II SA/Gl 112/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca M. B. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. W terminie wyznaczonym dla dokonania tej czynności, skarżąca złożyła pismo zawierające wniosek o zwolnienie z wpisu od skargi. Następnie, na wezwanie Sądu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy sporządzony na druku urzędowego formularza, wnosząc o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści formularza wynika, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze swoim małżonkiem oraz trójką dzieci. Źródłem utrzymania się rodziny skarżącej jest dochód uzyskiwany przez M. B. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - około 1200 zł miesięcznie. Wedle treści formularza rodzina wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych bądź też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Analiza informacji dotyczących stanu majątkowego skarżącej pozwoliła stwierdzić, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy dotyczy nie tylko poziomu dochodów i wydatków, lecz obejmuje zarazem ustalenie, czy deklarowane przez stronę wydatki rzeczywiście służą jej do zaspokajania najpilniejszych potrzeb. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty sądowe należą do danin o charakterze publicznoprawnym, co oznacza powszechny obowiązek ich ponoszenia. Prawo pomocy jest zaś w tym zakresie wyjątkiem i dopiero dostateczne uprawdopodobnienie, że strona nie ma możliwości zdobycia środków na pokrycie tych kosztów pozwala na ewentualne uwzględnienie złożonego wniosku. Przedstawione przez stronę dokumenty w sposób dostateczny uprawdopodabniają twierdzenie o trudnej sytuacji materialnej. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności, co potwierdza oświadczenie skarżącej, że nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych. Pokrycie niezbędnych wydatków (np. na energię elektryczną, czy też za wodę) pozostawia do jej dyspozycji bardzo niewielką kwotę, która musi wystarczyć na utrzymanie pięciu osób. W tej sytuacji niepodobna oczekiwać, że skarżąca pokryje koszty postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.