II SA/Gl 112/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Spółka Komandytowo Akcyjna w K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. "A" Sp. z o.o. SKA w K. powiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o samowolnej realizacji we wrześniu 2013 r. przez "B" bramy dwuskrzydłowej przy zjeździe z ul. [...] na działkę nr 1, co uniemożliwia dojazd do jej nieruchomości, stanowiącej działkę nr 2, na której prowadzi budowę budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] r. nr [...]. Do pisma dołączono kserokopię tejże decyzji oraz fragmentu projektu budowlanego, w którym przewidziano wjazd pośrednio z ul. [...] przez układ dróg wewnętrznych, obsługujących m. in. Osiedle [...] – działki nr 3, 1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. pismem z dnia [...] r. powiadomił o wszczęciu postępowania z urzędu, a następnie w dniu [...] r. przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalił, że na terenie działki nr 1, wybudowano w poprzek drogi zjazdowej z ul. [...] w K. do Osiedla "[...] " bramę dwuskrzydłową z furtką dla pieszych o konstrukcji stalowej, otwieraną i zamykaną pilotem, który posiadają jedynie lokatorzy tego osiedla. Wg oświadczenia B. S., pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej tego osiedla, brama została zrealizowana przez inwestora tego osiedla w 2008 r. i istnieje już od czasu sprzedaży pierwszych mieszkań. Następnie PINB wystąpił do Urzędu Miasta K. w sprawie udzielenia informacji w przedmiocie budowy przedmiotowej bramy. W odpowiedzi Zastępca Naczelnika Wydziału Budownictwa UM w K. pismem z dnia [...] r. podała, że na budowę przedmiotowej bramy nie udzielono pozwolenia na budowę. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...] z dnia [...] r., dotyczącym m. in. budowy układu komunikacyjnego Osiedla "[...] ", jedynie w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu zaznaczono lokalizację przedmiotowej bramy, jednak projekt bramy nie został przedstawiony. Inwestycja była uzgodniona pod względem obsługi komunikacyjnej z Wydziałem Komunikacji i Miejskim Zarządem Ulic i Mostów, zaś załącznikiem do tych uzgodnień był plan sytuacyjny układu komunikacyjnego ze wskazaniem lokalizacji bramy na trwale zamkniętej przy wjeździe z ul. [...] . W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] [...] "[...] PL", przedłożenie w terminie 30 dni dokumentów, dotyczących przedmiotowej bramy, jako zrealizowanej bez wymaganego zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zgłoszenia. Postanowienie to doręczono Wspólnocie Mieszkaniowej w dniu 9 czerwca 2014 r. Następnie wobec nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, decyzją z dnia 14 lipca 2014 r. organ nadzoru budowlanego I instancji na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej rozbiórkę przedmiotowej bramy. W odwołaniu od decyzji Wspólnota Mieszkaniowa Osiedla "[...] [...] w K. zarzuciła, że zgłoszenie zamiaru wzniesienia bramy od ul. [...] zostało dokonane przez inwestora w toku postępowania, zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. nr [...], zaś brama została wzniesiona zgodnie z pozwoleniem na budowę układu komunikacyjnego po działkach nr 1 i 3, w oparciu o uzgodnienia z MZUiM oraz Miastem K., z których wynikał obowiązek usytuowania bramy stale zamkniętej od strony ul. [...] . Układ komunikacyjny wraz z bramą wjazdową stanowiły zatem jedno zamierzenie inwestycyjne, objęte decyzją o pozwoleniu na budowę. Nadto, odwołująca się Wspólnota zarzuciła, że skoro działki nr 1 i 3, stanowiły drogę wewnętrzną, która od początku miała mieć ograniczony dostęp, zaś wysokość bramy nie przekracza 2,20 m, to w niniejszej sprawie brak przesłanek z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wreszcie, wskazano na bezpodstawne uznanie Spółki "A" za stronę postępowania. Następnie na wezwanie organu odwoławczego, Wspólnota Mieszkaniowa w piśmie z dnia [...] r. wyjaśniła, że nie dysponuje dokumentacją, dotyczącą przekazania osiedla do użytkowania, bowiem nie była inwestorem, zaś członkowie Wspólnoty nabyli wyłącznie lokale w budynkach. Podano też, że sporną bramę wzniesiono w 2006 r. Natomiast PINB w K. pismem z dnia [...] r. poinformował o braku zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych na podstawie decyzji z dnia [...] r. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uwzględniając odwołanie, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania i analizie materiału dowodowego, a w szczególności oświadczeń stron oraz projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia [...] r. nr [...], ustalił że sporna brama została zrealizowana w 2006 r. na podstawie i w okresie ważności pozwolenia na budowę, bowiem została przewidziana w planie sytuacyjnym układu komunikacyjnego, stanowiącym załącznik do tegoż pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, nie można zatem uznać, że sporna brama została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej. Jednakże organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, że działka nr 1, na której zrealizowano bramę, przez którą przebiega droga wewnętrzna, nie jest miejscem publicznym, skoro stanowi ona własność Miasta K. i jest wykorzystywana jako droga dojazdowa, służąca obsłudze komunikacyjnej nieruchomości przy niej położonych, zaś brama usytuowana jest od strony miejsca publicznego. Skargę na decyzję ostateczną wniosła "A" Sp. z o.o. SKA w K., domagając się jej uchylenia z powodu: 1) błędnych ustaleń faktycznych, że pozwolenie na budowę nr [...] , obejmuje sporną bramę, 2) naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 i art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 28 ust. 1 tej ustawy – poprzez przyjęcie, że sporna brama została zrealizowana w okresie ważności tego pozwolenia i na jej budowę nie było wymagane zgłoszenie. Zdaniem skarżącej Spółki, nie jest wystarczające zaznaczenie spornej bramy jedynie na planie sytuacyjnym układu komunikacyjnego, który stał się załącznikiem do decyzji o pozwolenie na budowę, skoro nie podano parametrów i charakteru tejże bramy, zaś kwestia dostępu do drogi publicznej miała istotne znaczenie dla budowy Osiedla "[...] ". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako wniesionej przez podmiot nielegitymujący się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem Spółce nie przysługuje tytuł prawny do działki nr 1 ani też lokalizacja spornej bramy nie oddziaływuje na nieruchomość skarżącej. Niezależnie od tego, organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej przedstawiciele uczestnika postępowania Wspólnoty Mieszkaniowej wnieśli o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu odwoławczego oraz podali, że w wyniku ich skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem uchylił postanowienia organów obydwu instancji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, udzielonego na rzecz skarżącej Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W pierwszym rzędzie rozważenia wymagała jednak kwestia legitymacji po stronie skarżącej Spółki, która zainicjowała postępowanie administracyjne i brała w nim udział na prawach strony. Przedmiotowa brama zrealizowana została na działce nr 1, stanowiącej własność Gminy K. – w poprzek tej działki i na granicy z działką nr 4 i obie stanowią obecnie zgodnie z przywołanym w odpowiedzi na skargę planem miejscowym z 2006 r., tereny dróg pieszych. Tymczasem zgodnie z udzielonym skarżącej Spółce pozwoleniem na budowę z [...] r., wjazd na teren jej inwestycji przewidziano z ulicy [...] w K. przez działki nr 3 i 1. Zdaniem sądu administracyjnego, w takim stanie rzeczy brak podstaw do odmowy przyznania skarżącej Spółce przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem usytuowanie spornej bramy koliduje z treścią udzielonego pozwolenia na budowę. Skarżąca Spółka ma zatem interes prawny w sprawie legalności jej budowy. Stąd też skarga podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Jednakże zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy, dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego, trafnie stwierdzając, że przedmiotowa brama została zrealizowana na podstawie i w okresie ważności pozwolenia na budowę, udzielonego R. H. przywołaną przez organ odwoławczy decyzją, którą zatwierdzono równocześnie projekt budowlany, obejmujący m. in. budowę układu komunikacyjnego dla osiedla mieszkaniowego. Sporna brama nie tylko została naniesiona na planie sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do tejże decyzji, co wynika z faktu opatrzenia go pieczęcią organu, na którym naniesiono jej lokalizację, lecz opisana na tym planie jako brama na trwale zamknięta, wjazd funkcjonuje tylko jako droga pożarowa. Faktem jest, że w części opisowej projektu nie podano bliższych parametrów, tj. wymiarów i konstrukcji tejże bramy, lecz nie budzi wątpliwości, iż jej szerokość wynosi tyle, co działka nr 1, tj. 4,50 m, co wynika z planu sytuacyjnego, sporządzonego na kopii mapy, przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Taki stan rzeczy skutecznie chroni inwestora przed zarzutem popełnienia samowoli budowlanej, dopóki decyzja o pozwoleniu na budowę z 2002 r. jako ostateczna pozostaje w obrocie prawnym. O ile bowiem projekt budowlany obarczony był wadami, czy brakami, na które wskazuje skarżąca Spółka, organy nadzoru budowlanego nie były władne do stwierdzenia tych faktów i podważania udzielonego pozwolenia na budowę. Wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę możliwe jest jedynie w odrębnym trybie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Co więcej, stwierdzić przyjdzie, że zgodnie z pkt 3 decyzji, na inwestora nałożono obowiązek zachowania warunków określonych w dokonanych uzgodnieniach. Tymczasem Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K. pismem z dnia [...] r. uzgodnił projekt budowlany dla obsługi osiedla wyłącznie od strony ul. [...] i przeznaczenie drogi wewnętrznej, prowadzącej do łącznicy ul. [...] tylko jako wjazd dodatkowy (awaryjny) i dla ruchu pieszego. Podobnie, Naczelnik Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa UM w K. pismem z dnia [...] r. w celu realizacji obsługi wyłącznie od strony ul. [...] , nakazał usytuowanie bramy pożarowej (stale zamkniętej) – zgodnie z załączonym projektem zagospodarowania terenu, stanowiącym integralną część uzgodnienia. W toku niniejszego postępowania nie stwierdzono też, że przedmiotowa brama została zrealizowana w innym miejscu, niż to przewidziano w planie sytuacyjnym, stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę. W świetle treści protokołu oględzin z dnia 5 maja 2014 r., przeprowadzonych z udziałem przedstawiciela skarżącej Spółki i dołączonego materiału fotograficznego, brak też podstaw do ferowania zarzutu nienależytego stanu technicznego przedmiotowej bramy. Nie mógł też odnieść skutku zarzut błędnych ustaleń co do faktu realizacji przedmiotowej bramy w okresie ważności i na podstawie pozwolenia na budowę z 2002 r. Faktem jest, że w piśmie z dnia [...] r. skarżąca Spółka podała, że od września 2013 r. utraciła możliwość przejazdu przez działki 1 i 3 – z uwagi na posadowioną bramę, lecz w toku postępowania skarżąca nie zaoferowała żadnych dowodów dla wykazania, że do realizacji tejże bramy doszło dopiero we wrześniu 2013 r., aczkolwiek już w toku oględzin przedstawiciel Wspólnoty oświadczyła, że brama istnieje już od 2008 r., kiedy to doszło do sprzedaży pierwszych lokali na osiedlu. Natomiast w postępowaniu odwoławczym Wspólnota podała, że brama została zrealizowana jeszcze w 2006 r. Tego rodzaju oświadczeń skarżąca Spółka w żaden sposób nie podważyła. Stąd też w sytuacji, gdy nie doszło do zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie decyzji z 2002 r., ani też nie wydano decyzji o wygaśnięciu pozwolenia na budowę, niezależnie od faktu czy bramę zrealizowano w 2006 roku, czy też w 2008 roku, brak podstaw do podważenia prawidłowości ustaleń organu odwoławczego, że miało to miejsce w okresie ważności i na podstawie pozwolenia na budowę. Wbrew zarzutom skargi, w niniejszej sprawie nie miały też zastosowania obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, lecz obowiązujące w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, która to decyzja nie podlega kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Z tych też względów nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącej Spółki, że budowa przedmiotowej bramy podlegała odrębnemu zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). Wreszcie, wskazać przyjdzie na wątpliwość, czy przedmiotowa brama została zrealizowana od strony miejsca publicznego w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jak to uznał organ odwoławczy. Rozważanie charakteru działki nr 1, na której zrealizowano przedmiotową bramę, należy bowiem odnieść do stanu z daty udzielenia pozwolenia na budowę z 2002 r. Tymczasem w świetle dołączonej do pisma Wspólnoty z dnia [...] r. kopii umowy użyczenia zawartej w dniu [...] r. pomiędzy inwestorem R. H. a Miastem K., działka ta na czas nieoznaczenia została mu oddana w użyczenie celem budowy i eksploatacji układu komunikacyjnego z obowiązkiem ich utrzymania – w oparciu o przywołane wyżej uzgodnienia. Wobec treści tej umowy, wątpliwy jest charakter działki nr 1 jako miejsca publicznego. Kwestia ta nie ma jednak istotnego znaczenia, skoro przedmiotowa brama objęta była decyzją o pozwolenie na budowę z 2002 r. i jej realizacja stanowi warunek, zawarty w dokonanych uzgodnieniach. Stąd też chybiony jest zarzut naruszenia art. 29 ust. 1 oraz art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Prawidłowo bowiem organ odwoławczy uwzględniając odwołanie Wspólnoty, uchylił skierowaną do niej decyzję o nakazie rozbiórki i umorzył postępowanie w sprawie legalności budowy tego obiektu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Zatem nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw