II SA/Gl 1127/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzewa uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta C. na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 92, poz. 880), orzeczono o naliczeniu J. B. kary administracyjnej pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia [...] sztuki brzozy rosnącej na nieruchomości przy ul. [...] w C. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w wyniku oględzin w dniu [...]r. ustalono, że z posesji J. B. usunięto [...] sztuk brzóz. Właściciel podał, że [...] sztuki ścięto na jego polecenie, przy czym brzoza 2 – pniowa była już podcięta piłą przez nieznanych sprawców i nie miała szans na przeżycie. Jego wyjaśnienia potwierdzili świadkowie R. M. i Z. S. W tej sytuacji, zdaniem organu nie można przypisać J. B. winy za usunięcie tego drzewa, lecz nie budzi wątpliwości, że usunięcie drugiej brzozy o najmniejszym promieniu pnia [...] cm w miejscu ścięcia, nastąpiło bez wymaganego zezwolenia. Ze względu na brak możliwości ustalenia dokładnego obwodu usuniętego drzewa z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustalono przy przyjęciu najmniejszego promienia pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 % - zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy. W odwołaniu od decyzji J. B. podniósł, że usunięcie przedmiotowej brzozy było konieczne, gdyż drzewo zostało podcięte przez nieznane osoby i stwarzało zagrożenie bezpieczeństwa osób przechodzących przez jego działkę, usytuowaną naprzeciw bloków mieszkalnych. Stąd też nie miał możliwości i czasu ubiegania się o zezwolenie. Nadto, odwołujący się wskazał na trudną sytuację majątkową i dotkliwe skutki decyzji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, podniesione okoliczności co do przyczyn usunięcia przedmiotowego drzewa nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jako że i w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa, wymagane było uprzednie uzyskanie zezwolenia na wycinkę. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego J. B. ponowił okoliczności podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do przyczyn usunięcia przedmiotowego drzewa, akcentując brak winy w swoim działaniu. Skarżący podniósł też, że przez jego działkę planowany jest przebieg gazociągu wysokiego ciśnienia, co i tak spowoduje konieczność wycięcia części drzewostanu. W kolejnym piśmie z dnia [...]r. skarżący zarzucił, że w niniejszej sprawie nie stwierdzono autorytatywnie , czy wiek przedmiotowej brzozy przekraczał 5 lat, zaś drzewa młodsze nie wymagają zgody na wycięcie. Ponadto, pomiaru drzewa dokonano przy samej ziemi, a nie na wysokości [...] cm, co miało wpływ na ustalenie średnicy, a tym samym na ocenę wieku drzewa i wymiar kary. Jego zdaniem, nie wiadomo też, dlaczego organ administracji objął postępowaniem jedynie dwa z wyciętych przez złodziei drzew, skoro sam nie miał pewności w tym względzie. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić. Z mocy art. 83 ust. 1 powołanej przez organy obydwu instancji ustawy o ochronie przyrody, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. Sankcją za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których norma w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 tej ustawy ( art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy ). Jeżeli zaś nie jest możliwe ustalenie obwodu zniszczonego lub usuniętego bez zezwolenia drzewa z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10 % ( art. 89 ust. 3 cyt. ustawy ). W niniejszej sprawie brak podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych organów obydwu instancji, iż na zlecenie skarżącego, będącego właścicielem nieruchomości w [...]r. usunięto [...] brzozy. Do tego rodzaju działania przyznał się sam skarżący w toku oględzin nieruchomości w dniu [...]r., wskazując wówczas drzewa wycięte na jego polecenie. Taki stan rzeczy, a mianowicie wycinki drzew na zlecenie skarżącego, potwierdzili też przesłuchani przez organ I instancji świadkowie w osobach R. M. i Z. S. Z zebranego materiału dowodowego wynikało też, że jedna z tych brzóz była dwupniowa i została już uprzednio podcięta przez nieznanych sprawców. Na tej podstawie organy administracji uznały, że nie zachodzą żadne wątpliwości co do przypisania skarżącemu faktu usunięcia tylko jednej ze wskazanych przez niego brzóz, wyciętych na jego zlecenie, a opisanej w pozycji 2 protokołu oględzin. Faktem jest, że ustalenia faktyczne co do ilości wyciętych przez skarżącego drzew muszą budzić wątpliwości w świetle treści notatki Policji z dnia [...]r. W toku interwencji funkcjonariusza Policji skarżący przyznał się do wycinki [...] sztuk brzóz jako kolidujących z projektowaną trasą gazociągu. Twierdzenie te zmienił jednak w toku niniejszego postępowania i organ I instancji ostatecznie przyjął najkorzystniejszą dla niego wersję, iż dokonał wycinki tylko [...] brzozy. O ile jednak zachodzą wątpliwości co do liczby usuniętych przez skarżącego brzóz, to wykazać przyjdzie, iż działanie sądu administracyjnego prowadzić mogłoby jedynie do pogorszenia jego sytuacji. Brak natomiast podstaw do przyjęcia, iż ustalenia organu co do wycinki jednej wskazanej przez niego brzozy o najmniejszym promieniu pnia [...] cm w miejscu ścięcia, są dowolne. Sąd administracyjny nie prowadzi zaś postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje kontroli działania organów administracji. Ustalenia faktycznie nie naruszają zaś reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza nie uchybiają art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Stąd też brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania stanowiska organu, iż skarżący jako właściciel nieruchomości dokonał wycinki przedmiotowej brzozy, którą sam wskazał w toku oględzin. O ile zaś w sprawie zachodzą wątpliwości, to jedynie co do liczby wyciętych przez niego drzew, skoro interweniującemu funkcjonariuszowi Policji podał, że usunął [...] brzóz, a następnie zmienił wersję, że w większości drzewa te wycięli nieznani sprawcy. Musiał jednak odnieść skutek zarzut skargi w zakresie braku ustaleń faktycznych co do wieku usuniętej brzozy. Zgodnie z art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat. Stąd też jedynie drzewa i krzewy starsze niż 5 lat wymagają zezwolenia na ich usunięcie, a co za tym idzie, skutkiem nieuzyskania zezwolenia właściwego organu może być nałożenie administracyjnej kary pieniężnej. Nie ma natomiast znaczenia prawnego fakt, czy usunięte drzewo stwarzało zagrożenie dla bezpieczeństwa, bądź też kolidowało z trasą projektowanego gazociągu. Tego rodzaju przypadki nie zostały bowiem wymienione w art. 83 ust. 6 ustawy. Fakt, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia i to tylko w istniejących obiektach budowlanych, przy czym działka skarżącego nie jest zabudowana, nie zwalnia bowiem od wymogu uprzedniego uzyskania zezwolenia na wycinkę. Wymierzenie administracyjnej karty pieniężnej następuje zaś jako sankcja za usuwanie drzew bez wymaganego zezwolenia. O ile zatem na wycinkę drzewa nie jest wymagane zezwolenie w świetle art. 83 ust. 6 ustawy, brak podstaw do wymierzenia takiej kary. Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne było w pierwszym rzędzie stwierdzenie, czy wiek wyciętej brzozy przekraczał 5 lat. Brak ustaleń faktycznych w motywach decyzji w tym względzie musiał zatem skutkować ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 135, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku po myśli art. 152 cyt. ustawy. O kosztach postępowania sądowego nie rozstrzygnięto, bowiem skarżący został zwolniony od wpisu, a o zasądzenie innych kosztów nie wniósł przed zamknięciem rozprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien zatem uzupełnić materiał dowodowy celem ustalenia wieku wyciętej brzozy o najmniejszym promieniu pnia [...] cm w miejscu ścięcia. O ile przesłuchanie skarżącego, ewentualnie, wskazanych przez niego świadków, bądź też dowód z dokumentacji, czy zdjęć, nie pozwolą na stwierdzenie, że przedmiotowe drzewo rosło na nieruchomości co najmniej od [...]r., ustalenie wieku brzozy wymagać będzie zasięgnięcia opinii biegłego dendrologa. Dopiero stwierdzenie, że wiek brzozy przekraczał 5 lat, uzasadniać będzie wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej. Brak kłody stanowi zaś podstawę do wyliczenia jej wysokości zgodnie z art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, jak to przyjęto w niniejszej sprawie.