II SA/Gl 1128/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu z towarem oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działając na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708), określił stawkę opłaty tytułem strzeżenia i przechowywania środka transportowego – samochodu ciężarowego nr rej. [...] wraz z towarem w postaci benzyny bezołowiowej w kwocie 55,35 zł dziennie za okres od dnia [...] do dnia [...] r., tj. łącznie w kwocie 774,90 zł, obciążając należnością solidarnie "A" Sp. z o.o. w P.(przewoźnika) i skarżącą "B" Sp. z o.o. w L. (jako podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia). W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu [...] r. funkcjonariusze [....] Urzędu Celno-Skarbowego w K. przeprowadzili kontrolę operacji przewozu zgłoszonej w systemie SENT pod nr [...], w którym jako podmiot wysyłający i odbierający wskazano skarżącą Spółkę. W wyniku tych czynności stwierdzono brak zgłoszenia, dotyczącego ok. 2500 litrów benzyny Euro Super 95 jako nadwyżki paliwa w zbiorniku cysterny. Spowodowało to zatrzymanie środka transportu wraz z towarem i skierowanie na wyznaczony parking w trybie art. 16 ust. 1 cyt. ustawy. W toku postępowania skarżąca Spółka przedstawiła dowody potwierdzające prawo do dysponowania towarem. Stąd też należało ustalić opłaty z tego tytułu zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy – w oparciu o umowę przechowywania. W zażaleniu na powyższe postanowienie "B" Sp. z o.o. domagała się jego uchylenia, zarzucając naruszenie: 1) art 16 ust. 1 ustawy, bowiem doszło jedynie do stwierdzenia rozbieżności, a nie – braku dokumentacji zgłoszenia, 2) art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej z powodu swobodnej oceny materiału dowodowego. Spółka zarzuciła, że podczas kontroli kierowca okazał dokument SENT. Jej zdaniem, nieprawidłowe lub wadliwe wypełnienie zgłoszenia lub dokumentu, nie uzasadnia zatrzymania środka transportu. W niniejszej sprawie stwierdzono zaś jedynie rozbieżność pomiędzy ilością paliwa zadeklarowaną w dokumencie SENT a rzeczywiście przewożoną, co było wynikiem częściowego przekazania zakupionego paliwa do zbiorników na jednej ze stacji i przetransportowaniu reszty do innej stacji tej Spółki. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy uznał bowiem, że nie jest wystarczające dokonanie jakiegokolwiek zgłoszenia w systemie SENT. Zgłoszenie to musi dotyczyć konkretnego rodzaju i ilości towaru. W toku kontroli kierowca okazał zaś dowód wydania, w którym jako zleceniodawca figurowała "C" S.A. a odbiorcą "G". Jako przewoźnika wskazano firmę "D". Nie okazano żadnego dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania przewiezionym towarem przez skarżącą Spółkę. Stwierdzono następujące rozbieżności pomiędzy zgłoszeniem w systemie SENT a okazanymi dokumentami, w tym: - w polu podmiot wysyłający stwierdzono rozbieżności w adresie firmy (w liście przewozowym wpisano inny adres niż w zgłoszeniu w systemie SENT), - w polu podmiot odbierający w zgłoszeniu SENT wpisano "B" Sp. z o.o., [...], ul. [...], [...] NIP [...], natomiast w liście przewozowym jako adres odbiorcy wpisano S., ul. [...], - w polu przewoźnik stwierdzono rozbieżności w adresie firmy (w liście przewozowym wpisano inny adres niż w systemie SENT), - z listu przewozowego wynikało, iż w II komorze cysterny znajduje się 4000 litrów benzyny bezołowiowej Pb 95. Taka też ilość została zgłoszona do systemu pod numerem [...]. Tymczasem po zważeniu środka transportu z towarem okazało się, iż kontrolowanym pojazdem przewożone było około 6500 litrów benzyny. Mając na uwadze fakt, iż przewóz około 2500 litrów benzyny bezołowiowej Pb 95 znajdującej się na ww środku przewozowym (nadwyżka paliwa w zbiorniku cysterny) nie został zgłoszony w systemie SENT oraz z uwagi na brak możliwości ustalenia podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jak właściciel, powyższy środek transportu wraz z niezgłoszonym w systemie SENT towarem (w ilości około 2500 litrów benzyny bezołowiowej), został w oparciu o art. 16 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, zatrzymany i skierowany do miejsca wyznaczonego. Na okoliczność zatrzymania, kontrolujący wystawili pokwitowanie zatrzymania środka transportu oraz pokwitowanie zatrzymania towaru. Wnioskiem z dnia 31 lipca 2017 r. "B" Sp. z o.o. wystąpiła o zwolnienie ww środka transportu z towarem. Wraz z pismem przedstawiła dowody potwierdzające prawo do dysponowania towarem przez Spółkę, tj. fakturę VAT nr [...] a dnia [...]r. wystawioną przez sprzedającego: "E" Sp. z o.o. w G. dla kupującego: "F" Sp. z o.o. (dotyczyła 11,895 m³ benzyny bezołowiowej Pb95), a także fakturę VAT nr [...] wystawioną przez "H" dla "E" Sp. z o.o. (dotyczyła takiej samej ilości paliwa), przyjęcie zewnętrzne nr [...] dot. 11895 litrów benzyny bezołowiowej Pb95 CN2710. Strona przedłożyła także umowę sprzedaży udziałów z dnia [...] r. – wraz z kopią wniosku o zmianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednocześnie strona wyjaśniła, iż "dnia 25 lipca 2017 r. "B" Sp. z o.o. z siedzibą L. ul. [...] (w KRS widnieje jeszcze stara siedziba ale w dniu [...] r. zostały złożone w KRS odpowiednie dokumenty zmieniające adres siedziby), wysłała drogą mailową zamówienie do firmy "E" Sp. z o.o. z siedzibą w G. ul. [...], na 12000 l benzyny bezołowiowej Pb95. Odbiór towaru miał się odbyć z bazy paliw "I" Sp. z o. o. w R., ul. [...]. Po otrzymaniu koniecznych dokumentów kierowca D. B. z firmy transportowej "A" pojechał do R., gdzie cysterna została zalana benzyną bezołowiową Pb95. Z bazy paliw w R. paliwo zostało przewiezione do L., gdzie metodą grawitacyjną (uszkodzona drukarka w cysternie nie pozwalała na inny sposób wydania) zgodnie z dyspozycją zlał około 8000 l. Z uwagi na to, że niezgodne z przepisami jest otwieranie komór cysterny, gdzie znajduje się benzyna, nie mógł stwierdzić dokładnej ilości ale założył, iż plus minus pozostało na cysternie około 4000 l. Dnia następnego, czyli [...] r. przekazał kierownikowi stacji informację o zlaniu ustalonej w przybliżeniu ilości benzyny i powiadomił o awarii drukarki, w związku z tym, iż ww towar nie był przeznaczony do dalszej odsprzedaży tylko miał być przewieziony na drugą stację "B" w S., ul. [...]. Ustaliliśmy, że po zlaniu całości benzyny ilość zostanie dokładnie zmierzona i we właściwy sposób przyjęta na obydwie stacje. Dlatego też kierowca otrzymał konieczne do przewozu dokumenty i udał się na stację do S., gdzie został zatrzymany i skontrolowany przez urzędników z Urzędu Celnego. Kontrolujący po otwarciu klapy cysterny stwierdził, że według niego ilość jest większa niż 4000 l. Cysterna została zważona i stwierdzono nieprawidłowość w ilości 2500 l, po czym samochód wraz z towarem został zatrzymany i przewieziony na parking do M.". Wymaganego zgłoszenia w systemie SENT Spółka dokonała zatem w dniu 8 sierpnia 2017 r. Stąd też organ odwoławczy uznał wydane rozstrzygnięcie organu I instancji za zgodne z prawem. Skargi na powyższe postanowienie wniosły oba podmioty. Skarga "A" Sp. z o.o. w P. została odrzucona na mocy prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 1129/17. W skardze do sądu "B" Sp. z o.o. domagała się uchylenia postanowień organów obydwu instancji oraz umorzenia postępowania i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżąca ponowiła dotychczasowe zarzuty i argumentację co do błędnego ustalenia, że nie dokonano wymaganego zgłoszenia w systemie, co mogłoby uzasadniać zatrzymanie środka transportu wraz z towarem, podczas gdy jedynie ustalono rozbieżności danych zawartych w zgłoszeniu SENT co do ilości przewożonej benzyny. Niedopuszczalna jest zaś rozszerzająca wykładnia art. 16 ust. 1 ustawy, który to przepis nie stanowi nadto o obowiązku zatrzymania pojazdu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że zgodnie z protokołem kontroli, stwierdzono rozbieżności w adresie skarżącej Spółki w liście przewozowym i w zgłoszeniu. Nadwyżka paliwa w zbiorniku cysterny nie została zgłoszona w systemie SENT i nie było możliwości ustalenia podmiotu posiadającego prawo do dysponowania towarem jako właściciel. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Jest poza sporem, że w trakcie kontroli przedmiotowego przewozu benzyny bezołowiowej, zgłoszonego w systemie SENT, stwierdzono różnicę ilości faktycznie przewożonej benzyny a wynikającą ze zgłoszenia. Nadwyżka wynosiła od 2500 litrów. Tymczasem przepis art. 3 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, wyżej powołanej, definiuje przesyłkę jako określoną ilość towaru, a art. 5 ust. 2 pkt 7 – wymaga zgłoszenia danych co do rodzaju, ilości, masy lub objętości towaru. Wreszcie, art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy, stanowi, że kontrola obejmuje zgodność danych zawartych w zgłoszeniu, ze stanem faktycznym. Zamknięcie urzędowe następuje w przypadku niezgodności m.in. co do ilości towaru (art. 15 ust. 1 ustawy). Zatem ilość towaru (masa lub objętość), stanowi element zgłoszenia i podlega kontroli. Jedynie rozbieżność co do ilości towaru wynosząca nie więcej niż 10% uważa się za nieistotną (art. 23 ustawy). W niniejszej sprawie nadwyżka wynosiła zaś więcej niż 10 % (ok. 6500 litrów przewożone, zgłoszono – 4000 litrów). Jednak w niniejszej sprawie nie chodzi jedynie o rozbieżność co do ilości przewożonego towaru. Okazane w toku kontroli dokumenty, wymienione w postanowieniu organu II instancji, rodziły bowiem wątpliwości co do podmiotu dysponującego towarem. Nadto, stwierdzono rozbieżności w adresie skarżącej Spółki w liście przewozowym i w zgłoszeniu. Zatem celem zatrzymania w trybie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy, było ustalenie właściciela towaru (ust. 3). Aczkolwiek ustawodawca wskazał jedynie na możliwość zatrzymania środka transportu lub towaru, to jednak nie wskazał żadnych przesłanek, warunkujących taką możliwość. W niniejszej sprawie oczywiście nie wchodziło w rachubę zatrzymanie samego towaru (benzyna w cysternie). Zdaniem sądu administracyjnego liczba i waga społeczna stwierdzonych naruszeń (rozbieżności w okazanej dokumentacji w postaci dowodu wydania a samym zgłoszeniem co do podmiotów dysponujących towarem) uzasadniała zatrzymanie pojazdu z towarem. Działanie funkcjonariuszy organu kontroli skarbowej nie może być uznane za dowolne. Odmienne rozumowanie godziłoby bowiem w cel ustawy – obowiązek zgłoszenia towaru przed rozpoczęciem przewozu (art. 5 ust. 1 ustawy). Wyjaśnienia skarżącej, złożone w toku postępowania co do przyczyn rozbieżności w ilości przewożonej benzyny (częściowe przekazanie zakupionego paliwa do zbiorników na jednej ze stacji tej Spółki i przetransportowanie reszty do innej stacji), nie mogą podważać legalności działania organów. Zdaniem sądu administracyjnego, organy administracji nie dokonały rozszerzającej wykładni art. 16 ust. 1 ustawy. Działanie takie byłoby niedopuszczalne z mocy art. 7a § 1 kpa, aczkolwiek można by rozważać, czy z uwagi na cel ustawy i ważny interes publiczny, norma ta nie jest wyłączona na podstawie § 2 pkt 1 tego przepisu. Konsekwencją stwierdzenia braku zgłoszenia na część przewożonej benzyny musiało być obciążenie skarżącej, jako podmiotu obowiązanego do zgłoszenia, opłatą tytułem strzeżenia i przechowywania pojazdu z towarem na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani uchybienia regułom procedury w stopniu nieuzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. mr