II SA/Gl 1120/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. We wniosku z dnia [...] r. skierowanym do Starosty P. pełnomocnik [...] sp. z o.o. w W. wniósł o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii cyfrowej oznaczonej symbolem [...] J., zlokalizowanej na działce nr [...] w J. składającej się z wieży stalowej z antenami, kontenera technicznego i przyłącza energetycznego. W toku wszczętego w tej sprawie postępowania Starosta P. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym ) oraz art. 123 kpa zobowiązał pełnomocnika inwestora do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie w terminie 7 dni zaświadczenia Starosty P. o wyłączeniu gruntu zajętego pod inwestycję z produkcji rolnej oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla objętej wnioskiem inwestycji ( zgodnie z decyzją o ustalaniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ). W odpowiedzi na to zobowiązanie przy piśmie z dnia [...] r. pełnomocnik inwestorki przedłożył decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji objętej wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz wydane z upoważnienie Starosty P. zaświadczenie z dnia [...] r. z którego wynika, że objęty zamierzeniem grunt z uwagi na jego rodzaj i klasę nie wymaga wydania decyzji o wyłączeniu z produkcji rolniczej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 35 ust. 3 i art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 kpa Starosta P. orzekł o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzieleniu [...] Sp. o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji nadawczo-odbiorczej telefonii cyfrowej [...] oznaczonej jako "[...]", na działce nr [...] w J. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż dołączona do wniosku o pozwolenie na budowę dokumentacja była niekompletna. Inwestorka została zobowiązana do jej uzupełnienia postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Obowiązku wynikającego z tego postanowienia a nałożonego zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie przedłożenia decyzji środowiskowej inwestorka w wyznaczonym terminie nie wykonała. Przedłożyła bowiem nieostateczną decyzję o umorzeniu postępowania ( w związku ze zmianą przepisów ) dotyczącego wydania decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację objętego postępowaniem przedsięwzięcia. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik inwestorki wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie wniosku o pozwolenie na budowę względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając te żądania podniósł, że okoliczność, iż decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest ostateczna nie stanowi przeszkody do rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany powinien we własnym zakresie dokonać sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska w sytuacji gdy dla danej decyzji nie jest wymagane wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Czy wydanie takiej decyzji jest wymagane powinien zaś stwierdzić Starosta P. we własnym zakresie dokonując wykładni art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006 r, Nr 129 poz. 902 ze zm., zwanej dalej Prawem ochrony środowiska). Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że uzyskanie przez inwestorkę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji stanowiło jeden z warunków uzyskania pozwolenia na budowę, wynikających z decyzji Burmistrza P. z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Inwestorka pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku o pozwolenie na budowę, takiej decyzji nie przedłożyła. Nie mogła jej bowiem zastąpić nie posiadająca przymiotu ostateczności decyzja Burmistrza P. z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie tych uwarunkowań. Decyzja ta została zresztą uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] pełnomocnik [...] Sp. z o.o. w W. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty P. a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił iż decyzje te zostały wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska w zw. z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko ( Dz. U. nr 257 poz. 2573 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem R.M. z dnia 9 listopada 2004 r.) przez wadliwą ich wykładnię. Zarzucił nadto, że decyzje te zostały wydane bez dostatecznego zebrania i oceny materiału dowodowego tj. z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że inwestorka nie była zobowiązana do przedłożenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyż z uwagi na jego charakterystykę taka decyzja nie była w ogóle wymagana, co organy orzekające w sprawie o pozwolenie na budowę były zobowiązane stwierdzić we własnym zakresie. Objęte postępowaniem przedsięwzięcie nie kwalifikuje się bowiem do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Wydanie w takiej sytuacji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie było zatem dopuszczalne ( bezprzedmiotowość obiektywna ). W dalszej części uzasadnienia skargi powtórzono zarzuty sformułowane wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz powołując się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej w uzupełnieniu argumentów skargi powołał się dodatkowo na mające jego zdaniem odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W piśmie z dnia [...] r. organ odwoławczy poinformował Sąd, że postępowanie w zakresie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację objętej skargą inwestycji nie zostało jeszcze zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zasadny jest zdaniem sądu sformułowany w skardze zarzut, że zostały one wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważania sprawy tj. z naruszeniem treści art. 7 i 77 § 1 kpa, a nadto z naruszeniem art. 107 § 3 kpa, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r, o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Dlatego też zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ architektoniczno budowlany ma obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego m.in. z ustaleniami takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia w tym zakresie naruszeń nakłada na inwestora obowiązek ich usunięcia przez wydanie postanowienia na podstawie art. 35 ust. 3 tego aktu prawnego. Jest to przy tym postanowienie, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia i dlatego też może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji ( art. 142 kpa ), co też skarżąca Spółka uczyniła. Już jednak wcześniej twierdziła, że w związku ze zmianą stanu prawnego przestał istnieć po jej stronie obowiązek dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę decyzji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Organy obu instancji kwestię tę powinny zatem jednoznacznie przesądzić skoro odmowę wydania pozwolenia na budowę wywiodły z faktu nie wykonania obowiązku przedłożenia takiej decyzji. Należy bowiem zdaniem Sądu stwierdzić, że obowiązek respektowania przez organ architektoniczno-budowlany treści decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego ( zgodnie z art. 55 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ) nie dotyczy sytuacji gdy na skutek zmiany stanu prawnego odpadła podstawa materialnoprawna nałożonego tą decyzją obowiązku. Właśnie na taką sytuację powoływała się skarżąca podnosząc lakonicznie zmianę treści rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. W takiej zaś sytuacji, jak już stwierdzono, organy orzekające miały obowiązek ustalić czy rzeczywiście doszło do sygnalizowanej zmiany stanu prawnego i czy zmiana ta anulowała obciążający inwestorkę obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ( zgodnie z treścią art. 46 ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska). Obowiązek ten został bowiem niewątpliwie ustalony na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 4b, art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska oraz w związku z obowiązującą wówczas treścią § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. Treść tego ostatniego przepisu uległa jednak zmianie z dniem 31 sierpnia 2007 r. a to zgodnie z treścią § 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmieniającego rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2004 r. ( Dz. U. z 2007 . Nr 158 poz. 1105). W świetle tej zmiany projektowane przedsięwzięcie w objętych projektem budowlanym parametrach przestało być już zaliczane do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, a w konsekwencji wymagających wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Właśnie w związku z tą zmianą do wniosku o pozwolenie na budowę została dołączona opinia mgr inż. K. K. w zakresie obowiązku uzyskania dla planowanej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zmianie z tą samą datą uległa również treść § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2004 r. ( zgodnie z § 1 pkt 2a ww. rozporządzenia zmieniającego z dnia 21 sierpnia 2007 r.). W konsekwencji organy orzekające miały obowiązek ustalić czy w związku ze zmianą stanu prawnego obciążał inwestorkę w dalszym ciągu obowiązek przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sam fakt toczącego przed właściwymi organami postępowania w przedmiocie wydania takiej decyzji z obowiązku tego organów architektoniczno-budowlanych zdaniem Sądu nie zwalniał. Co najwyżej należało rozważyć możliwość zawieszenia z tego powodu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Gdyby zaś organy orzekające ustaliły, iż brak jest podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach to zgodność projektu budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska ( stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ) powinny ocenić we własnym zakresie. W miarę potrzeby mogły w tym względzie dopuścić dodatkowe dowody. Nie rozważenie przedstawionych wyżej kwestii musiało skutkować przyjęcie, że decyzje organów obu instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia. W tej sytuacji nie można też podważyć zdaniem Sądu zarzutu wydania ich z naruszeniem powołanych w skardze przepisów prawa materialnego. Skutkowało to uchyleniem tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c i art. 135 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 zaś o kosztach postępowania sądowego ( obejmujących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa ) stosownie do wyniku tego postępowania na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 3, art. 209 oraz art. 211 tej ustawy. Wytyczne co do dalszego postępowania wynikają zdaniem Sądu wprost z przedstawionych wyżej rozważań. Organy orzekające będą przy tym dodatkowo zobowiązane uwzględnić treść ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ). su