II SA/Gl 1128/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-14
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, funkcjonującego przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, jest zgodna z prawem, jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnienia wskazującego na wyjątkowość sytuacji oraz czy określenie granic tego miejsca za pomocą współrzędnych punktów załamania granicy jest wystarczająco precyzyjne?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Wojewody Śląskiego, uznając, że uchwała Rady Gminy Gorzyce dotycząca utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli jest zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że sezonowy charakter działalności ośrodka rekreacyjnego i ograniczona liczba klientów w weekendy uzasadniają utworzenie takiego miejsca zamiast pełnoprawnego kąpieliska, a określenie granic za pomocą współrzędnych jest wystarczająco precyzyjne i zgodne z przepisami prawa wodnego.Stan faktyczny
Rada Gminy Gorzyce podjęła uchwałę o zgodzie na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli. Wojewoda Śląski zaskarżył tę uchwałę, zarzucając jej sprzeczność z prawem wodnym i Konstytucją RP, w szczególności brak uzasadnienia wyjątkowości sytuacji oraz nieczytelne określenie granic miejsca. Gmina Gorzyce wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że sezonowy charakter działalności i ograniczony popyt uzasadniają utworzenie miejsca okazjonalnego, a współrzędne są wystarczająco precyzyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Wojewody Śląskiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Gorzyce z dnia 17 maja 2019 r. nr VIII/68/19 w przedmiocie utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli oddala skargę.
Rada Gminy Gorzyce w dniu 17 maja 2019 r. podjęła uchwałę nr VIII/68/19 w sprawie zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli na terenie Gminy Gorzyce przy ul. Wiejskiej 49a w Olzie przy Campingu "Europa" z plażą "Makarena". W podstawie prawnej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 15 , art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 506 z późn. zm.) oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm., dalej w skrócie: "prawo wodne"). W § 2 uchwały wskazano, że położenie tego miejsca określa załącznik do uchwały, przy czym w załączniku zawarty został wykaz współrzędnych punktów załamania granicy od nr 101-120. Natomiast w § 3 ustalono sezon kąpielowy w następujących dniach: od 20.06.2019 r. do 23.06.2019 r., od 29.06.2019 r. do 30.06.2019 r., od 06.07.2019 r. do 07.07.2019 r., od 12.07.2019 r. do 14.07.2019 r., od 20.07.2019 r. do 21.07.2019 r., od 26.07.2019 r. do 28.07.2019 r., od 02.08.2019 r. do 04.08.2019 r., od 09.08.2019 r. do 11.08.2019 r., od 15.08.2019 r. do 18.08.2019 r., od 23.08.2019 r. do 25.08.2019 r., a także dnia 31.08.2019 r.
Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia 22 maja 2019 r. pod poz. 3838 i weszła w życie 14 dni po jej ogłoszeniu (§ 5 uchwały), natomiast jej wykonanie powierzono Wójtowi Gminy Gorzyce (§ 4 uchwały).
Pismem z dnia 17 lipca 2019 r. Wojewoda Śląski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której domagał się stwierdzenia nieważności całości wyżej opisanej uchwały jako sprzecznej z art. 39 ust. 1 ustawy, a także art. 2 Konstytucji RP. Jako podstawę prawną skargi wskazał art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Zaznaczył, że na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy w przypadku, gdy nie jest uzasadnione utworzenie kąpieliska, rada gminy może wyrazić, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, zgodę na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, funkcjonującego przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, określając sezon kąpielowy dla miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli. Przepis ten określa, jakie czynności powinny być przeprowadzone wcześniej. W pierwszej kolejności organizator miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, w terminie nie krótszym niż 30 dni przed planowanym otwarciem przekazuje wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta wniosek o wyrażenie zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli (ust. 2). Wniosek ten powinien zawierać elementy i załączniki określone w art. 39 ust. 3 i 4 ustawy. Kolejnym istotnym elementem procedury, również poprzedzającym podjęcie takiej uchwały, jest uzyskanie opinii podmiotów wymienionych w ust. 7. Przewidziana w opisanej procedurze rola rady gminy ogranicza się do wyrażenia, w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego, zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli. Wyrażenie takiej zgody nie jest jednak całkowicie dowolne, gdyż jest możliwe jedynie w przypadku, gdy nie jest uzasadnione utworzenie kąpieliska. Rada powinna zatem wyrazić zgodę tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których konieczne będzie zorganizowanie określonej formy rekreacji związanej z kąpielą, a nie będzie uzasadnione utworzenie kąpieliska. Taka wyjątkowość sytuacji, jak podaje Główny Inspektor Sanitarny na swojej stronie internetowej, może wynikać z potrzeby zorganizowania zawodów, obozu, czy też wydarzeń kulturalnych połączonych z wypoczynkiem (kąpielą) lub prowadzeniem agroturystyki. Obejmują one sytuacje, których nie dało się przewidzieć i nie mogłyby one podlegać długotrwałej procedurze związanej z tworzeniem kąpieliska. Tym samym wyrażając zgodę rada winna rzetelnie uzasadnić swoje stanowisko, co do konieczności utworzenia takiego miejsca. Tylko bowiem podanie wyczerpujących powodów i motywów podjęcia uchwały w tym przedmiocie pozwala na zweryfikowanie jej prawidłowości. Tymczasem, w kwestionowanej uchwale takiego uzasadnienia jest brak, co powoduje, iż organ nadzoru nie ma możliwości weryfikacji, czy w niniejszej sprawie utworzenie w tym miejscu kąpieliska było uzasadnione.
Ponadto zawarte we wniosku organizatora, uzasadnienie braku potrzeby utworzenia stałego kąpieliska przy ul. Wiejskiej 49a w Olzie przy Campingu "Europa" z plażą "Makarena" jest mało przekonywujące. Ze złożonego w dniu 2 listopada 2018 r. przez organizatora wniosku wynika, iż w ubiegłych latach w tym samym miejscu było utworzone miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. W ubiegłym roku miało to miejsce na mocy uchwały nr XL/380/18 Rady Gminy Gorzyce. W kontekście tej ostatniej okoliczności podkreślono, że na wskazaną powyżej uchwałę została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Fakt, że w latach ubiegłych w tym samym miejscu było utworzone miejsce wykorzystywane do kąpieli nie może być uzasadnieniem dla tworzenia takiego miejsca obecnie. Od dnia 1 stycznia 2018 r. weszła bowiem w życie nowa ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 z późn. zm.), która wprowadziła istotne zmiany w zakresie organizacji kąpieliska i miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli. Ustawa ta, w art. 16 pkt 28 wprowadziła definicję "miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli" - przez które należy rozumieć wykorzystywany do kąpieli wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych niebędący kąpieliskiem. Wcześniej obowiązująca ustawa posługiwała się pojęciem "miejsca wykorzystywane do kąpieli." Zmiana powyższej definicji z "miejsca wykorzystywanego do kąpieli" na "miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli" powoduje, iż obecnie miejsca takie mogą być tworzone tylko okazjonalnie, np. na rzecz obozów. Zgodnie z językową definicją słowo "okazjonalny" oznacza: «odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, nieczęsto się zdarzający i spotykany (zob. Słownik języka polskiego, PWN, sjp.pwn.pl).
W skardze zwrócono także uwagę na to, że organizator wskazał na sezonowy charakter działalności ośrodka rekreacyjnego oraz największą liczbę klientów w czasie wakacyjnych weekendów, co powoduje brak potrzeby utworzenia kąpieliska zwłaszcza ze względu na większe koszty jego przygotowania i utrzymania. Ponadto organizator wskazał na ubywanie wody, przy czym od czasu jego utworzenia poziom wody spadł o około 1,5 metra. Jednak w ocenie skarżącego organu argument o charakterze finansowym i zmniejszająca się ilość wody nie stanowiły wystarczającego uzasadnienia dla utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, zamiast stałego kąpieliska, o którym mowa w art. 37 ustawy.
W tej sytuacji utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli na terenie Campingu "Europa", które będzie funkcjonowało w weekendy w miesiącach od czerwca do sierpnia 2018 r., w granicach określonych w załącznikach do zaskarżonej uchwały, nie sposób zaliczyć do sytuacji wyjątkowych, incydentalnych czy sporadycznych, w ustawie określanych jako "miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli", lecz wręcz przeciwnie do próby obejścia przepisów i uchylenia się od obowiązku utworzenia w tym miejscu kąpieliska. Uchwała podjęta w oparciu o analizowany przepis art. 39 ust. 1 ustawy, ma charakter aktu prawa miejscowego. Na podstawie powołanego przepisu rada gminy została wprawdzie upoważniona jedynie do wyrażenia zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, ale jest to zgoda o charakterze generalnym. Uchwała ta jest skierowana nie tylko do przedsiębiorcy, tworzącego miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, ale przede wszystkim do mieszkańców gminy i wszystkich osób przebywających na jej terenie. Zaliczenie przedmiotowej uchwały do aktów prawa miejscowego wiąże się z koniecznością spełnienia przez nią standardów prawodawczych ustalonych wobec tej kategorii aktów. Do podstawowych standardów zalicza się - stanowiący zasadę konstytucyjną - warunek określoności prawa, co "oznacza nakaz jego precyzyjności, tj. stanu, w którym istnieje możliwość wywiedzenia z niego jednoznacznej normy prawnej [...] oraz nakaz formułowania prawa przejrzystego, tj. [...] zrozumiałego dla jednostki" (T. Zalasiński, Zasada prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 184-185). Konieczność stanowienia prawa cechującego się "poprawnością," "precyzyjnością" i "jasnością" wielokrotnie podkreślał także Trybunał Konstytucyjny (porównaj: wyrok TK z dnia 10 listopada 1998r. K 39/97, LEX nr 34601; z dnia 11 stycznia 2000 r., K 7/99, LEX nr 39281; z dnia 13 lutego 2001r., K19/99, LEX nr 46368; z dnia 13 września 2005 r., K 38/04, LEX nr 165332; z dnia 7 listopada 2006r., SK 42/05, LEX nr 231203). Tymczasem, zdaniem organu nadzoru, wyznaczone przedmiotową uchwałą miejsce narusza zasadę określoności prawa i powoduje, że w tym zakresie nie spełnia ona konstytucyjnych wymagań stawianych prawodawcy i nie może być zaakceptowana w obrocie prawnym.
Skarżący organ zarzucił także, że załączona do uchwały mapa przedstawiająca położenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli jest nieczytelna. Zdaniem organu nadzoru określenie położenia miejsca za pomocą wykazu współrzędnych punktów załamania granicy nie jest jasne i czytelne dla przeciętnego adresata oraz może powodować niewłaściwe odczytanie treści uchwały, co sprawia, że narusza ona istotnie art. 2 Konstytucji RP. Ten przepis konstytucyjny zawiera dyrektywę takiego tworzenia regulacji prawnej, aby sytuacja prawna jednostki była czytelna i jednoznaczna, bowiem realizacja tego założenia daje obywatelowi szansę zrozumienia efektów działalności organu uchwałodawczego. Tego wymogu kwestionowana uchwała nie spełnia.
Skarżący organ wskazał ponadto, że wniosek dotyczący utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli może przedstawiać opis granic tego miejsca poprzez umieszczenie wykazu współrzędnych punktów załamania granicy tego miejsca, co nie oznacza, iż w taki sam sposób ma być określone to miejsce w uchwale. Wyznaczenie miejsca do kąpieli poprzez podanie w załączniku do uchwały wykazu współrzędnych punktów załamania granic nie jest jasne i czytelne.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Gminy Gorzyce wniósł o jej oddalenie, akcentując, że art. 39 ust. 1 ustawy operuje klauzulą generalną wskazując, iż rada może wyrazić zgodę na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, gdy nie jest uzasadnione utworzenie kąpieliska. Przyjęcie stanowiska prezentowanego w skardze prowadziłoby w rezultacie do pozbawienia rady tej kompetencji i przeniesienia kwestii wyrażania zgody na poziom organów nadzoru. W niniejszej sprawie rada gminy nie podjęła decyzji w sposób dowolny, przypadkowy, ale uwzględniła i poddała analizie informacje zgromadzone we wniosku, a także opinie organów administracji publicznej. Skoro wyspecjalizowane organy zaaprobowały wniosek przedsiębiorcy, to nie podobna zarzucać w tym względzie jakiejkolwiek dowolności. Organ nadzoru prezentuje restrykcyjną koncepcję interpretacji pojęcia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, sprzeczną z językową i celowościową wykładnią tej instytucji. Instytucja miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli miała umożliwić korzystanie z wypoczynku wodnego, także w tych przypadkach, gdy nie jest konieczne i uzasadnione spełnianie restrykcyjnych wymagań określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/7/WE z dnia 15 lutego 2006 r., dotyczącej zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającej dyrektywę 76/160/EWG. W uzasadnieniu do projektu ustawy Prawo wodne wprost wskazywano, że są sytuacje, gdy nie można wymagać ponoszenia niewspółmiernie wysokich kosztów czy prowadzenia inwestycji, które wiążą się z tworzeniem kąpielisk. Ustawodawca przewidział dla takich sytuacji inną formę nadzoru sanitarnego i zapewniania bezpieczeństwa poprzez organizację uproszczonej formy - miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Nie jest także słuszny zarzut jakoby miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli określone było w sposób nieprecyzyjny. Z istoty użytych parametrów korespondujących z wnioskiem organizatora wynika przyjęta metodologia. Współrzędne załamania granicy i dane dotyczące położenia nieruchomości (por. § 1 uchwały) w sposób wystarczający i jednoznaczny wskazywały na miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli.
W odpowiedzi na skargę zaakcentowano także, że zaskarżona uchwała nie jest uchwałą w przedmiocie szczegółowej organizacji miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, jak też istota jej wyraża się w umożliwieniu organizacji tego miejsca według wniosku organizatora, a nie zastępowania, czy tworzenia za niego tego wniosku.
Na rozprawie w dniu 18 września 2019 r. pełnomocnik Rady Gminy Gorzyce wskazał dodatkowo, że skarżący organ nie odniósł się w ogóle do definicji kąpieliska, w której wskazuje się na dużą liczbę kąpiących, a to uzasadnia wyznaczenie miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli, gdy liczba kąpiących się jest mała, ponadto jest to miejsce wykorzystywane w weekendy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.). Z uwagi na przedmiot skargi wniesionej przez organ nadzoru, przypomnieć należy, iż na mocy art. 147 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę będącą aktem prawa miejscowego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Przepis powyższy stosować należy wraz z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "u.s.g."), zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Natomiast według art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 p.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 94 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwa naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. Ze stanowiska wypracowanego w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie wynika, że za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. W judykaturze za istotne naruszenie prawa uznaje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenia procedury podjęcia uchwały. Stwierdzenie nieważności może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała lub zarządzenie pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym. Z istoty wspomnianej kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego aktu podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie sąd bierze pod uwagę przede wszystkim obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu regulacje ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm., zwana dalej jak dotychczas w skrócie: "prawem wodnym").
W myśl postanowień art. 94 Konstytucji RP, upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego musi być wyrażone w akcie rangi ustawowej. Warunkiem wejścia w życie aktu prawa miejscowego, podobnie jak wszystkich aktów prawa powszechnie obowiązującego, jest jego ogłoszenie, co wynika wprost z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP. Jeżeli zatem uchwała zawiera przepisy powszechnie obowiązujące, to powinna być zgodnie z art. 42 u.s.g. ogłoszona na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2017r. poz. 1523 z późn. zm.). Przepisy powołanej ustawy stanowią, że ogłoszenie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe (art. 2 ust. 1), a akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że akt normatywny określi termin dłuższy (art. 4 ust. 1). Niewykonanie tego obowiązku jest równoznaczne z istotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. (por. wyroki NSA z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt I OSK 701/08 i z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1608/12, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Uwzględniając hierarchiczność źródeł prawa akty tego typu mają charakter zależny od źródeł prawa wyższego rzędu, czego konsekwencją jest stanowisko, że nie mogą normować materii uregulowanych aktami wyższego rzędu, a nadto nie mogą wykraczać poza zakres delegacji ustawowej.
Organ uchwalający akt prawa miejscowego związany jest również zasadami i regułami techniki prawodawczej, ujętymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Zgodnie z § 143 załącznika do tegoż rozporządzenia do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI z wyjątkiem § 142, dziale II oraz w dziale I rozdziału 2-7, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Nadmienić przyjdzie, że sam fakt wygaśnięcia uchwały nie stanowi podstawy do uznania, że wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Uznając zatem za dopuszczalną skargę wniesioną przez organ nadzoru, Sąd dokonał jej merytorycznej kontroli.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowią art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 42 u.s.g. oraz art. 39 ust. 1 powołanej wcześniej ustawy Prawo wodne. Wskazane przepisy u.s.g. upoważniają radę gminy do stanowienia aktów prawa miejscowego w formie uchwały w innych sprawach zastrzeżonych ustawowo do jej kompetencji. Natomiast art. 39 ust. 1 prawa wodnego stanowi, że rada gminy w przypadku, gdy nie jest uzasadnione utworzenie kąpieliska, może wyrazić w drodze uchwały, będącej aktem prawa miejscowego, zgodę na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, funkcjonującego przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, określając sezon kąpielowy dla tego miejsca. Jednocześnie ustawodawca określił, zgodnie z art. 16 pkt 28 ustawy, że przez miejsce okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli rozumie się wykorzystywany do kąpieli wydzielony i oznakowany fragment wód powierzchniowych niebędący kąpieliskiem. Przywołane upoważnienie ustawowe wskazuje na wyłączne prawo rady gminy do podjęcia uchwały będącej aktem prawa miejscowego i wyrażenia zgody na utworzenie oraz funkcjonowanie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, przez okres nie dłuższy niż 30 dni w roku kalendarzowym, określając również organizatora tego miejsca. Uchwała taka należy do kategorii aktów prawnych realizowanych i funkcjonujących w ściśle określonych ramach czasowych. Jednocześnie zgoda rady gminy na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli winna być ograniczona jedynie do sytuacji wyjątkowych, incydentalnych i sporadycznych. Możliwość utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli ułatwia gminie wykonywanie zadań z zakresu gospodarki wodnej poprzez brak konieczności tworzenia kąpielisk w sytuacji nie spełniania wymagań określonych przepisami, co nie oznacza możliwości nadużywania tej formy zarządzania zasobami wodnymi. W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy lokalny prawodawca nie przekroczył granic kompetencji dotyczących utworzenia miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpiel. Do wniosku przedsiębiorcy o wyrażenie zgody na utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli (karta 1 akt organu) dołączono uzasadnienie, zgodnie, z którym ośrodek rekreacyjny działa sezonowo, a najwięcej klientów jest w czasie wakacyjnych weekendów. Są to okoliczności, które w ocenie Sądu świadczą o braku uzasadnienia do utworzenia kąpieliska. Za taką oceną przemawia także okoliczności dotyczące problemów ze stale obniżającym się poziomem wody w jeziorze. W sytuacji, w której popyt na korzystanie z kąpieliska jest ograniczony tylko do tzw. weekendów, a dodatkowo problem stanowi obniżający się poziom wody, to w świetle normy prawnej wynikającej z art. 39 ust. 1 prawa wodnego nie sposób wymagać od przedsiębiorcy, aby ten ponosił większe nakłady wymagane dla organizacji kąpieliska. Ponadto w uzasadnieniu do kontrolowanej uchwały (karta 64 akt organu) wskazano, że linia brzegowa wynosi 50 metrów, liczba korzystających jest niewielka (według wniosku jest to około 100 osób dziennie), przez co obiekt jest niewielki i nie pozwoli organizatorowi na udźwignięcie ciężaru finansowego związanego z prowadzeniem kąpieliska. Wyjątkowość sytuacji w ujęciu prezentowanym przez skarżący organ, a sprowadzająca się do potrzeby zorganizowania zawodów, obozu czy też wydarzeń kulturalnych połączonych z wypoczynkiem (kąpielą) lub prowadzeniem agroturystyki stanowi nieuprawnione zawężenie kompetencji lokalnego prawodawcy wynikającej z art. 39 ust. 1 prawa wodnego. Okazjonalność, o której mowa w tym przepisie oznacza związek z określonymi sytuacjami, które nie mają charakteru stałego lecz pojawiają się okazjonalnie. Są nimi zdaniem Sądu także pojawiające się jedynie weekendowo zainteresowanie rekreacją związane z kąpielą, a jedynym nieprzekraczalnym ograniczeniem jest tutaj łączna ilość dni korzystania z kąpieli. Oczywistym jest, że wniosek o utworzenie miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, musi wskazywać terminy ich otwarcia oraz zamknięcia, które nie mogą pozostawać w opozycji do długości sezonu kąpielowego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na to zgodnie z § 3 zaskarżonej uchwały ustalono sezon kąpielowy dla miejsca okazjonalnie wykorzystywanego w roku 2019 w konkretnych dniach, w okresie od dnia 20 czerwca 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., w ilości nie przekraczającej 30 dni.
Sąd nie podziela również zarzutu dotyczącego metodologii określenia wyznaczonego zaskarżoną uchwałą. Wbrew stanowisku skarżącego organu posłużenie się wykazem współrzędnych załamania granic miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli jest czytelne i przede wszystkim precyzyjne. Sąd aprobuje przy tym stanowisko, które w powyższym zakresie zostało przedstawione w odpowiedzi na skargę, akcentujące że zaskarżona uchwała nie jest uchwałą w przedmiocie szczegółowej organizacji miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli. Ponadto istota uchwały wyraża się w umożliwieniu organizacji tego miejsca według wniosku organizatora, a nie zastępowania, czy tworzenia za niego tego wniosku.
Analiza znajdującego się w przekazanych przez organ aktach wniosku wskazuje, że odpowiadał wymogom wynikającym z art. 39 ust. 3 i 4 ustawy. Kontrolowana uchwała podjęta została także z zachowaniem wymogów dotyczących jej zaopiniowania przez właściwe organy zgodnie z art. 39 ust. 7 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie wniosek organizatora, jakim jest również przedsiębiorca prowadzący lub podejmujący się organizacji takiego miejsca oraz projekt uchwały zostały zaopiniowane pozytywnie (por. art. 39 ust. 3 w związku z art. 16 pkt 37 ustawy).
W tym stanie rzeczy art. 39 ustawy odczytywany łącznie z art. 16 pkt 28 i 37 ustawy, nie może prowadzić do innej konkluzji niż przedstawiona w odpowiedzi na skargę.
Ocena kontrolowanej uchwały dokonana w ramach obecnie rozpoznawanej sprawy pozostaje zbieżna ze stanowiskiem tutejszego Sądu zawartym w uzasadnieniu do wyroku z dnia 18 września 2019 r. sygn. akt. II SA/Gl 813/19, dotyczącym uchwały o zbliżonej treści w sprawie tego samego miejsca okazjonalnie wykorzystywanego do kąpieli, podjętej w odniesieniu do roku 2018 r. Odnotować też należy wyroki tutejszego z dnia 16 października 2019 r. sygn. akt. II SA/Gl 840/19, 841/19 i 842/19, w których stwierdzono nieważność uchwał dotyczących innego miejsca okazjonalnie wykorzystywane do kąpieli. Nie mniej wyroki te dotyczył odmiennego stanu faktycznego, w którym łączny okres utworzenia miejsca do kąpieli w 2018 r. przekroczył wynikający z art. 39 ust. 1 prawa wodnego limit 30 dni.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej uchwały kierował się dyspozycją przepisu art. 39 ust. 1 ustawy, który nie został naruszony. Wobec tego brak jest podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego i uwzględnienia zarzutów naruszenia prawa, o których mowa w skardze. Skoro, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło