II SA/Gl 112/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-10-11
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Ewa Krawczyk, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest prawidłowe, gdy obowiązek ten jest wspólnym obowiązkiem małżonków, a tytuł wykonawczy został wystawiony odrębnie dla każdego z nich?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki jest prawidłowe, nawet jeśli obowiązek ten jest wspólnym obowiązkiem małżonków, a tytuł wykonawczy został wystawiony odrębnie dla każdego z nich. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a prawidłowość tytułu wykonawczego, który nie został zaskarżony zarzutami, jest przesądzona. Wysokość nałożonej grzywny została obliczona zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego tarasu. Obowiązek ten wynikał z ostatecznej decyzji administracyjnej. Mimo doręczenia upomnień i wystawienia tytułów wykonawczych, obowiązek nie został wykonany. Organ egzekucyjny nałożył grzywnę w celu przymuszenia na M. B. oraz R. B. Skarżąca zarzuciła, że wykonanie obowiązku obniżyłoby wartość budynku i było działaniem na jej niekorzyść. Kwestionowała również sposób wystawienia tytułów wykonawczych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] roku, nakazał M. i R. B. dokonać rozbiórki samowolnie wybudowanego tarasu przy budynku mieszkalnym na działce w K., przy ul. [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku, nr [...], a skarga na nią odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 listopada 2007 roku, sygn. akt II SA/GL 789/07.
W dniu [...] roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wystosował do zobowiązanych dwa odrębne upomnienia wzywające do spełnienia obowiązku określonego w decyzji ostatecznej i uprzedzające, że w razie niewykonania obowiązku sprawa zostanie skierowana do postępowania egzekucyjnego.
M. B. upomnienie doręczono w dniu [...] roku, a R. B. w dniu [...]roku.
W dniu [...]roku organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...], określając w nim treść obowiązku jako nakaz rozebrania samowolnie wykonanego tarasu.
Tytuł wykonawczy o nr [...] został sporządzony na dwóch drukach tytułu, jeden dotyczył R. B., a drugi M. B. Tytuł ten, obejmujący odrębne działki został doręczony zobowiązanym za odrębnymi dowodami doręczenia w dniu [...]roku.
Następnie organ egzekucyjny w dniu [...] roku wydał dwa postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Oba postanowienia zostały wydane w oparciu o art. 119 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 roku, nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej powoływana jako ustawa) i nosiły ten sam numer to jest [...]. Jedno z tych postanowień zostało skierowane do M. B., a drugie do R. B. W każdym z nich na adresata została nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości 12.068 zł z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w załączonym tytule wykonawczym.
W uzasadnieniu postanowienia, którego adresatem była M. B. stwierdzono, że obowiązek rozbiórki tarasu wynikający z ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie został wykonany, pomimo upomnienia. W związku z tym na zobowiązaną została nałożona grzywna w celu przymuszenia, której wysokość została obliczona zgodnie z art. 121 § 4 ustawy (identycznie zostało uzasadnione postanowienie o nałożeniu grzywny na R. B.).
Na pierwsze z tych postanowień (a więc skierowane do M.B.) zażalenie w terminie złożyła M.B. wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie jego wykonalności.
W uzasadnieniu zażalenia strona podała, iż złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją nakazującą rozbiórkę tarasu przy budynku mieszkalnym w K. przy ul. [...].
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...]r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia [...]roku nr [...]. Z akt sprawy przedstawionych sądowi ani też z twierdzeń skarżącej M. B. nie wynika, żeby powyższą decyzję kwestionowała w trybie przewidzianym w kpa.
Po rozpatrzeniu zażalenia M. B. na postanowienie o nałożeniu na nią grzywny w celu przymuszenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym na podstawie art. 119, art. 120, art. 121 § 2, § 4 i § 5 ustawy, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...]roku.
W uzasadnieniu odwołał się do art. 121 § 5 ustawy określającego sposób obliczania grzywny w przypadku obowiązku rozbiórki budynku lub jego części. Wskazał, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego tarasu wynosi 20,88 m2, a w związku z tym zasadnie obliczono wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. B. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Skarżąca przyznała, że nie wykonała obowiązku rozbiórki tarasu, ale zarzuciła że jego wykonanie obniżałoby wartość budynku i byłoby działaniem na niekorzyść wierzyciela.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z argumentacją identyczną jak w zaskarżonym postanowieniu.
Dodatkowo wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzi zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej na podstawie art. 773 § 1 kpc, ponieważ zbieg egzekucji oznacza, że co do tej samej rzeczy (prawa) egzekucję prowadzą co najmniej dwa uprawnione organy. W zaistniałym przypadku doszło natomiast do egzekucji o charakterze pieniężnym oraz o charakterze niepieniężnym, a więc brak jest identyczności przedmiotu, do którego egzekucja została skierowana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy stwierdzić, że przedmiotem skargi, a więc i granic sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku. Obowiązek ten polegał na rozbiórce samowolnie wybudowanego tarasu przy budynku mieszkalnym na działce w K. przy ul. [...]. Obowiązek ten – nałożony na M.i R. B. – nie został wykonany, co potwierdza skarga.
W sprawie co potwierdzają akta administracyjne, zostały wystawione dwa tytuły wykonawcze, o czym świadczy fakt, że mimo tego samego numeru, wierzyciela, wskazano w nim innych zobowiązanych (M. B., R. B.) mimo, że zobowiązani byli małżeństwem, a z akt sprawy nie wynikają okoliczności uniemożliwiające wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków. Trzeba więc stwierdzić, że sporządzone tytuły wykonawcze naruszały regulację art. 27c ustawy. Oba tytuły odpowiadające treści art. 27 § 1 ustawy zostały doręczone zobowiązanym i żaden z nich nie złożył w terminie zarzutów. Oznacza to, że przesądzona została kwestia prawidłowości tytułów, zarówno gdy idzie o wskazanie zobowiązanego, jak i określenie obowiązku podlegającego egzekucji. Konsekwencją treści tytułu wykonawczego jest zaś konieczność wdrożenia postępowania egzekucyjnego wobec osoby zobowiązanej, określonej w tytule.
W tym miejscu należy stwierdzić, że egzekwowany obowiązek polegający na rozbiórce tarasu jest niewątpliwie obowiązkiem wspólnym M. i R. B., brak jednak podstaw do kwalifikowania go jako zobowiązania solidarnego. Zobowiązanie solidarne jest pojęciem prawa cywilnego i stosownie do art. 369 kc zobowiązanie jest solidarne, jeżeli wynika z ustawy lub czynności prawnej. Zasada ta nie znajduje zastosowania do wykonania obowiązku nałożonego w drodze decyzji administracyjnej. Nakaz rozbiórki ma charakter podzielny, zaś jego wykonanie obciąża wszystkich współwłaścicieli (bądź inwestorów), niezależnie od wielkości udziałów, przy czym wierzycielowi nie przysługuje wybór dłużnika.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, również nie posługuje się pojęciem solidarności w art. 119 i nast. ustawy dotyczącym nakładania grzywny w celu przymuszenia.
Skoro zatem egzekwowany obowiązek nie ma charakteru solidarnego to nieuzasadnione byłoby przyjęcie by zastosowany środek egzekucyjny miał charakter zobowiązania solidarnego.
Doręczony skarżącej tytuł wykonawczy nie spotkał się z zarzutami, a więc jego prawidłowość nie może w obecnym postępowaniu podlegać kontroli.
Doręczenie tego tytułu, co w sprawie nie jest kwestionowane, oznaczało wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 25 § 5 ustawy, a w którym wydano zaskarżone postanowienie o grzywnie w celu przymuszenia.
Postanowienie to odpowiada art. 122 ustawy, oprócz wysokości nałożonej grzywny zawiera wezwanie do jej uiszczenia w oznaczonym terminie z pouczeniem o zagrożeniu przymusowym ściągnięciem oraz wezwanie do wykonania obowiązku
określonego w tytule wykonawczym. Sama wysokość grzywny została określona
w prawidłowej wysokości, zgodnie z art. 121 § 5 ustawy. Nakazem rozbiórki objęta jest bowiem część budynku na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 roku, a zatem wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy części objętej nakazem i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku ustalonej w Dzienniku Urzędowym Głównego Urzędu Statystycznego z 2008 roku poz. 12.
W związku z obliczeniem grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 ustawy nieuzasadniona byłaby także ocena jej wysokości.
Obniżenie wartości budynku na skutek dokonania rozbiórki garażu również nie stanowi zarzutu, który mógłby zostać uwzględniony przez Sąd. Nakaz ten bowiem wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, a zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło