II SA/Gl 1119/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi G. D.-S. i Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], Prezydent Miasta C., działając na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej k.p.a.), rozpoznając sprawę ponownie w wyniku uchylenia poprzednio wydanego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, odmówił obecnie skarżącym G. D.-S. i Z. S. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew rosnących pod linią energetyczną przebiegającą przez ich nieruchomości położone przy ul. [...] i [...] w C., zakończonego decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., Nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że z okoliczności sprawy wynika, iż Z. S. – działający w imieniu własnym oraz swojej małżonki, w dniu 14 października 2013 r. dowiedział się o decyzji z dnia [...] r., a wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 17 listopada 2013 r., co oznacza, że nie dochował terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił organowi, iż w sposób nieprawidłowy ocenił okoliczności sprawy, błędnie przyjmując, że skarżący dowiedzieli się o decyzji z dnia [...] r. w dniu 14 października 2013 r., podczas wizyty w Urzędzie Miasta. Tymczasem jego wizyta w Urzędzie miała miejsce w dniu 14 listopada 2013 r. i wówczas dowiedział się o wspomnianej decyzji, co skutkowało niezwłocznym złożeniem wniosku o wznowienie postępowania (w dniu 18 listopada 2013 r.). Rozpoznając to zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że nie podziela argumentacji skarżącego odnośnie dochowania terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego. W ocenie organu okoliczność pobytu skarżącego w dniu 14 października 2013 r. w Urzędzie Miasta C. oraz fakt zapoznania się z aktami sprawy potwierdzają oświadczenia Wiceprzewodniczącego Rady Miasta C., Kierownika Referatu Przyrody i Utrzymania Zieleni oraz jednego z pracowników Urzędu. Wedle organu w tym dniu skarżący został poinformowany o treści decyzji z dnia [...] r. i właśnie od tego momentu rozpoczyna swój bieg termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy dał tym samym wiarę ustaleniom poczynionym przez organ pierwszej instancji. W skardze na to postanowienie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazali okoliczności, które doprowadziły do wydania decyzji z dnia z dnia [...] r. Odnosząc się z kolei do kwestii związanych ze złożonym wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego podtrzymali swoje dotychczasowe twierdzenia i podali, że w trakcie wizyty skarżącego w Urzędzie Miejskim w C. nie sporządzono żadnej notatki potwierdzającej ten fakt, co oznacza, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż termin przewidziany w art. 148 k.p.a. nie został dochowany. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, obszernie przytaczając stan faktyczny i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ zaakcentował przy tym, że istnieją oświadczenia Przewodniczącego Rady Miasta C. oraz pracowników Urzędu Miasta w C., świadczące o tym, że w istocie w dniu 14 października 2013 r. skarżący został poinformowany o treści ostatecznej decyzji z dnia [...] r. Na rozprawie, która miała miejsce w dniu 30 stycznia 2015 r., skarżący podtrzymał stanowisko i zarzuty prezentowane w skardze wnosząc o jej uwzględnienie, natomiast pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie odwołując się do argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrola zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, dokonana w oparciu o art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), pozwoliła stwierdzić, że obydwa wskazane wyżej rozstrzygnięcia dotknięte są wadami uzasadniającymi ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. W punkcie wyjścia wskazać trzeba, że ze względu na przedmiot skargi kontrola Sądu obejmuje jedynie rozstrzygnięcia wydane przez organy administracji w związku z oceną wymogów formalnych - terminowości złożonego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. Oznacza to więc, że Sąd nie może zająć stanowiska odnośnie poruszanych w skardze kwestii dotyczących faktu wycięcia drzew na należącej do skarżących nieruchomości, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy. Z tych samych powodów poza granicami sprawy pozostaje na obecnym etapie postępowania ocena przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. Dokonując zatem kontroli zaskarżonego postanowienia w określonych wyżej granicach sprawy przypomnieć przyjdzie, że przepis art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (a więc tej, na którą powołali się skarżący) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Przez pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" należy rozumieć moment, w którym strona powzięła wiadomość o istnieniu konkretnej decyzji – a więc dotyczącej określonego przedmiotu oraz o zawartym w niej rozstrzygnięciu. Wymóg ten nie obejmuje natomiast dokładnej znajomości treści takiej decyzji, jak również argumentacji powołanej przez organ w jej uzasadnieniu (por. tytułem przykładu wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Go 511/14, wyrok WSA w Opolu z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 7/14, wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 1941/12). Co więcej, zdaniem Sądu, składając wniosek o wznowienie postępowania strona winna jedynie uprawdopodobnić dochowanie wspomnianego terminu, zaś organ, jeżeli kwestionuje tę okoliczność, winien udowodnić za pomocą dostępnych środków dowodowych, że w rzeczywistości strona powzięła wiadomość o decyzji w innej dacie aniżeli sama podaje. W rozpoznawanej sprawie sedno sporu pomiędzy skarżącymi a organem sprowadza się do ustalenia, czy skarżący dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji w dniu 14 października 2013 r., czy też, jak twierdzi strona, fakt ten miał miejsce dopiero w dniu 14 listopada 2013 r. Zarówno w uzasadnieniu swojego postanowienia jak i w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy konsekwentnie kwestionował twierdzenie skarżącego o dochowaniu wspomnianego terminu procesowego akcentując, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia pracowników organu, świadczące o tym, że z decyzją z dnia [...] r. skarżący zapoznał się podczas swojej wizyty w Urzędzie Miasta C. w dniu 14 października 2013 r. Tymczasem, w ocenie Sądu, oświadczenia te nie mogą być uznane za wiarygodne, gdyż zostały sporządzone odpowiednio: w dniu 12 stycznia 2014 r. oraz w dniu 14 kwietnia 2014 r. Już sam fakt, że dokumenty te powstały po kilku miesiącach od daty, w której skarżący miał zapoznać się ze wspomnianą wyżej decyzją budzą zastrzeżenia odnośnie ich wiarygodności i niewątpliwe nie mogą być traktowane jako działania wypełniające dyspozycję art. 8 k.p.a. Wątpliwości w tym zakresie potęguje również fakt, że art. 72 § 1 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek sporządzenia pisemnej adnotacji (notatki urzędowej) z czynności organu, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju adnotację powinno się sporządzić niezwłocznie po zakończeniu konkretnej czynności – w tym przypadku po udostępnieniu akt osobie, która uważa, iż powinna brać udział w postępowaniu w charakterze strony. W opisywanych realiach powstanie tego rodzaju adnotacji po znaczącym upływie czasu nie może stanowić podstawy do uwiarygodnienia twierdzeń organu co do rzeczywistego terminu umożliwienia zainteresowanemu wglądu w akta sprawy, w tym również we wspomnianą decyzję. W konsekwencji, ze względu na powołane wyżej okoliczności, nie można bezkrytycznie przyjąć, iż w istocie w dniu 14 października 2013 r. skarżącemu umożliwiono zapoznanie się z wydaną w dniu [...] r. decyzją, a co za tym idzie, że od tej daty rozpoczął swój bieg miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Na marginesie jedynie można dodać, że obecność skarżącego w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 14 listopada 2013 r., której żaden z organów nie kwestionuje, nie została w jakikolwiek sposób udokumentowana, co podważa rzetelność i kompletność prowadzonych przez organ akt oraz przestrzeganie przywołanej wyżej regulacji art. 72 k.p.a. W prowadzonym ponownie postępowaniu organ pierwszej instancji, mając na względzie poczynione przez Sąd uwagi i spostrzeżenia, raz jeszcze zbada pod względem formalnym złożone przez skarżących podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., a w przypadku braku wiarygodnych dowodów przeciwnych uzna, że termin do jego wniesienia został dochowany. W takiej sytuacji organ po wznowieniu postępowania przeprowadzi dalszą weryfikację złożonego podania. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku stwierdzając zarazem, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu na mocy art. 152 tej ustawy. O kosztach postępowania nie orzeczono, a to wobec braku stosownego wniosku w tym przedmiocie (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl