II SA/Gl 1134/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-12-28

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie, które nie posiada żadnych dochodów i nie dysponuje majątkiem, może zostać zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, ubiegające się o zwolnienie od kosztów sądowych, musi wykazać, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie. Samo stwierdzenie braku dochodów i majątku, bez wykazania przyczyn tego stanu lub rozdysponowania środków na cele statutowe, nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy. Akceptacja takiej argumentacji prowadziłaby do przerzucenia kosztów działalności stowarzyszenia na Skarb Państwa, co naruszałoby zasadę równości wobec prawa.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "A" złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiada żadnych dochodów, majątku ani środków pieniężnych, co potwierdziły załączone dokumenty finansowe.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące Stowarzyszenie zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że nie posiada żadnych dochodów i nie korzysta z jakiejkolwiek formy pomocy finansowej. Z treści formularza wynika, że strona skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem i nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Dołączone do druku formularza dokumenty (informacja dodatkowa do bilansu za 2015 r., bilans za 2015 r. oraz rachunek wyników za okres od 1.01.2015 r. do 31.12.2015) potwierdziły podane we wniosku informacje. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym wówczas, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podstawą prawną działania stowarzyszenia jest ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm.) regulująca zasady działania tego typu organizacji, która określiła także sposób finansowania ich działalności. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 cyt. ustawy majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie, z zachowaniem obowiązujących przepisów, może przyjmować darowizny, spadki i zapisy oraz korzystać z ofiarności publicznej (art. 33 ust. 2 ustawy). Z faktu, że celem Stowarzyszenia jest m.in. ochrona obywateli przed niekorzystnymi konsekwencjami rozstrzygnięć organów administracji publicznej nie można wyprowadzić wniosku, że brak źródeł finansowania działalności Stowarzyszenia stanowić będzie dostateczną podstawę do jego zwolnienia od kosztów sądowych. Stowarzyszenie winno bowiem brać pod uwagę obowiązek ponoszenia kosztów sądowych związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Rozpoznający niniejszy wniosek w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 428/11 (Lex nr 990354), zgodnie z którym stowarzyszenie, chcąc realizować swojej statutowe cele, winno zgromadzić odpowiednie środki na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skoro w druku formularza przesłanym do Sądu wyraźnie wskazano, że stowarzyszenie nie posiada żadnych dochodów, a zarazem nie powołano jakiejkolwiek przyczyny usprawiedliwiającej ich brak lub też wykazującej, że środki finansowe uprzednio zgromadzone zostały wcześniej rozdysponowane na realizację celów statutowych, to tym samym niepodobna przyjąć, że okoliczność ta będzie uzasadniała przyznanie prawa pomocy. W istocie akceptacja takiej argumentacji oznaczałaby przerzucenie kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co w konsekwencji godziłoby w zasadę równości, pojmowaną jako równe traktowanie podmiotów występujących przed Sądem. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło