II SA/Gl 1134/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-01-25
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie dysponuje znaczącymi środkami finansowymi, ale nie wykazało, że nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, może zostać zwolnione od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, będące osobą prawną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika) tylko wtedy, gdy wykaże, że nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Samo przekonanie o doniosłości realizowanych celów statutowych i brak efektywnego gromadzenia środków nie jest wystarczającą podstawą do przyznania prawa pomocy, jeśli strona nie udowodni braku jakichkolwiek środków.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając to posiadaniem jedynie 24 zł na rachunku bankowym pochodzącym ze składek i darowizn oraz brakiem własnej obsługi prawnej. Wniosek był analizowany już wcześniej przez referendarza i sąd, bez pozytywnego rozstrzygnięcia. Stowarzyszenie twierdziło, że działa w interesie społecznym i na rzecz sprawy istotnej dla lokalnej społeczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia na "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżące Stowarzyszenie zwróciło się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika – adwokata z urzędu. Uzasadniając swój wniosek wskazało, że środki zgromadzone na rachunku bankowym pochodzą z dobrowolnych składek i darowizn, a Stowarzyszenie działając w interesie społecznym nie dysponuje własną obsługą prawną.
Z treści formularza wynika, że strona skarżąca nie dysponuje żadnym majątkiem, a na rachunku bankowym znajduje się 24 zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie stan majątkowy strony wnioskującej o przyznanie prawa pomocy był już dwukrotnie analizowany przez referendarza sądowego oraz raz przez Sąd. We wszystkich tych przypadkach nie znaleziono podstaw do przyznania prawa pomocy.
Pomimo, że na gruncie niniejszego wniosku stosować należy inne kryteria aniżeli poprzednio – obecnie złożony wniosek obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu aktualność zachowują poczynione wcześniej uwagi.
Prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego a obowiązek ponoszenia kosztów sądowych ma charakter powszechny. Strona skarżąca, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.) ma możliwość gromadzenia środków na zabezpieczenie realizacji swojej działalności statutowej. Z samego faktu, że stowarzyszenie nie korzysta z tych możliwości lub też nie potrafi efektywnie zgromadzić pieniędzy na pokrycie kosztów postępowania sądowego nie można wyprowadzić wniosku, ze zasługuje na przyznanie prawa pomocy. Zwraca bowiem uwagę fakt, iż strona skarżąca, od ponad pół roku nie zwiększyła posiadanych zasobów finansowych, mimo, że jak konsekwentnie twierdzi działa na rzecz sprawy istotnej, z punktu widzenia lokalnej społeczności. Taki stan rzeczy prowadzi zaś do wniosku, że trudno uwzględnić wniosek podmiotu, który z samego tylko przekonania o doniosłości realizowanych celów wywodzi uzasadnienie do zwolnienia z należności o publicznoprawnym charakterze.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło