameldowaniu o zmianie stanu cywilnego; 5) zameldowaniu o zgonie osoby. Szczegółowym kwestiom związanym z wymeldowaniem poświęcony został w ustawie art. 15, zgodnie z którego ust. 1 osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W myśl natomiast ust. 2 wskazanego wyżej przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Odnosząc się do wskazanej wyżej ciążącej na organie gminy powinności dokonania wymeldowania osoby, która wbrew przepisom obowiązku tego sama nie dopełniła zaakcentować należy, że opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, winno być rozumiane jako dobrowolne wyprowadzenie się wynikające z własnej woli osoby zainteresowanej, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób - por. w tej kwestii np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02. Na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu traktuje się jednak także sytuację, w której wprawdzie dana osoba wyprowadza się pod przymusem bądź zostaje z lokalu bezprawnie usunięta jednak godzi się z tym i nie korzysta z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Nadto wskazać należy, iż opuszczeniem jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów - por. np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 grudnia 2002 r., sygn. akt V SA 935/02 wraz z przytoczonym tam wcześniejszym orzecznictwem, a w tym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 1986 r., sygn. akt III SA 437/86; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 1985 r., sygn. akt SA/Gd 573/85; wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1073/86 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 1987 r., sygn. akt SA/Wr 110/87. Podkreślić nadto w tym miejscu należy, iż tak samo jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego, czy utraciła formalne uprawnienie do przebywania w tym miejscu - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX nr 159189. Oceniając merytoryczną poprawność decyzji o wymeldowaniu rozważyć zatem należy, czy R. F. istotnie opuścił, w sposób określony powyżej, miejsce pobytu, w którym był zameldowany. W razie bowiem ustalenia, iż w wyniku zachowań R. F. jego pobyt w lokalu faktycznie ustał spełniona zostałaby wymagana prawem przesłanka uzasadniająca wymeldowanie. Jak wynika z akt sprawy zarówno organ I jak też II instancji uznały, iż R. F. trwale opuścił lokal, z którego został wymeldowany. Odbywa bowiem wieloletnią orzeczoną wobec niego karę pozbawienia wolności, zatrzymany został w lokalu przy ul. [...], nie zaś przy ul. [...], a jak podkreślił w zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] z uwagi na sprzeciw właścicieli mieszkania nie ma możliwości powrotu doń po odbyciu kary. Okoliczności te stanowiły przyczyny jakimi kierowały się orzekające w sprawie organy uznając zgodność z prawem rozstrzygnięcia o wymeldowaniu R. F. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne sprawy nie jawią się jednak klarownie. Bezspornym w sprawie jest bowiem jedynie to, że R. F. istotnie odbywa aktualnie wieloletnią karę pozbawienia wolności. Podzielić należy jednak wyrażone w piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2011 r. przekonanie pełnomocnika skarżącego, iż w postępowaniu nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, gdzie mieszkał skarżący przed jego zatrzymaniem, a więc gdzie znajdowało się centrum jego spraw życiowych, nie przeprowadzono oględzin mieszkania przy ul. [...] w S. w celu zbadania, czy znajdują się tam rzeczy osobiste wymeldowywanego, czy znajdowały się w chwili jego zatrzymania i co się z nimi stało, jeżeli tam były wcześniej. Nie przeprowadzono dowodów z przesłuchania świadków (np. sąsiadów) na powyższą okoliczność. Nie przesłuchano nawet wszystkich wnioskodawców na okoliczność opuszczenia przez skarżącego mieszkania, a oświadczenia w tej mierze złożyła wyłącznie Z. M. Sąd zauważa także, iż nie ustalono czy w trakcie odbywania kary skarżący korzystał z tzw. przepustek i czy przebywał wówczas czy też nie przebywał w przedmiotowym lokalu. Nie ustalono także czy posiada nadal klucze do mieszkania. Trafnie też podkreśliła pełnomocnik skarżącego w piśmie, o którym mowa powyżej, iż organ przyjął, że skarżący opuścił bez wymeldowania mieszkanie przy ul. [...], bowiem został zatrzymany w [...] r. w S., w lokalu przy ulicy [...]. Organ pominął jednak dalszą część wyjaśnień Komendy Miejskiej Policji w S. zawartych w piśmie z dnia 6 kwietnia 2010 r., w którym wskazano, iż skarżący bezpośrednio przed zatrzymaniem nie był osobą poszukiwaną i przebywał w lokalu przy ul. [...], gdyż był wychowywany przez swoich dziadków tam właśnie mieszkających. Podzielić też należy twierdzenie pełnomocnika, iż nie może stanowić uzasadnienia wymeldowania argument organu, iż powrót R. F. do lokalu jest niemożliwy albowiem nie wyrażają na to zgody obecni właściciele mieszkania. Organ meldunkowy nie jest bowiem uprawniony do wymeldowywania osoby bez potwierdzenia spełnienia przesłanek ustawowych do dokonania takiej czynności, sam li tylko brak zgody właścicieli przesłanki takiej zaś w świetle obecnych uregulowań prawnych nie stanowi. Kwestie związane z uprawnieniami do zamieszkiwania w danym lokalu w sytuacji, gdy właściciel nie wyraża na to dalszej zgody winny bowiem zostać rozstrzygnięte na drodze cywilnej. Jak jednak wynika z przedłożonych Sądowi akt sprawy, a także oświadczenia złożonego w tej mierze w trakcie rozprawy sądowej przez uczestniczkę Z. M. eksmisja wobec R. F. nie została orzeczona. Wskazać zatem należy, że pomimo ustanowionego w kodeksie postępowania administracyjnego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy z przedłożonych tut. Sądowi akt administracyjnych nie wynika by orzekające w sprawie organy, w tym rozpoznający odwołanie Wojewoda [...], dokonały niezbędnych ustaleń pozwalających na ocenę czy istotnie R. F. opuścił przedmiotowy lokal w sposób uzasadniający jego wymeldowanie. Organ II instancji nie zlecił też stosownego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organowi I instancji w trybie art. 136 k.p.a. Sąd podkreśla w tym miejscu, że czasowe przebywanie w innym miejscu niż miejsce stałego zameldowania nie musi dowodzić trwałego opuszczenia mieszkania, a tym samym nie musi przesądzać o spełnieniu przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy, zależy to bowiem od pozostałych okoliczności sprawy. W konsekwencji, w myśl powyższych uwag, decyzję organu II instancji uznać należy za co najmniej przedwczesną, wydaną bez należytego wyjaśnienia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a tym samym za naruszającą przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew wyrażonym w piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2011 r. twierdzeniom pełnomocnika skarżącego bezprzedmiotową jest natomiast dla omawianej sytuacji ocena czy opuszczeniu przez R. F. mieszkania towarzyszyła dobrowolność. Konieczność wystąpienia dobrowolności opuszczenia lokalu pojmowanej jako wyraz woli osoby, która lokal opuściła, badana winna być i oceniana w sytuacji gdy istnieje wątpliwość czy dana osoba opuściła lokal samodzielnie czy też na skutek bezprawnych działań innych podmiotów. Bezprawność owa, o ile przymuszony do opuszczenia mieszkania podjął określone kroki prawne, wyłącza bowiem możliwość wymeldowania osoby z lokalu. Ocena czy dobrowolność owa wystąpiła pozbawiona jest natomiast racji bytu jeśli dana osoba, nie wskutek bezprawnego postępowania innych podmiotów lecz wskutek własnych bezprawnych działań została zatrzymana przez organy ścigania i opuszczenie przez nią lokalu jest skutkiem wywołanego przez działania osoby tej aresztowania. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż uchylając zaskarżoną decyzję nie przesądza o jej ewentualnej trafności merytorycznej. Wobec nie wyjaśnienia wszystkich koniecznych okoliczności sprawy na obecnym etapie postępowania jednoznaczne w tej mierze twierdzenia byłyby bowiem przedwczesne i zdaniem Sądu nieuprawnione. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło