II SA/Gl 1127/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi M.P.(P.) na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie kary za nielegalne użytkowanie obiektu 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wymierzył M. P. , prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą F.H.U. "A" , karę z tytułu nielegalnego użytkowania warsztatu lakierniczo - blacharskiego i mechaniki pojazdowej z zapleczem socjalno - administracyjnym w P. przy ul. [...] na działce nr 1 (dawniej dz. nr 2) w kwocie 112 500,00 zł Zażalenie na to postanowienie dnia 5 września 2017 r. złożył M. P. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W wyniku rozpoznania tego zażalenia Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie nr [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu swego postanowienia organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. W rozstrzyganej sprawie przesyłka zawierająca postanowienie nie została podjęta przez adresata. Sama koperta z niepodjętą przesyłką zaginęła w organie I instancji. Dlatego organ odwoławczy oparł się na piśmie Naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia [...] r. Z pisma tego wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana, po czym zwrócona do nadawcy. Pierwsza próba doręczenia pisma nastąpiła dnia 14 sierpnia 2017 r. Wtedy wystawiono pierwsze awizo. Ponowne zawiadomienia wystawiono dnia 22 sierpnia 2017 r., natomiast zwrot obu listów nastąpił dnia 29 sierpnia 2017 r. Licząc 14-dniowy termin określony art. 44 § 1 k.p.a. począwszy od dnia 15 sierpnia 2017 r. (pierwsze awizo w dniu 14 sierpnia 2017 r.) fikcja doręczenia nastąpiła w dniu 28 sierpnia 2017 r. Powyższe oznacza, iż termin do złożenia zażalenia na postanowienie nr [...] rozpoczął bieg w dniu 29 sierpnia 2017 r. Przedmiotowe zażalenie nadano w placówce Poczty Polskiej S.A. w dniu 5 września 2017 r., o czym świadczy data na stemplu pocztowym. Mając na względzie opisane powyżej kodeksowe zasady obliczania terminów, organ stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia, upłynął skarżącemu w dniu 4 września 2017 r., a tym samym zażalenie nadane w dniu 5 września 2017 r. traktować należy jako złożone po terminie. Skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do tutejszego Sądu złożył M. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania, i wstrzymania w całości zaskarżonego postanowienia, zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie: 1. art. 44 § 2 w zw. z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezzasadne przyjęcie, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] r., znak: [...] doręczone zostało skarżącemu w drodze fikcji prawnej w dniu 28 sierpnia 2017 r. pomimo że: - skarżący nie otrzymał zawiadomienia o pozostawieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w jego oddawczej skrzynce pocztowej, - postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] nie pozostawiono w aktach sprawy, - skarżący dokonał faktycznego odbioru adresowanego do niego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] w oryginale; 2. art. 10 § 1 w zw. z art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia bez uprzedniego umożliwienia skarżącemu zapoznania się ze zgromadzonym przez organ II instancji materiałem dowodowym, a w konsekwencji oparcie zaskarżonego postanowienia o nieudowodnione okoliczności faktyczne, 3. art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego, 4. art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uzasadnionych wątpliwości, co do możliwości zastosowania w niniejszej sprawie doręczenia zastępczego zgodnie z art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiadając na skargę, organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zdaniem Sądu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W świetle art. 44 k.p.a. "w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy". Zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. W zgodzie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (zasada prawdy obiektywnej). Przenosząc powyższe przepisy na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, iż organ II instancji błędnie przyjął, że brak w aktach sprawy koperty z postanowieniem można skutecznie uzupełnić pismem naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia [...] r. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ, który powziął wątpliwość co do stanu faktycznego sprawy, powinien podjąć wszelkie niezbędne czynności do ich wyjaśnienia, a jeśli nie da się tychże wątpliwości usunąć, powinien rozstrzygnąć na korzyść strony. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z zaginięciem koperty z pismem, która jako dowód tzw. fikcji doręczenia, powinna być zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. pozostawiona w aktach sprawy. Wedle procedury doręczania korespondencji w sytuacji, gdy z jakichkolwiek powodów nie można doręczyć przesyłki, osoba doręczająca adnotuje na kopercie czynności dotyczące dostarczania przesyłki wraz ze swoim podpisem. Tak więc koperta ta w przypadku braku dostarczenia przesyłki staje się dokumentem, który służy następnie nadawcy do weryfikacji prawidłowości podjętych prób doręczenia. Mając to na uwadze nieprawidłowym jest przyjęcie, iż pismo naczelnika Urzędu Pocztowego wysłane w odpowiedzi na reklamację będzie wystarczającym dokumentem potwierdzającym to co w nim zawarte, a dotyczącym procesu dostarczania spornego pisma. Postępowaniem tym organ II instancji naruszył również zasadę pogłębiania zaufania obywateli zawartą w art. 8 k.p.a., która stanowi, iż organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Z powodu zaginięcia w niniejszej sprawie dokumentu niezbędnego do przyjęcia tzw. fikcji doręczenia i powzięcia wątpliwości, których zdaniem Sądu nie dało się usunąć poprzez dowód w postaci pisma naczelnika Urzędu Pocztowego z dnia [...] r., należało zgodnie z art. 81a § 1 k.p.a. rozstrzygnąć na korzyść skarżącego, czego organ nie uczynił. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż skarga jest zasadna, ponieważ doszło do naruszenia przez organ II instancji przepisów postępowania, które zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 206 p.p.s.a. Sprawa powyższa jest w istocie tożsamą ze sprawą rozpatrywaną pod sygnaturą II SA/Gl 23/18. Dlatego w ocenie składu orzekającego przyznanie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł jest wystarczające.