II SA/Gl 1130/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2018 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] i ustalił dla E.P.- właścicielki "A" dopuszczalny poziom hałasu [...] emitowanego z terenu prowadzonej działalności myjni samochodowej w M. przy ulicy [...], a także określił rozkład czasu pracy źródeł hałasu oraz nałożył dodatkowe zobowiązania w zakresie technicznych rozwiązań prowadzonej działalności. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła B.J.. Po zapoznaniu się z aktami sprawy i rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uznało za konieczne, decyzją z dnia [...] r., umorzyć postępowanie odwoławcze, z uwagi na fakt, że odwołanie wniósł podmiot nie będący stroną prowadzonego postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. W wyniku skargi B.J., rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 211/17 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że właściciel nieruchomości sąsiedniej w postępowaniu prowadzonym na podstawie normy materialnoprawnej z art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, może mieć przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przesłanka w świetle której postępowanie takie wszczyna się z urzędu (art. 115a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska) nie może być rozumiana automatycznie jako przesłanka wyłączająca możliwość uznania za stronę tego postępowania właściciela sąsiedniej nieruchomości, jeżeli może to dotyczyć interesu prawnego w związku z prowadzoną na sąsiedniej nieruchomości działalnością, z którą wiąże się emisja hałasu. Rozpatrując sprawę ponownie, po wymienionym powyżej uchyleniu przez Sąd poprzedniej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, przywołując w podstawie prawnej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ponownie umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji wskazało, że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy zobowiązane było umorzyć postępowanie odwoławcze. Na przeszkodzie merytorycznemu rozpatrzeniu odwołania stanął bowiem brak przedmiotu zaskarżenia, tj. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Decyzja ta została bowiem uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] r., podjętą w wyniku rozpatrzenia odwołania złożonego przez E.P.. Powoduje to sytuację, iż postępowanie odwoławcze z odwołania B.J. jest bezprzedmiotowe, co nakłada na organ obowiązek jego umorzenia. Z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wymienionym powyżej wyroku przesądził o statusie B.J. jako strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu prowadzonej działalności w M. przy ulicy [...], obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie uwzględnienie jej w ponowienie prowadzonym postępowaniu. W skardze na powyższą decyzję, działająca przez pełnomocnika, B.J. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, - tj. art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie postępowania toczącego się organ odwoławczym za bezprzedmiotowe, - art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pozbawienie skarżącej możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym na etapie postępowania odwoławczego i uniemożliwiania jej zaprezentowania własnego stanowiska; - art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak rozpoznania sprawy na skutek odwołania skarżącej, co narusza zasadę dwuinstancyjności, której istotną jest dwukrotne rozstrzygnięcie i rozpoznanie sprawy, - art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia zgłaszanych przez skarżącą zarzutów w toku postępowania odwoławczego. Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejny raz umorzyło postępowanie, pomimo, iż wyrokiem z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 211/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał jej status strony postępowania. Wprawdzie Kolegium uznało, że skarżąca jest stroną postępowania, ale ponownie umorzyło postępowanie twierdząc, że brak jest przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem skarżącej takie postępowanie organu jest dla niej krzywdzące i narusza przepisy postępowania. Niedopuszczalne jest bowiem takie działanie organu, w ramach którego organ rozpoznaje odwołanie jednej ze stron i jednocześnie umarza postępowanie odwoławcze w odniesieniu do odwołania drugiej strony. Zdaniem skarżącej organ powinien jednocześnie rozpatrzyć wszystkie złożone odwołania, a w przypadku umorzenia postępowania z powodu braku przymiotu strony, winien wstrzymać się od rozpatrzenia drugiego odwołania do czasu rozpatrzenia skutecznie wniesionej skargi na to rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie Kolegium umarzając postępowanie odwoławcze z odwołania skarżącej, rozpoznało odwołanie drugiej strony odnosząc się tylko do zgłoszonych przez nią zarzutów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem postępowanie odwoławcze może być umorzone na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postpowania administracyjnego kiedy strona cofnie odwołanie lub odwołanie zostało wniesione przez osobę, która nie była uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji i nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kodeksu. W świetle powyższego w niniejszej sprawie, skoro nie doszło do skutecznego cofnięcia odwołania, a Sąd w wyroku przesądził, iż skarżąca jest stroną toczącego się postępowania, brak jest podstaw do uznania, że postępowanie odwoławcze jest bezprzedmiotowe. Skarżąca podkreśliła, iż została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym na etapie postępowania odwoławczego, przez co pozbawiona została możliwości wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie. Podkreśliło, iż decyzją z dnia [...] r. uchylona został decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W tych okolicznościach pozostałe do rozpatrzenia, wskutek uchylenia przez Sąd decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony, odwołanie skarżącej stało się bezprzedmiotowe, wobec braku w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy dodał, że posiada wiedzę, iż organ pierwszej instancji wstrzymał się z rozpatrzeniem przedmiotowej sprawy, stąd interes strony został zabezpieczony, a przedłużenie sprawy przez pełnomocnika skarżącej wpływa tylko niekorzystnie na jej sytuację. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności czy celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze z odwołania B.J. jest w pełni zasadna i prawidłowa. Z mocy art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego prawo wniesienia odwołania przysługuje stronie. Aby zatem mogło zostać skutecznie wszczęte postępowanie odwoławcze, a zwłaszcza, aby postępowanie to mogło zostać zakończone wydaniem orzeczenia merytorycznego, w postępowaniu tym musi zostać wykazane, iż podmiot, który wniósł środek zaskarżenia, posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 tego Kodeksu, czyli osoby, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie przed organem pierwszej instancji i wydana w nim decyzja. W przypadku skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze uznając, iż odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu wymienionego powyżej art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gliwicach z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 211/17. W wyroku tym Sąd przesądził, że B.J. przysługuje przymiot strony toczącego się postępowania w sprawie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu przenikającego do środowiska z terenu prowadzonej działalności gospodarczej przez E.P. na sąsiedniej nieruchomości - w M. przy ulicy [...]. Wskazać przyjedzie, że przepis art. 153 cytowanej już powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dodać jednak trzeba, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w przypadku zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy. Zmieniające się okoliczności faktyczne sprawy powodują nieaktualność w części lub w całości takiej oceny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 20105 r. sygn. akt OSK 1403/04). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wprawdzie bowiem Sąd przyznał skarżącej przymiot strony toczącego się postępowania, a zatem umorzenie postępowania odwoławczego przez organ drugiej instancji było niezasadne, ale w obecnej sytuacji gdy sprawa powróciła do orzekania przez organ drugiej instancji, w obrocie prawnym brak było już przedmiotu zaskarżenia - czyli kwestionowanej przez skarżącą decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. Wobec bowiem wniesienia odwołania od tej decyzji także przez E.P., z jej odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze drugą decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło decyzję Staroty [...] i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W tych okolicznościach ponowne rozpatrzenie odwołania strony skarżącej nastąpiło w sytuacji, gdy w obrocie prawnym brak jest już kwestionowanej przez stronę skarżącą decyzji ustalającej dla właścicielki Firmy "A" dopuszczalnego poziomu hałasu [...] w środowisku emitowanego z terenu prowadzonej działalności (działka nr [...]) myjni samochodowej w M. przy ulicy [...]. Stąd też postępowanie z tych powodów stało się bezprzedmiotowe. Zauważyć przy tym przyjdzie, że ostateczny wynik postępowania dotyczącej emitowanego hałasu ciągle pozostaje otwarty, wobec ponownego prowadzenia postępowania w tym przedmiocie przez organ pierwszej instancji. Zatem wszelkie żądania strony wyrażone w odwołaniu będą przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, który, jak stwierdziło w swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje związane wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r. i obowiązany będzie traktować skarżącą jako stronę tego postępowania. Tym samym skarżąca nie została pozbawiona możliwości zaprezentowania swoich racji w toczącym się postępowaniu. W przypadku zaś niezadowolenia z zapadłej decyzji otwarta jest ponownie droga postępowania odwoławczego. Kierując się powyższym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.