II SA/Gl 1127/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Przy skardze z dnia [...] r. J. B. nadesłał pismo procesowe, w którym wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący motywując ten wniosek wskazał, że ze względu na szczupłość dochodów oraz znaczne wydatki nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz opłacić usług fachowego pełnomocnika. Udział tego ostatniego uznał również za konieczny ze względu na brak wykształcenia i wiedzy na temat przepisów prawa. W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) wniosek taki winien być złożony na urzędowym formularzu. Z treści § 2 pkt 3 w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) wynika natomiast, że w sytuacji, w której osoba fizyczna nie złoży wspomnianego formularza, jest on jej przesyłany celem wypełniania. Wykonując dyspozycję wskazanego wyżej przepisu skarżącemu został przesłany druk formularza PPF z informacją o konieczności jego wypełnienia i przesłania do Sądu w siedmiodniowym terminie, z pouczeniem, iż jego uchybienie będzie skutkowało pozostawieniem złożonego wniosku bez rozpoznania. Skarżący zadośćuczynił temu wezwaniu i nadesłał wymagany formularz. Wynika z niego, że J. B. pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Skarżący będąc jedynym żywicielem rodziny uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jego małżonka jest osobą bezrobotna, nieuzyskującą żadnych świadczeń. Wnioskodawca nie posiada żadnych przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro ani też oszczędności lub środków pieniężnych. Na skutek wezwania referendarza sądowego wnioskodawca przedstawił szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną, w tym kserokopie decyzji o przyznaniu jego małżonce zasiłków z pomocy społecznej oraz kserokopie rachunków za media (wodę i energię elektryczną) i telefon. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Z przedstawionych przez J. B. informacji wynika niezbicie, że sytuacja materialna jego rodziny rzeczywiście jest trudna. Skarżący jest bowiem jedyną osobą uzyskującą stały dochód, który musi wystarczyć na utrzymanie czteroosobowej rodziny. W przeliczeniu na jej członka przypada około [...] zł. Nawet jeśli uwzględni się okresowo przyznawany małżonce skarżącego zasiłek z opieki społecznej, uzyskiwane kwoty pozwalają w zasadzie na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb. W tej sytuacji niepodobna oczekiwać, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata z urzędu pod uwagę wzięto fakt, iż kryteria przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym są bardzo ostre, co oznacza, że mogą z niego skorzystać w zasadzie wyłącznie osoby znajdujące się w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej (materialnej). Oceniając sytuację majątkową J. B. stwierdzić należy, ze jest ona niewątpliwie trudna, nie mniej jednak nie można uznać, że jest ekstremalnie ciężka. Wskazać również wypada, że ustanowienia adwokata z urzędu nie może uzasadniać brak orientacji w obowiązujących przepisach, gdyż rozpoznanie skargi przez Sąd następuje niezależnie od podniesionych w niej zarzutów (art. 134 § 1 P.p.s.a.). O ile zaś, w razie niekorzystnego rozstrzygnięcia skarżący uznałby konieczność wniesienia środka zaskarżenia, w stosunku do którego ustawodawca przewidział tzw. przymus adwokacko – radcowski, będzie miał możliwość ponownego złożenia wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.